Bộ Công Thương: Nỗ lực hướng tới mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu khoảng 12%

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Công Thương, do số ngày làm việc của tháng 01/2025 ít hơn tháng 01/2024 nên kim ngạch xuất khẩu nhập khẩu hàng hóa tháng 01/2025 so với tháng trước và so với cùng kỳ năm trước đều giảm. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tháng 01/2025 ước đạt 63,15 tỷ USD, giảm 10,5% so với tháng trước và giảm 3,5% so với cùng kỳ năm trước.

Cụ thể, về xuất khẩu hàng hóa, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 1/2025 đạt 33,09 tỷ USD, giảm 6,9% so tháng trước và giảm 4,3% so cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 29,43 tỷ USD, chiếm 89,0%.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 1/2025 đạt 30,06 tỷ USD, giảm 14,1% so tháng trước và giảm 2,6% so cùng kỳ năm trước. Về cơ cấu nhóm hàng nhập khẩu tháng 1/2025, nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 28,26 tỷ USD, chiếm 94,0%. Tháng đầu năm, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 9,8 tỷ USD. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 11,6 tỷ USD. Cán cân thương mại hàng hóa tháng 1/2025 xuất siêu 3,03 tỷ USD. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 1,4 tỷ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 4,43 tỷ USD. Xuất nhập khẩu hàng hoá tháng 1/2025 đạt 63,15 tỷ USD, xuất siêu 3 tỷ USD. Như vậy, sau năm 2024 đạt kỷ lục, hoạt động xuất nhập khẩu có dấu hiệu giảm nhẹ trong tháng đầu năm, có nguyên nhân một phần do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Ất Tỵ.

Mặc dù kim ngạch xuất nhập khẩu có dấu hiệu giảm nhẹ trong tháng đầu năm, song bức tranh xuất nhập khẩu hàng hoá cũng có một số điểm sáng đáng chú ý.

Thứ nhất, về cơ cấu nhóm hàng nhập khẩu tháng 01/2025, nhóm hàng cần nhập khẩu ước đạt 26,87 tỷ USD, chiếm 89% tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của cả nước. Tín hiệu này cho thấy các doanh nghiệp đã và đang tăng nhập khẩu các sản phẩm, hàng hoá là nguyên phụ liệu sản xuất để phục vụ cho nhu cầu sản xuất hàng hoá xuất khẩu và tiêu dùng nội địa trong những tháng tới.

Thứ hai, kim ngạch xuất khẩu hàng hoá sang thị trường Trung Quốc đã đạt 4,6 tỷ USD, tăng tới 25,2% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc vốn là bạn hàng lớn nhất của hàng hoá Việt Nam nên việc tiếp tục giữ vững đà tăng xuất khẩu sang thị trường này cho thấy doanh nghiệp đã và đang tiếp tục tận dụng tốt cơ hội từ vị trí địa lý gần gũi nhằm thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường này.

Đặc biệt, ngày 6/2/2025, tại TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh cũng đã diễn ra Lễ ký kết nghiệm thu bàn giao nhà làm việc, trang thiết bị phòng thí nghiệm nông sản và thực phẩm (CCIC) tại cửa khẩu cầu Bắc Luân II. Phòng thí nghiệm có tổng diện tích 430m2 được thiết kế và trang bị thiết bị hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 17025 với tổng mức đầu tư 30 tỷ đồng. Việc có thêm các đơn vị kiểm định chất lượng sản phẩm sẽ là cơ hội tốt cho hàng Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc nói riêng và sang các thị trường khác.

Tại các cửa khẩu lớn của cả nước như: Lào Cai, Lạng Sơn hoạt động thông quan diễn ra xuyên suốt Tết Nguyên đán. Và toàn bộ các cặp cửa khẩu, đường chuyên dụng vận tải hàng hóa trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn cũng đã chính thức hoạt động thông quan trở lại sau thời gian tạm dừng do phía Trung Quốc nghỉ Tết, từ ngày 5/2.

Để gia tăng xuất nhập khẩu hàng hoá trong thời gian tới, Bộ Công Thương xác định sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các cam kết trong các Hiệp định FTA để đẩy mạnh xuất khẩu, thông qua tuyên truyền về quy tắc xuất xứ, các cơ hội và cách thức tận dụng cơ hội từ các Hiệp định.

Bên cạnh đó, tăng cường các hoạt động cung cấp thông tin thị trường trên nền tảng số cho các địa phương, Hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp.

Bộ Công Thương cũng xác định hỗ trợ xây dựng và triển khai các triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại tập trung, quy mô lớn, mang tính liên kết vùng cho sản phẩm, ngành hàng có thế mạnh của vùng tại các thị trường mục tiêu. Đồng thời, đẩy mạnh đàm phán, ký kết các Hiệp định, cam kết, liên kết thương mại mới; phối hợp với Bộ Nông nghiệp đàm phán mở thêm các loại trái cây được xuất khẩu chính ngạch.

Đối với các thị trường lân cận, Bộ Công Thương đã và đang nỗ lực thúc đẩy chuyển nhanh, mạnh sang thương mại chính ngạch.

Ngoài ra, thúc đẩy EU sớm gỡ bỏ thẻ vàng IUU đối với xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam. Đẩy mạnh phát triển công nghiệp hỗ trợ để nâng cao hàm lượng giá trị gia tăng trong sản phẩm xuất khẩu…

Theo Báo cáo nghiên cứu Kinh tế Việt Nam 2024 và Triển vọng 2025 do KPMG công bố mới đây, triển vọng xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam năm 2025 có thể đối mặt với thách thức lớn, đặc biệt là thuế quan từ một số thị trường lớn. Tuy nhiên, lợi thế từ làn sóng dịch chuyển sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam sẽ bù đắp phần nào cho những khó khăn này.

“Trong bối cảnh đó, năm 2025, doanh nghiệp cần đa dạng hóa đối tác thương mại và đầu tư vượt ngoài các thị trường truyền thống; giải quyết thiếu hụt lao động và kỹ năng để hỗ trợ tăng trưởng” – báo cáo của KPMG chỉ rõ.

Theo xác định của Bộ Công thương, cơ quan này sẽ tập trung mạnh vào các mục tiêu như tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, tham mưu xây dựng các chính sách thuận lợi nhất cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa. Điều hành nhập khẩu theo hạn ngạch thuế quan. Tăng cường nghiên cứu, có những cảnh báo kịp thời, bám sát tình hình thương mại biên giới. Đặc biệt, tăng cường chống gian lận xuất xứ hàng hóa.

Theo các chuyên gia, năm nay, chúng ta phải tăng trưởng kinh tế từ 8% trở lên để tạo đà đạt tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo. Đó là nhiệm vụ chính trị của toàn hệ thống. Để làm được điều đó, xuất khẩu phải duy trì ở mức cao và đầu tư công phải được đẩy mạnh hơn nữa.

Ngọc Long (T/h)