Bí quyết thành công của chè Hà Thái mang dấu ấn Nghệ nhân Quốc gia Nguyễn Thị Hiền

Câu chuyện của bà không chỉ là hành trình làm kinh tế, mà còn là bản hùng ca về ý chí, đam mê và khát vọng của người con xứ chè, một đời gắn bó với cây chè để rồi đưa hương vị quê hương tỏa khắp năm châu.

Người ta thường nói, một ấm trà ngon phải hội tụ đủ ba yếu tố: hương, vị, và sắc. Nhưng để có được một sản phẩm chè đạt đến độ tinh túy ấy, còn cần một yếu tố quan trọng hơn cả: đó là tâm huyết của người làm ra nó. Chân dung người nghệ nhân Nguyễn Thị Hiền - Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần chè Hà Thái, chính là một minh chứng sống cho điều đó.

Tiếp xúc với bà, chúng tôi không khỏi ấn tượng bởi sự duyên dáng, chân tình và giọng nói mộc mạc, đậm chất người Thái Nguyên. Bằng ánh mắt lấp lánh khi kể về cây chè, bà đã đưa chúng tôi trở về với những ký ức tuổi thơ trên đồi chè xanh mướt.

Gian nan ngày đầu: Từ nỗi lo tiền bạc đến khó khăn giữ chân người giỏi

Sinh ra tại xóm 13, xã Tân Linh, huyện Đại Từ, trong một gia đình có truyền thống làm chè ngon đặc sản, bà Hiền đã sớm làm quen với công việc chăm sóc những cây chè. Mới 7 tuổi, bà đã theo chân ông bà, cha mẹ lên đồi, tỉ mẩn hái từng búp chè tươi non mơn mởn. Hồi đó, công việc không chỉ là mưu sinh mà còn là một phần của tuổi thơ, là cách bà học về sự kiên nhẫn, về sự quý giá của từng búp chè.

15 tuổi, bà đã thành thạo tất cả các công đoạn làm chè, từ sao, vò, sấy cho đến khi ra thành phẩm cuối cùng. Bà có thể nhận biết được loại chè gì, được hái vào thời điểm nào, và có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hay không chỉ bằng cách nếm thử một ngụm. Những kinh nghiệm quý báu này không đến từ sách vở, mà từ chính tình yêu, sự gắn bó và sự tỉ mỉ qua hàng chục năm.

Với bí quyết gia truyền và kinh nghiệm tự đúc kết, ở tuổi 20, bà Hiền quyết định không đi xa lập nghiệp mà ở lại quê hương để gắn bó với cây chè. Năm 2001, bà mạnh dạn thành lập Công ty Cổ phần chè Hà Thái với một khát vọng lớn lao: tạo công ăn việc làm cho bà con nông dân, đồng thời đưa sản phẩm chè Thái Nguyên chất lượng, an toàn đến với người tiêu dùng trong nước và thế giới.

Hành trình khởi nghiệp của bà Hiền không hề trải thảm hoa hồng. Bà thẳng thắn chia sẻ về những thử thách thuở ban đầu. “Khi quyết định thành lập công ty, chúng tôi đứng trước vô vàn khó khăn về quỹ đất, về nguồn vốn, về việc xây nhà xưởng...”, bà kể.

Bà nhớ lại: “Cán bộ địa phương không chịu về làm việc vì thích làm ở thành phố hơn. Cán bộ điều hành máy móc chỉ là mấy bác cơ khí xóm không có chuyên môn, loay hoay vừa làm vừa sửa, vừa làm vừa học. Gian truân nhất là việc đào tạo cán bộ đã khó, nhưng giữ chân người giỏi còn khó hơn. Chúng tôi có lúc đành bất lực nhìn nhiều người giỏi của mình được các đơn vị khác đón đi vì đồng lương họ được nhận cao hơn khi ở với chúng tôi…”.

Nhưng bằng tình yêu, niềm say mê và khát khao kế tục sự nghiệp truyền thống của ông cha, bà Hiền đã cùng cán bộ nhân viên đồng lòng vượt qua. Với phương châm “Đoàn kết - Bình đẳng - Sáng tạo”, bà đã xây dựng một môi trường làm việc thân thiện, khuyến khích sự học hỏi và sáng tạo. Chính sự kiên tâm, bền chí ấy đã giúp chè Hà Thái từng bước có được chỗ đứng trên thị trường.

