Can thiệp mạch không dùng thuốc cản quang, bảo vệ thận ghép

Thời gian gần đây, ông P.X.Đ thường xuyên gặp tình trạng cánh tay phải sưng phù, căng tức, tê bì và nặng tay. Các triệu chứng kéo dài khiến việc sinh hoạt hằng ngày trở nên khó khăn, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

Qua thăm khám lâm sàng, ThS.BS Đỗ Nguyễn Thùy Đoan Trang - Khoa Ngoại Tim mạch, bệnh viện Vinmec Central Park, nhận thấy tình trạng sưng phù liên quan đến bất thường của hệ tĩnh mạch. Kết quả siêu âm và các cận lâm sàng chuyên sâu sau đó xác định người bệnh bị hẹp nặng đoạn tĩnh mạch nền đổ vào tĩnh mạch dưới đòn phải, khiến dòng máu từ cánh tay trở về tim bị cản trở và gây phù nề kéo dài.

Nếu không được can thiệp, tình trạng hẹp tĩnh mạch có thể khiến phù tay ngày càng nặng, gây đau, hạn chế vận động và ảnh hưởng đến hoạt động của cầu nối động - tĩnh mạch (AVF) từng được tạo để lọc máu. 

Khai thác tiền sử bệnh, các bác sĩ ghi nhận đây là trường hợp có nhiều yếu tố khiến việc điều trị trở nên phức tạp. Người bệnh từng mắc suy thận mạn giai đoạn cuối, phải tạo cầu nối động - tĩnh mạch để lọc máu trước khi được ghép thận thành công vào năm 2018. Tuy nhiên, chức năng thận ghép hiện đã suy giảm ở mức bệnh thận mạn giai đoạn 3B, khiến mọi chỉ định chẩn đoán và điều trị đều cần được cân nhắc kỹ nhằm hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương thêm cho thận ghép.

Sau khi hội chẩn liên chuyên khoa, các bác sĩ thống nhất người bệnh cần được can thiệp nội mạch để tái lập lưu thông dòng máu. Đây cũng là bài toán điều trị đầy thách thức bởi việc sử dụng thuốc cản quang chứa i-ốt trong quá trình can thiệp có thể làm tăng nguy cơ tổn thương chức năng thận ghép vốn đã suy giảm.

Trước tình huống này, ThS.BSNT Lương Công Hiếu - Trưởng khoa Ngoại Tim mạch đã quyết định ứng dụng kỹ thuật chụp và can thiệp nội mạch bằng khí carbon dioxide (CO₂) thay thế thuốc cản quang truyền thống.

Trong quá trình can thiệp, ê-kíp tiến hành nong bóng áp lực cao tại vị trí tĩnh mạch bị hẹp nhằm khôi phục lưu thông dòng máu. Đồng thời, khí CO₂ được sử dụng xuyên suốt để khảo sát và đánh giá hình ảnh mạch máu, giúp bác sĩ đánh giá tổn thương và định hướng can thiệp mà không cần sử dụng thuốc cản quang chứa i-ốt.”

Ca can thiệp diễn ra thuận lợi. Sau điều trị, tình trạng sưng phù cánh tay phải cải thiện rõ rệt, người bệnh tỉnh táo, ăn uống và sinh hoạt bình thường. Sau thời gian theo dõi, sức khỏe ổn định và được xuất viện.

Chụp mạch bằng khí CO₂ - cơ hội điều trị cho bệnh nhân nguy cơ cao

Theo các bác sĩ Vinmec Central Park, thuốc cản quang chứa i-ốt vẫn là lựa chọn phổ biến trong nhiều thủ thuật can thiệp mạch. Tuy nhiên, ở những bệnh nhân suy thận, có thận ghép hoặc nguy cơ tổn thương thận cao, việc sử dụng thuốc cản quang cần được cân nhắc do có thể làm suy giảm thêm chức năng thận.

Kỹ thuật chụp mạch bằng khí CO₂ mang đến một lựa chọn an toàn hơn cho nhóm người bệnh này. Thay vì sử dụng thuốc cản quang truyền thống, khí CO₂ y tế được bơm vào lòng mạch để tạo hình ảnh trên hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA). Sau khi tạo tương phản hình ảnh, CO₂ được đưa theo dòng máu về phổi và đào thải qua đường hô hấp, không tạo gánh nặng bài tiết qua thận như thuốc cản quang chứa i-ốt. 

Đây là công nghệ đang được nhiều trung tâm can thiệp mạch tiên tiến trên thế giới ứng dụng, đặc biệt trong điều trị các bệnh lý động mạch chi dưới, động mạch chậu, động mạch chủ bụng và các trường hợp cần hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc cản quang chứa i-ốt. Việc triển khai kỹ thuật này tại Vinmec Central Park giúp người bệnh trong nước có cơ hội tiếp cận phương pháp điều trị hiện đại theo xu hướng đang được áp dụng tại các trung tâm y khoa lớn trên thế giới.

Bên cạnh việc hạn chế nguy cơ tổn thương thận, kỹ thuật này vẫn cung cấp hình ảnh cần thiết để bác sĩ đánh giá chính xác tổn thương và thực hiện các thủ thuật như nong bóng hoặc đặt stent trong nhiều trường hợp bệnh lý mạch máu ngoại vi và tĩnh mạch.

ThS.BSNT Lương Công Hiếu cho biết, mỗi bệnh nhân đều có đặc điểm bệnh lý và nguy cơ khác nhau, vì vậy việc lựa chọn phương pháp điều trị cần được cá thể hóa nhằm đạt hiệu quả tối ưu và đảm bảo an toàn lâu dài. Với những trường hợp có chức năng thận suy giảm hoặc đã ghép thận, ứng dụng kỹ thuật chụp mạch bằng khí CO₂ giúp mở rộng cơ hội can thiệp mà vẫn bảo tồn tối đa chức năng thận còn lại.

Việc triển khai kỹ thuật này cũng đánh dấu thêm một bước tiến trong lĩnh vực can thiệp mạch tại Vinmec Central Park, góp phần mang đến những giải pháp điều trị hiện đại cho các ca bệnh phức tạp, đồng thời nâng cao chất lượng điều trị và khả năng hồi phục cho người bệnh.

PV