Bộ Công Thương thực hiện quy hoạch điện VIII điều chỉnh: Hướng tới nền năng lượng hiện đại, bền vững

Tổng công suất nguồn điện tăng mạnh

Theo lộ trình đến năm 2030, Việt Nam sẽ phát triển mạnh mẽ nhiều loại hình nguồn điện với tổng công suất lớn: Nhiệt điện LNG 22.524 MW, nhiệt điện khí nội địa 14.930 MW, nhiệt điện than 31.055 MW, thủy điện 33.294 – 34.667 MW, điện mặt trời 46.459 – 73.416 MW, điện gió trên bờ 26.066 – 38.029 MW, điện gió ngoài khơi đặt mục tiêu đạt 6.000 MW vào năm 2030 và tăng lên 17.032 MW vào năm 2035.

Đáng chú ý, hai nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2, với công suất từ 2.000 đến 3.200 MW mỗi nhà máy, dự kiến sẽ được vận hành trong giai đoạn 2030 - 2035.

Các loại điện từ sinh khối, rác thải, nhiệt dư... cũng được khuyến khích khai thác với tổng công suất điện sinh khối 1.523 - 2.699 MW; điện sản xuất từ rác, chất thải rắn là 1.441 - 2.137 MW.

Ngoài ra, việc tích hợp pin lưu trữ năng lượng sẽ đóng vai trò quan trọng, với công suất dự kiến đạt 10.000–16.300 MW vào năm 2030.

Mở rộng hợp tác khu vực: Đẩy mạnh xuất nhập khẩu điện

Việt Nam sẽ tăng cường nhập khẩu điện từ các quốc gia có tiềm năng thủy điện lớn, đặc biệt là từ Lào, với tổng công suất nhập khẩu dự kiến đạt 9.360 – 12.100 MW vào năm 2030. Ngoài ra, khả năng nhập khẩu từ Trung Quốc cũng được tính đến nếu điều kiện kết nối và giá thành phù hợp.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành trung tâm xuất khẩu điện trong khu vực ASEAN, với kế hoạch: Xuất khẩu 400 MW sang Campuchia vào năm 2030; đến năm 2035, xuất khẩu từ 5.000 – 10.000 MW sang các thị trường tiềm năng như Singapore, Malaysia và các đối tác khác, duy trì tối thiểu 10.000 MW đến năm 2050. 

Các khu vực miền Trung và miền Nam sẽ là khu vực tiềm năng phục vụ xuất khẩu điện, với tổng công suất từ 5.000 – 10.000 MW, đồng thời phát triển năng lượng mới (như hydro xanh, amoniac xanh), ưu tiên từ điện gió ngoài khơi với quy mô phấn đấu đạt 15.000 MW.

Mở rộng tiếp cận điện cho vùng khó khăn

Khoảng 911.400 hộ dân tại gần 15.000 thôn, bản thuộc hơn 3.000 xã trên toàn quốc, trong đó có hơn 1.000 xã thuộc vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa, sẽ được cấp điện từ lưới điện quốc gia hoặc các nguồn năng lượng tái tạo.

Đặc biệt, các đảo như Cồn Cỏ (Quảng Trị), Thổ Châu, An Sơn - Nam Du (Kiên Giang), Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu) cũng nằm trong kế hoạch được cấp điện ổn định.

Chương trình còn hướng tới điện khí hóa cho 2.478 trạm bơm quy mô vừa và nhỏ tại 13 tỉnh đồng bằng sông Cửu Long thuộc các tỉnh, thành phố Bến Tre, Trà Vinh, An Giang, Kiên Giang, Cần Thơ, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Hậu Giang, Cà Mau, kết hợp cấp điện cho nhân dân.

Hình thành hai trung tâm công nghiệp năng lượng tái tạo liên vùng

Bộ Công Thương đề xuất xây dựng 2 trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng.

Phía Bắc: Tại Hải Phòng, Quảng Ninh, Thái Bình – phát triển các nhà máy chế tạo thiết bị phục vụ điện gió, điện mặt trời, các dịch vụ hậu cần, cảng biển chuyên dụng hỗ trợ thi công, vận hành, bảo trì các dự án năng lượng tái tạo.

Phía Nam: Tại Ninh Thuận, Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu và TP.HCM – tập trung vào chuỗi giá trị hoàn chỉnh trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời và điện gió.

Phân công rõ ràng, trách nhiệm cụ thể

Việc triển khai Kế hoạch được phân công chi tiết tới từng bộ, ngành và doanh nghiệp:

Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng chính sách giá điện theo cơ chế thị trường và các cơ chế tài chính, khuyến khích phù hợp nhằm hỗ trợ quá trình thực hiện quy hoạch.

Các bộ ngành liên quan và địa phương: Chủ động tháo gỡ vướng mắc, cập nhật quy hoạch, bố trí đất và giám sát tiến độ

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) giữ vai trò nòng cốt trong bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định. EVN chịu trách nhiệm triển khai các dự án nguồn và lưới truyền tải được giao, rà soát cân đối cung cầu điện toàn hệ thống, cũng như phối hợp chặt với địa phương tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, đấu nối. âng cao năng suất lao động, tiết kiệm chi phí và đẩy mạnh đổi mới quản trị để giảm giá thành điện. Tập đoàn phải chịu trách nhiệm nếu các dự án chậm tiến độ, ảnh hưởng đến an ninh cung cấp điện.

Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam sẽ tập trung tìm kiếm, khai thác các mỏ khí mới như Lô B, Cá Voi Xanh, Kèn Bầu… cũng như xây dựng hạ tầng kho cảng, hệ thống khí phục vụ nhập khẩu LNG. Đồng thời, có vai trò đầu mối trong triển khai các dự án điện khí, điện gió ngoài khơi khi có điều kiện.

Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam và Tổng công ty Đông Bắc có trách nhiệm chủ lực trong đảm bảo nguồn cung than cho sản xuất điện. Cùng với việc nâng cao năng lực sản xuất trong nước, triển khai các dự án điện theo phân công.
Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh không chỉ là bản lộ trình phát triển ngành điện mà còn là bước chuyển mình chiến lược của Việt Nam trong hành trình xây dựng một nền năng lượng xanh, hiện đại, tự chủ và có tính cạnh tranh cao trong khu vực. Việc triển khai đúng tiến độ và hiệu quả sẽ góp phần quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Đỗ Khuyến