Bí quyết thành công từ thông điệp giản dị, sâu sắc

Điều đặc biệt nhất làm nên tên tuổi của chè Hà Thái chính là một quy trình sản xuất khép kín mà ở đó, yếu tố “sạch” được đặt lên hàng đầu. Với trí tuệ sắc bén và sự dám nghĩ, dám làm, bà Nguyễn Thị Hiền và các cộng sự đã tìm ra một phương pháp đột phá: sử dụng chế phẩm sinh học chiết xuất từ cá ngừ đại dương để làm dinh dưỡng tổng hợp, phun tưới cho cây chè mỗi tuần một lần, thay vì sử dụng hóa chất.

Bên cạnh đó, mọi công đoạn từ việc chọn vùng nguyên liệu, chọn giống, cách trồng, chăm sóc, thu hái cho đến sao sấy, bảo quản đều được thực hiện công phu và tỉ mỉ. Bà Hiền cho biết, việc hái chè phải chọn đúng thời gian, thời tiết sao cho sản phẩm hội tụ được đầy đủ tinh hoa đất trời. Hơn 40 năm gắn bó với cây chè, bà đã tự đúc kết cho mình bí quyết riêng để pha từng loại trà sao cho hương vị phát huy hết nét tinh túy của nó.

Với quan niệm “Khách hàng là Vua”, bà đã mày mò nghiên cứu và sản xuất ra hơn 16 dòng sản phẩm chè đạt tiêu chuẩn quốc tế như Trà Tôm Nõn, Trà Long Vân, Trà Tiến Vua… Trong đó, sản phẩm Trà Tiến Vua được bà đặc biệt tâm đắc. Để làm ra loại trà này, bà Nguyễn Thị Hiền cho biết, búp chè chỉ được hái vào khoảng tháng 9, tháng 10, thời điểm không có nắng, không có mưa, chỉ có gió heo may thổi nhẹ. Chính sự cầu kỳ đó đã làm nên sản phẩm độc đáo, mang đến trải nghiệm tuyệt vời cho người dùng.

Hành trình của chè Hà Thái đạt đến đỉnh cao vinh quang vào năm 2016, khi được Bộ Công Thương giao nhiệm vụ gửi sản phẩm tham dự cuộc thi chè Quốc tế Bắc Mỹ. Bà Hiền đã mạnh dạn gửi mẫu sản phẩm chè Tôm Nõn nguyên thủy. Bà kỳ vọng giới thiệu với thế giới một loại chè riêng có của quê hương, với cánh xoắn chắc, hương vị mộc mạc nhưng thơm đậm đà, vô cùng cuốn hút.

Và quả nhiên, cây chè đã không phụ bao tâm huyết. Giải Bạc danh giá tại cuộc thi quốc tế này không chỉ là sự ghi nhận cho nỗ lực không ngừng nghỉ của cả một tập thể, mà còn là câu trả lời cho một hướng đi đúng, là lời khẳng định cho thương hiệu và giá trị đích thực của đặc sản chè Thái Nguyên - Việt Nam. Chiến thắng này đã mở ra cơ hội, triển vọng và động lực cho các doanh nghiệp chè trên toàn quốc, giúp cây chè Việt Nam “vươn ra biển lớn”, tự tin sánh vai với bạn bè năm châu.

Với những thành công hiện tại, Công ty Cổ phần chè Hà Thái không ngừng nghỉ mà tiếp tục đặt ra những mục tiêu lớn hơn: hoàn thiện quy trình sản xuất chè hữu cơ (Organic), mở rộng vùng nguyên liệu, xây dựng xưởng chế biến quy mô lớn, và đặc biệt là hoàn thiện mô hình liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ.

Nhìn lại hành trình 24 năm đầy thăng trầm, bà Nguyễn Thị Hiền muốn gửi gắm một thông điệp giản dị nhưng sâu sắc: “Thành công không đến với những lười biếng. Thành công sẽ bền vững khi ta biết áp dụng, thích nghi và cải tiến.” Đó không chỉ là triết lý kinh doanh của một nghệ nhân, doanh nhân tài năng, mà còn là bài học quý giá từ một người con xứ chè, một đời gắn bó với cây chè, đã và đang làm rạng danh đặc sản quê hương trên bản đồ thế giới.

Đinh Hải