Bộ Công an đề xuất xếp hạng và chấm điểm công dân số trên VNeID

Theo dự thảo, để được công nhận là công dân số, cá nhân cần được cấp tài khoản định danh điện tử trên ứng dụng VNeID, có khả năng sử dụng các dịch vụ công và dịch vụ số một cách an toàn, hợp pháp.

Công dân số sẽ chia làm 3 mức, trong đó công dân số tích cực có 350 điểm tín nhiệm trở lên, công dân số cơ bản từ 100 - 349 điểm và dưới 100 điểm là mức chưa xếp hạng. Khi người dân hoàn tất hồ sơ VNeID đạt 100%, họ sẽ được cấp ngay 100 điểm khởi đầu và xếp loại công dân số cơ bản.

Điểm công dân số không cố định mà được tính toán dựa trên sự tương tác và đóng góp của cá nhân trên môi trường số. Các tiêu chí cộng điểm bao gồm: Thường xuyên xác thực và cập nhật thông tin cá nhân. Thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến (cộng 7 điểm/lần). Góp ý dự thảo văn bản pháp luật (cộng 10 điểm), tương tác với Đại biểu Quốc hội (cộng 5 điểm/lần) hoặc tham gia các khảo sát, phản ánh kiến nghị.

Người cao tuổi, người khuyết tật và đồng bào dân tộc thiểu số nếu đạt tối thiểu 150 điểm sẽ được cộng thêm 50 điểm/năm.

Việc xếp hạng cao mang lại những lợi ích thiết thực về tài chính và thủ tục hành chính cho người dân. Dự kiến có tới 127 loại thuế, phí sẽ được miễn, giảm. Trong đó, miễn 100% lệ phí, áp dụng cho 66 thủ tục hành chính cơ bản như: khai sinh, khai tử, đăng ký kết hôn, cư trú, cấp lại thẻ căn cước, giấy phép lái xe và đăng ký xe. Giảm ít nhất 50% lệ phí đối với 56 thủ tục hành chính phức tạp khác.

Với công dân tích cực (trên 350 điểm) sẽ được giảm 10% cho 5 loại thuế và lệ phí thiết yếu khi thực hiện qua VNeID, bao gồm: Thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ nhà đất, lệ phí trước bạ xe, thuế kinh doanh thương mại điện tử và thuế GTGT khi mua hàng online.

Một trong những băn khoăn lớn của người dân là liệu điểm thấp có bị phạt hay không. Ban soạn thảo Bộ Công an khẳng định: Điểm công dân số không áp dụng để xử phạt hay hạn chế các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Hệ thống này được thiết kế thuần túy nhằm khuyến khích những hành vi văn minh, tích cực trên môi trường số. Các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng vẫn sẽ bị xử lý theo các quy định hiện hành, và nếu vi phạm nghiêm trọng có thể bị tạm dừng cộng điểm cho đến khi khắc phục xong.

Khi tham gia hệ thống công dân số, người dân được đảm bảo các quyền lợi về bảo mật thông tin như: Có quyền theo dõi và biết dữ liệu cá nhân được ai khai thác, sử dụng. Có quyền cho phép hoặc thu hồi việc chia sẻ dữ liệu, yêu cầu xóa dữ liệu khi không còn mục đích sử dụng. Được bảo vệ toàn diện trước các hành vi vi phạm pháp luật trên môi trường số và được ưu tiên bảo vệ đặc biệt đối với trẻ em, thanh thiếu niên.

Minh Phương