Bánh trà cổ Shanam: Khơi dòng tuyệt tác di sản và định vị giá trị trà Việt

Tâm điểm của sự kiện là sự xuất hiện của tuyệt phẩm bánh trà niên vụ 2019, một sản phẩm kết tinh sau 8 năm hội tụ nội chất, khẳng định vị thế của Shanam trong việc bảo tồn tinh hoa trà cổ. 

Nhờ quá trình nuôi dưỡng dài hạn, sản phẩm đã loại bỏ hoàn toàn vị chát hăng, mang lại độ mượt mà và hương trà dịu nhẹ với mùi gỗ hoặc thảo mộc đặc trưng của dòng trà già.

Khi thưởng thức, phẩm trà gây ấn tượng với màu nước vàng hổ phách sáng, trong trẻo cùng vị trà êm dịu, dày dặn và hậu vị ngọt sâu kéo dài. Đây không chỉ là sự lựa chọn thượng hạng cho những người sành trà muốn trải nghiệm vị giác đẳng cấp mà còn là một tài sản tinh hoa, rất phù hợp cho việc thưởng thức lâu dài và sưu tầm.

Kinh tế di sản: Chiến lược bảo tồn và sinh kế bền vững

Trong khuôn khổ tọa đàm, diễn giả Hoàng Vĩnh Long, Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam đã đưa ra khái niệm "kinh tế di sản" cho ngành trà. Đây là mô hình chuyển hóa tài nguyên từ rừng trà cổ thụ, bản sắc văn hóa thành giá trị kinh tế thực tế, tạo ra "tác dụng kép": vừa bảo tồn rừng trà quý hiếm, vừa tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng núi phía Bắc.

Trong đó, người dân bản địa là chủ thể cốt yếu (giữ vai trò quản lý, thu hái), doanh nghiệp đóng vai trò dẫn dắt, và Hiệp hội Chè cùng các nhà khoa học tổ chức, kết nối để đưa sản phẩm ra thế giới.

Việt Nam là một trong những vùng nguyên sản của trà thế giới với những rừng trà hoang dã cực kỳ quý hiếm mà ít quốc gia nào có được. Đây chính là lợi thế độc bản để gia tăng giá trị trên bản đồ trà toàn cầu.

Trà cổ thụ là "tài sản đầu tư" đặc biệt

Dưới góc nhìn kinh tế, chuyên gia kinh tế và thương mại điện tử Trang Trần nhận định, trà bánh cổ thụ là một loại tài sản có giá trị tích lũy cao, tương tự như bất động sản nhưng mang đậm tính di sản.

Bà dẫn chứng các phiên đấu giá tại Sotheby’s (Hồng Kông), nơi những bánh trà cổ thụ có thể đạt mức giá kỷ lục hàng triệu đô la (vài chục tỷ đồng Việt Nam). Mặc dù sản lượng trà Việt Nam rất lớn (hàng triệu tấn trà tươi), nhưng trà đặc sản hiện chỉ chiếm dưới 2%, cho thấy dư địa tăng trưởng còn rất khổng lồ.

Để trà trở thành tài sản đầu tư, Việt Nam cần xây dựng các nền tảng về hồ sơ trà, tiêu chuẩn định giá, và sơ đồ tăng giá rõ ràng. Bà nhấn mạnh tầm quan trọng của các kho lưu ký tiêu chuẩn (về nhiệt độ, độ ẩm) để đảm bảo chất lượng bánh trà không bị biến đổi khi mua đi bán lại.

Đưa ra lời khuyên cho nhà đầu tư, bà Trang nhấn mạnh đây không phải là cuộc chơi "lướt sóng" ngắn hạn mà là một hành trình đầu tư lâu dài dựa trên giá trị văn hóa, bản sắc và tính nhân văn. Nhà đầu tư cần hiểu về vùng nguyên liệu, niên vụ (thời tiết năm đó mưa nhiều hay ít ảnh hưởng đến vị trà) và kỹ thuật chế biến trà. Cần có hệ sinh thái gồm các chuyên gia thẩm định, giám tuyển (curator) và các câu lạc bộ trao đổi để tạo tính thanh khoản và khẳng định giá trị trước khi đưa ra các sàn đấu giá chính quy.

Kết thúc toạ đàm, cả hai diễn giả đều thống nhất rằng trà cổ thụ Việt Nam là một di sản quý giá, mang trong mình mã gen đặc biệt. Để phát triển bền vững, cần có sự kết hợp giữa việc bảo tồn bản sắc và chuyên nghiệp hóa thị trường tài sản nhằm đưa trà Việt vào phân khúc cao cấp của thế giới.

Giá trị thực tiễn: Sức khỏe và sự kết nối thân - tâm - trí

Không chỉ dừng lại ở giá trị kinh tế, trà Shan Tuyết còn là "tài sản kép" bảo vệ sức khỏe. Tham dự diễn đàn với tư cách một khán giả, nhà sưu tầm trà, bác sĩ Đỗ Văn Quân đã chia sẻ kinh nghiệm dùng các phẩm trà như trà Thiên, trà Mây, trà Chín để hỗ trợ phục hồi sức khỏe và cân bằng nội tiết. Ông nhấn mạnh rằng trà càng lâu năm thì tính chất hỗ trợ sức khỏe càng ổn định và hiệu quả.

Đồng quan điểm, Kiến trúc sư Hoàng Vân, một nhà sưu tầm trà khác nhìn nhận, việc sở hữu trà là một hành trình nuôi dưỡng đời sống tinh thần. Bà dùng từ "thỉnh" trà với thái độ trân quý, coi đây là phương thuốc sẵn có trong gia đình để cân bằng thân - tâm - trí. Triết lý của những người yêu trà hiện nay là: "Mỗi năm nên tích thêm một chút bánh trà" vì giá trị và sự khan hiếm của chúng sẽ tăng dần theo thời gian.

Sự kiện tọa đàm "Bánh trà cổ Shanam: Gói trọn miền xưa - khơi dòng tuyệt tác" đã khẳng định trà cổ thụ Việt Nam là di sản quý giá mang mã gen đặc biệt. Việc kết hợp giữa bảo tồn bản sắc văn hóa và chuyên nghiệp hóa thị trường tài sản là hướng đi tất yếu để đưa trà Việt bước vào phân khúc cao cấp của thế giới.

Dưới đây là một số hình ảnh tại tọa đàm "Bánh trà cổ Shanam: Gói trọn miền xưa - khơi dòng tuyệt tác":

Minh Anh