Bộ Công Thương đề xuất cơ chế giá mới và kiểm soát chất lượng xăng E10

Xăng E10 trở thành mặt hàng tiêu dùng phổ biến, áp dụng giá cơ sở

Theo dự thảo Nghị quyết của Chính phủ do Bộ Công Thương xây dựng, kể từ ngày 1/6, xăng E10 được xác định là mặt hàng tiêu dùng phổ biến. Điều này đồng nghĩa với việc Nhà nước sẽ công bố giá cơ sở cho xăng E10 thay thế cho xăng khoáng RON95-III.

Việc điều hành giá sẽ do Bộ Công Thương phối hợp cùng Bộ Tài chính thực hiện dựa trên 4 yếu tố:

Thứ nhất, giá xăng dầu thế giới do Bộ Công Thương xác định theo nguyên tắc tính bình quân theo số ngày có giá giữa hai kỳ công bố giá cơ sở của giá xăng RON95 được giao dịch trên thị trường quốc tế.

Thứ hai, giá Etanol nhiên liệu áp dụng trong công thức tính giá cơ sở xăng E10RON95-III do Bộ Tài chính xác định và thông báo với Bộ Công Thương áp dụng trong công thức tính giá cơ sở.

Thứ ba, chi phí đưa xăng từ nước ngoài về cảng Việt Nam, premium để tính giá xăng từ nguồn sản xuất trong nước, chi phí đưa xăng từ nhà máy lọc dầu trong nước về đến cảng, được áp dụng theo mức chi phí hình thành giá cơ sở của mặt hàng xăng RON95-III; lợi nhuận định mức, chi phí kinh doanh định mức áp dụng theo mức chi phí hình thành giá cơ sở của xăng E5RON92.

Thứ tư, khi có đầy đủ các yếu tố chi phí cho hoạt động kinh doanh xăng E10RON95-III theo quy định, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương tổng hợp, rà soát, yêu cầu báo cáo bổ sung hoặc khảo sát thực tế (nếu cần thiết) để xem xét, quyết định chi phí đưa xăng từ nước ngoài về cảng Việt Nam, premium để tính giá xăng từ nguồn sản xuất trong nước, chi phí đưa xăng từ nhà máy lọc dầu trong nước về đến cảng, chi phí kinh doanh định mức và thông báo để Bộ Công Thương áp dụng trong công thức giá cơ sở.

Mục tiêu của cơ chế này là tháo gỡ khó khăn về hạ tầng phối trộn và tạo công cụ pháp lý giúp điều hành giá xăng E10 một cách minh bạch, hiệu quả.

Thông tin từ các doanh nghiệp xăng dầu, giá xăng E10 RON 95 từ 15h chiều 4/6 giảm còn 22.330 đồng/lít (giảm 1.330 đồng/lít); xăng E10 RON 95-V (chủ yếu bán tại các cửa hàng Petrolimex) giảm còn 23.230 đồng/lít.

Song song với cơ chế giá, công tác quản lý chất lượng được đặt lên hàng đầu. Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định bộ sẽ kiểm tra đột xuất các doanh nghiệp để đảm bảo chất lượng xăng E10 xuyên suốt từ khâu sản xuất, phối trộn đến tay người tiêu dùng.

Kế hoạch kiểm tra sẽ được giữ bí mật về danh sách đơn vị để đảm bảo tính bất ngờ. Các doanh nghiệp vi phạm có thể đối mặt với mức phạt hành chính hoặc bị đình chỉ hoạt động.

Để hỗ trợ người dân, Bộ Công Thương cũng xây dựng bộ cẩm nang hướng dẫn, thiết lập tổng đài tự động để tiếp nhận phản ánh và tư vấn kỹ thuật. Đồng thời, các hãng xe cũng đã công bố kết quả đánh giá mức độ tương thích của động cơ với xăng sinh học.

Xăng E10: Động lực cho chuyển đổi xanh và tự chủ năng lượng

Tiến sĩ Khoa học Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP. Hồ Chí Minh nhận định việc thay thế xăng khoáng bằng E10 là một chính sách chiến lược tác động đa chiều.

Về môi trường, với 10% ethanol, xăng E10 giúp quá trình cháy diễn ra hoàn toàn hơn, giảm khí thải CO, bụi mịn và hydrocacbon. Đây là bước đi quan trọng hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Về an ninh năng lượng, việc sử dụng ethanol sản xuất trong nước từ sắn, mía, ngô sẽ giúp giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu, hạn chế tác động từ biến động giá dầu thế giới.

Về kinh tế, nếu Nhà nước áp dụng các chính sách ưu đãi thuế bảo vệ môi trường hay thuế tiêu thụ đặc biệt, giá xăng E10 có thể thấp hơn xăng RON95 từ 500-1.000 đồng/lít. Điều này không chỉ giúp người dân tiết kiệm chi phí mà còn hỗ trợ doanh nghiệp vận tải nâng cao năng lực cạnh tranh và kiểm soát lạm phát.

Bên cạnh đó, nhu cầu ethanol tăng cao còn mở ra cơ hội cho chuỗi giá trị nông nghiệp, giúp nông dân có đầu ra ổn định và tạo thêm việc làm tại khu vực nông thôn. Theo chuyên gia, nếu được triển khai đúng hướng, E10 sẽ trở thành trụ cột trong chiến lược chuyển đổi năng lượng xanh của Việt Nam.

Minh Anh