Bảo tồn di sản cần những cách làm mới

Chiều 6/8, tại sân khấu Chào Show (phường Sài Gòn, TP.HCM), Hội Di sản Văn hóa TP.HCM công bố kế hoạch hoạt động từ nay đến hết năm 2026 và ra mắt Dự án Truyền thông Heritage Ho Chi Minh City 2026. Dự án hướng tới kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Với định hướng đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ, dự án được triển khai thông qua nhiều hoạt động truyền thông, trải nghiệm và sáng tạo trên nền tảng số.

Theo Ban tổ chức, trong bối cảnh TP.HCM mở rộng địa giới hành chính, hệ thống di sản của thành phố ngày càng phong phú, từ các di tích lịch sử, kiến trúc đến làng nghề, dân ca, ẩm thực, tri thức dân gian và lễ hội truyền thống. Việc bảo tồn, phát huy những giá trị này vì thế cần sự tham gia rộng rãi hơn của cộng đồng.

Heritage Ho Chi Minh City 2026 được định hướng không chỉ là một chiến dịch truyền thông mà còn xây dựng hệ sinh thái kết nối những người làm văn hóa, chuyên gia, nghệ sĩ, cơ sở giáo dục và công chúng.

Thông qua các nền tảng số và hoạt động trải nghiệm, dự án hướng đến việc tạo thêm những cách tiếp cận mới để người trẻ có thể tìm hiểu, trải nghiệm và lan tỏa các giá trị văn hóa trong đời sống hiện đại.

Phát biểu tại chương trình, bà Lê Tú Cẩm, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa TP.HCM, cho biết sau khi kiện toàn tổ chức theo đơn vị hành chính mới, Hội bước vào giai đoạn hoạt động mới với định hướng mở rộng liên kết, huy động thêm nguồn lực xã hội cùng tham gia bảo tồn và phát huy di sản.

Theo bà Lê Tú Cẩm, nếu trước đây nhiều hoạt động của Hội chủ yếu phục vụ hội viên thì thời gian tới sẽ hướng mạnh hơn đến công chúng. Hội mong muốn trở thành cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, qua đó góp phần làm phong phú đời sống văn hóa và nâng cao nhận thức xã hội về giá trị di sản.

Nhấn mạnh vai trò của thế hệ trẻ, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa TP.HCM cho rằng bảo tồn di sản không chỉ dừng ở việc gìn giữ hiện trạng mà cần được phát huy bằng những cách làm mới, sáng tạo hơn.

Từ định hướng này, Hội chủ trương tạo điều kiện để thanh niên tham gia nhiều hơn vào các hoạt động nghiên cứu, truyền thông và sáng tạo nội dung về di sản, qua đó hình thành lực lượng kế cận tiếp tục lan tỏa các giá trị văn hóa trong cộng đồng.

Cũng tại chương trình, Hội Di sản Văn hóa TP.HCM ra mắt Cổng Thông tin điện tử của Hội và Fanpage Heritage Ho Chi Minh City. Hai nền tảng sẽ cung cấp thông tin về di sản văn hóa, hoạt động của Hội, đồng thời cập nhật các chính sách, chương trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản của TP.HCM.

Việc ra mắt các nền tảng này được xem là một bước trong tiến trình chuyển đổi số của Hội, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thông tin đối với hội viên và công chúng.

Chia sẻ tại sự kiện, nhà báo Hà Kiều, Phó Trưởng ban tổ chức, cho biết ê-kíp mong muốn tìm những cách tiếp cận mới để đưa di sản đến gần hơn với giới trẻ. Theo ông, di sản không chỉ nằm trong các công trình, hiện vật mà còn hiện diện trong đời sống thường nhật. Do đó, cần tạo ra những hoạt động để người trẻ cảm nhận di sản gần gũi, hấp dẫn và chủ động tham gia gìn giữ, lan tỏa.

Dự án có sự tham gia của nhiều chuyên gia, nghệ sĩ và nhân vật hoạt động trong lĩnh vực văn hóa với vai trò cố vấn, gồm TS. Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử TP.HCM; NSND Kim Xuân; nhà văn, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải; bà Trần Tuệ Tri, Nhà sáng lập và CEO Stamford Global Leadership Center, Cố vấn cấp cao Mạng lưới Rồng Xanh Fellowship.

Đồng hành với dự án trong vai trò đại sứ truyền thông có Content Creator Vĩnh Thích Ăn Ngon, Travel Blogger Bóng Ngô Mario và Nam vương Trái Đất 2025 Hoàng Văn Thái.

Dịp này, Hội Di sản Văn hóa TP.HCM công bố kết nạp 5 chi hội mới, gồm Chi hội Trà di sản; Chi hội Di sản Văn hóa Ẩm thực thuần Việt; Chi hội Di sản Văn hóa Kết nối di sản số; Chi hội Di sản Văn hóa Chào Show và Chi hội Di sản Văn hóa Tĩnh Tâm Trà Việt.

Theo kế hoạch, sau lễ ra mắt, Hội Di sản Văn hóa TP.HCM sẽ triển khai nhiều hoạt động hướng đến giới trẻ. Trong đó, Cuộc thi sáng tạo Heritage Creative 2026 dự kiến được phát động ngày 29/8 tại Trường Đại học Văn hóa TP.HCM.

Từ tháng 9 đến tháng 11, chuỗi workshop sẽ được tổ chức tại nhiều trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố. Đáng chú ý, Triển lãm Heritage Fest dự kiến diễn ra trong hai ngày 23 và 24/11 tại Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP.HCM.

Thông qua chuỗi hoạt động, Hội Di sản Văn hóa TP.HCM kỳ vọng góp phần đưa những câu chuyện về bản sắc văn hóa Sài Gòn - TP.HCM đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Triệu Lộc