Ba kịch bản giải quyết BOT Cai Lậy

Liên quan đến vấn đề trạm thu phí BOT Cai Lậy (tỉnh Tiền Giang), sáng ngày 5/12, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông cho biết Thủ tướng đã có quyết định tạm dừng thu phí trạm BOT Cai Lậy trong vòng 1-2 tháng để rà lại toàn bộ quá trình chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư, tổ chức thu phí; làm rõ việc tuân thủ quy định pháp luật, làm rõ những vấn đề có thể có bất cập, từ đó xây dựng phương án cụ thể để báo cáo Thủ tướng trước khi tổ chức thu phí trở lại.

Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cũng nói về những bất cập mà dư luận đã nêu lên, như cho rằng việc nhà đầu tư làm tuyến tránh nhưng lại đặt trạm thu phí trên quốc lộ, trong đó có các trạm thu phí BOT Cai Lậy, Biên Hòa (Đồng Nai), Bến Thủy (Nghệ An)… 

Theo báo Lao động, đối với BOT Cai Lậy, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cho biết có 3 kịch bản để tính toán. Kịch bản thứ nhất, vẫn giữ nguyên trạm thu phí ở vị trí hiện tại, nhưng tăng cường vận động, cải thiện việc thu phí và phục vụ các nhu cầu của người tham gia giao thông. Ví dụ có chỗ cho lái xe dừng lại khi họ thắc mắc và nội dung thắc mắc sẽ được giải thích.

Kịch bản thứ hai là di dời trạm thu phí về tuyến tránh theo yêu cầu, tức là phá phương án tài chính cũ và tính toán lại. Theo ông Đông, kịch bản này phải thương thảo với nhà đầu tư vì liên quan đến thời gian thu phí.

"Theo tính toán thì phương án này không khả thi vì thời gian hoàn vốn không đúng như cam kết của hiệp định vay vốn, ảnh hưởng đến nợ xấu của ngân hàng", ông Đông nói.

Còn kịch bản thứ ba, Bộ đưa ra là đặt hai trạm thu phí, một trạm đặt trên quốc lộ cũ để thu phí phần nhà đầu tư bỏ ra đầu tư trên quốc lộ; một trạm được đặt trên tuyến tránh để thu phí phần nhà đầu tư đã đầu tư xây dựng tuyến đường này.

Điều đáng nói, theo Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông, dù Bộ Giao thông vận tải đã có giải trình và đưa ra 3 phương án nói trên, song Thủ tướng vẫn yêu cầu phải rà lại toàn bộ để xem xét. Do đó, Bộ sẽ tiếp tục nghiên cứu, xây dựng các phương án để so sánh, lấy ý kiến rộng rãi các cơ quan, đơn vị, sau đó trình Thủ tướng quyết định.

Theo Vnexpress, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cho rằng, nếu điều chỉnh hoặc không thu phí BOT Cai Lậy thì nhà nước phải đền bù cho nhà đầu tư khoảng 1.398 tỷ đồng, trong đó phần đầu tư trên quốc lộ 1 là 380 tỷ, tuyến tránh khoảng 1.100 tỷ.

"Ta đang không có tiền nên huy động đầu tư mà giờ nhà nước lại cân đối tiền đó thì cực kỳ khó khăn và tạo gánh nặng cho ngân sách. Hơn nữa, các cơ quan chức năng vào thanh tra, kiểm toán BOT Cai Lậy đều khẳng định tuân thủ quy định của pháp luật", ông Đông nói.

Theo Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải, hiện cả nước có 6 trạm BOT tương tự Cai Lậy. Tuy nhiên, sau khi kiên trì giải thích và có sự vào cuộc của cơ quan chức năng thì các trạm như Bến Thủy (Nghệ An), Đồng Nai... người dân đã đồng thuận; cơ quan quản lý nhà nước đã giảm phí, miễn phí cho người dân sống xung quanh trạm.

Trạm thu phí BOT Cai Lậy nằm trong dự án BOT tuyến tránh thị xã Cai Lậy và bảo trì, tăng cường mặt đường quốc lộ 1 khởi công năm 2014. Trong đó, phần tuyến tránh được đầu tư mới dài 12 km, xây mới 7 cầu; phần sửa chữa quốc lộ 1 dài 26,5 km.

Trạm thu phí hoạt động ngày 1/8. Tuy nhiên, sau đó nhiều tài xế đã sử dụng tiền lẻ mua vé để phản đối trạm đặt sai vị trí. Vụ việc khiến trạm này bị ùn tắc nghiêm trọng nhiều ngày. Ngày 15/8, chủ đầu tư cho xả trạm.

Sáng ngày 30/11, trạm thu phí trở lại. Giá vé mỗi lượt của các loại xe đồng loạt giảm 30%, thấp nhất là 25.000, cao nhất 140.000 đồng. Tuy nhiên, trong 5 ngày qua, đã có 24 lần trạm thu rồi lại xả do sự phản ứng từ tài xế. Họ đưa tiền lẻ 25.100 đồng, đòi thối 100 đồng hoặc đưa tiền mệnh giá lớn để trả phí.

Tuấn Kiệt (t/h)