Bộ GD&ĐT nêu lý do ‘tuýt còi’ việc tuyển thẳng vào lớp 10 bằng IELTS

Trước đó, một số địa phương đã phê duyệt kế hoạch và phương thức tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2024 - 2025 có thêm một số nội dung không đúng quy định về việc tuyển thẳng, chế độ ưu tiên (như giải thi học sinh giỏi cấp tỉnh, chứng chỉ ngoại ngữ IELTS) như: Tuyên Quang, Nghệ An, Phú Thọ, Quảng Trị...Ngay sau đó, Bộ GD&ĐT đã đề nghị UBND cấp tỉnh chỉ đạo, phê duyệt kế hoạch và phương thức tuyển sinh vào lớp 10 THPT trên địa bàn theo đúng quy định tại Văn bản hợp nhất số 03/VBHN-BGDĐT.

Theo đó, Bộ GD&ĐT cho phép tuyển thẳng vào bậc THPT đối với học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú; Học sinh là người dân tộc rất ít người; Học sinh khuyết tật; Học sinh đạt giải cấp quốc gia và quốc tế về văn hóa; văn nghệ; thể dục thể thao; Cuộc thi khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT.

Ngay sau khi Bộ GĐ&ĐT ban hành công văn trên, một số địa phương đã có thông báo sẽ rà soát, điều chỉnh kế hoạch, phương án tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2024-2025 vì đã thông báo về việc cộng điểm hoặc tuyển thẳng học sinh có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế IELTS.

Đơn cử với tỉnh Phú Thọ, ông Nguyễn Văn Mạnh - Giám đốc Sở GD& ĐT Phú Thọ cho biết sẽ báo cáo với UBND tỉnh để xin ý kiến về vấn đề này. Khi có điều chỉnh, Sở GD&ĐT sẽ thông báo công khai đến các đối tượng liên quan.

Với tỉnh Quảng Trị, ông Mai Huy Phương - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh cho biết, theo công văn mới nhất của Bộ GD&ĐT, tỉnh sẽ phải dừng việc này. "Sở GD&ĐT Quảng Trị sẽ tham mưu cho UBND tỉnh điều chỉnh kế hoạch tuyển sinh lớp 10, theo đúng yêu cầu của Bộ GD&ĐT.

Tương tự, một số Sở GD&ĐT như Tuyên Quang, Lào Cai, Vĩnh Long, Bình Dương… cũng đã thông tin sẽ rà soát, điều chỉnh kế hoạch, phương án tuyển sinh lớp 10 năm học 2024-2025 vì đã thông báo về việc cộng điểm hoặc tuyển thẳng học sinh có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế IELTS.

Cũng liên quan đến văn bản của Bộ GD&ĐT, PGS.TS Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Giáo dục Trung học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, sở dĩ Bộ bỏ quy định về điểm khuyến khích, trong đó có quy định ưu tiên chứng chỉ IELTS trong tuyển sinh lớp 10 vì nhận thấy có thể gây mất công bằng.

Ông Thành cho hay, thực tế ở cùng một địa phương, học sinh ở khu vực trung tâm dễ tiếp cận với việc học và lấy chứng chỉ ngoại ngữ hơn. Ngược lại, ở những địa bàn khó khăn, dù có nỗ lực học tốt ngoại ngữ, việc đi đến địa điểm thi hay chuẩn bị tiền triệu để đóng lệ phí cũng gặp trở ngại. Như vậy, dùng chứng chỉ để tuyển sinh là không công bằng.

Cũng theo chuyên gia này, việc học ngoại ngữ là nhu cầu tự thân. Học để nắm được ngoại ngữ, dùng làm phương tiện học tập và làm việc, chứ không phải học chỉ để lấy chứng chỉ phục vụ tuyển sinh. Học chỉ vì động lực từ bên ngoài như vậy là không bền vững.

"Các gia đình đã đầu tư cho con học ngoại ngữ và thi lấy chứng chỉ cũng không sao cả. Nếu vừa có chứng chỉ, vừa chăm chỉ học ngoại ngữ, học sinh vẫn có lợi thế thi môn ngoại ngữ vào lớp 10 nên cũng không cần thiết phải cho điểm khuyến khích. Do vậy, nếu nói bỏ quy định ưu tiên chứng chỉ IELTS trong tuyển sinh làm giảm phong trào học tiếng Anh là chưa đúng", ông Thành nói.

Ông Thành cũng khẳng định, trước kiến nghị của các địa phương về việc cộng điểm ưu tiên chứng chỉ ngoại ngữ này, trong thời gian tới, Bộ sẽ nghiên cứu, đánh giá cụ thể nhưng rất khó có chuyện tuyển thẳng không kèm điều kiện khác với thí sinh có IELTS.

Tuấn Linh (t/h)