Làng nghề truyền thống trở thành điểm văn hóa hút khách dịp hè

Thay vì chỉ gói gọn trong những kỳ nghỉ dưỡng biển quen thuộc, dòng chảy lữ hành hè 2026 đang hướng sâu vào các giá trị bản sắc. Các làng nghề hiện nay không chỉ đơn thuần là nơi sản xuất thủ công mà còn là không gian lưu giữ ký ức, lịch sử và tinh hoa nghệ thuật của dân tộc. Việc trực tiếp tham gia vào quy trình sản xuất giúp du khách có cái nhìn chân thực và gắn kết cảm xúc mạnh mẽ với đời sống địa phương.

Dưới đây là một số điểm đến di sản không thể bỏ qua dịp hè:

Hà Nội, với hệ thống khoảng 1.350 làng nghề, đang khẳng định vị thế tiên phong trong loại hình du lịch này. Làng gốm Bát Tràng (Hà Nội) cách trung tâm Thủ đô 15km, trải qua hơn 700 năm thăng trầm của lịch sử, Bát Tràng không chỉ giữ được lửa nghề mà còn trở thành một trung tâm văn hóa gốm sứ có tầm ảnh hưởng lớn.

Điểm nhấn tạo nên sức hút khó cưỡng của Bát Tràng đối với du khách chính là sự dung hòa giữa nét cổ kính và hơi thở hiện đại. Tại đây, tour "Bát Tràng - Lửa nghề và di sản" cho phép du khách đi qua những con ngõ nhỏ, ghé thăm xưởng sản xuất và tự tay nhào nặn gốm dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân.

Làng lụa Vạn Phúc, phường Hà Đông mở ra một thế giới rực rỡ sắc màu nhưng lại vô cùng thanh tao. Được biết đến là làng nghề dệt lụa tơ tằm lâu đời và danh tiếng bậc nhất Việt Nam, Vạn Phúc mang trong mình bề dày lịch sử hàng trăm năm với thứ sản phẩm từng được chọn để tiến vua.

Đến đây, du khách sẽ được trải nghiệm một quy trình công phu và đầy tính nghệ thuật: từ khâu chọn kén, ươm tơ, guồng sợi cho đến kỹ thuật dệt hoa văn nổi tiếng phức tạp như lụa Vân. Từng tấm lụa mềm mại, mát rượi, mang hoa văn tinh tế là minh chứng cho sự kiên nhẫn và lòng yêu nghề vô bờ bến của người thợ dệt Hà Đông.

Làng hương Quảng Phú Cầu (Hà Nội) điểm đến bùng nổ trên mạng xã hội nhờ vẻ đẹp thị giác choáng ngợp từ những "bông hoa" chân hương đỏ rực. Đây là nơi lý tưởng để khám phá chiều sâu văn hóa tâm linh và trải nghiệm đa giác quan từ thị giác đến mùi hương trầm ấm. 

Dưới ánh nắng vàng rực rỡ của mùa hè, hàng vạn bó chân hương được nhuộm màu đỏ thắm, vàng tươi được xòe ra tạo hình thành những bông hoa khổng lồ, những dải lụa sắc màu phủ kín các khoảng sân đình, bãi đất trống, tạo nên một khung cảnh nghệ thuật sắp đặt tự nhiên choáng ngợp.

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 30km về phía nam, làng Chuông chào đón du khách bằng không khí nhộn nhịp của những phiên chợ nón rực rỡ và hình ảnh những chiếc nón trắng muốt được phơi đều tăm tắp dưới sân nhà cổ.

Đến đây, du khách sẽ được dẫn dắt qua từng công đoạn phức tạp đòi hỏi sự khéo léo tuyệt đối: từ việc chọn lá lụi từ Quảng Bình, Quảng Trị, đem phơi sương, là phẳng bằng giẻ ấm trên lưỡi cày nung nóng, cho đến khâu xếp lá vào khuôn và khâu nón. Từng mũi kim đều đặn, thoăn thoắt của các bà, các chị tạo nên chiếc nón nhẹ nhàng nhưng vô cùng bền chắc. Tại đây, du khách có thể trải nghiệm tự tay vẽ họa tiết hoa sen lên những chiếc nón lá trắng muốt, tạo nên món quà kỷ niệm đậm chất làng quê Việt.

Đến với dải đất miền Trung, hành trình di sản tiếp tục đưa du khách đến với những làng nghề ven dòng sông Thu Bồn và chân đèo Hải Vân. Làng mộc Kim Bồng (Quảng Nam) nằm bên dòng Thu Bồn thanh bình, nơi đây lưu giữ kỹ thuật chạm khắc gỗ từng xây dựng nên cung điện Huế và phố cổ Hội An. Du khách có thể tận mắt chứng kiến các nghệ nhân biến những khúc gỗ thô kệch thành các tác phẩm điêu khắc tinh xảo.

Làng gốm Thanh Hà (Quảng Nam), nơi đây bảo tồn kỹ thuật làm gốm thủ công không dùng men, mang sắc đỏ cam đặc trưng của đất nung. Trải nghiệm dùng chân đạp bàn xoay và tay vuốt đất tạo hình là hoạt động được du khách đặc biệt yêu thích.

Làng nước mắm Nam Ô (Đà Nẵng) thu hút khách bởi bí quyết ủ chượp cá cơm than trong chum gỗ mít suốt hơn một năm. Du khách không chỉ tìm hiểu quy trình mà còn được thưởng thức đặc sản gỏi cá Nam Ô trứ danh.

Dù giàu tiềm năng, nhưng du lịch làng nghề vẫn đang đối mặt với nhiều "điểm nghẽn". Trong đó, thời gian lưu trú trung bình của khách quốc tế tại Hà Nội chỉ khoảng 2,5 đêm, thấp hơn Hội An và TP.HCM do thiếu sự kết nối chặt chẽ giữa làng nghề với hệ thống lưu trú và dịch vụ. Nhiều nơi hạ tầng vẫn còn thiếu bãi đỗ xe, nhà vệ sinh đạt chuẩn và không gian trải nghiệm còn đơn điệu.

Để bứt phá, các chuyên gia nhận định cần có chiến lược phát triển "thích ứng" thay vì chỉ bảo tồn tĩnh. Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Giám đốc Công ty Du lịch AZA Travel chia sẻ, xu hướng của khách quốc tế hiện nay là du lịch trải nghiệm, trực tiếp tham gia các công đoạn sản xuất tại làng nghề.

Làng gốm Bát Tràng và làng lụa Vạn Phúc đã đáp ứng khá tốt nhu cầu của du khách trong khi nhiều làng nghề vẫn chủ yếu tập trung sản xuất, chưa chuẩn bị điều kiện để đón khách. Hạ tầng còn thiếu, bãi đỗ xe và nhà vệ sinh chưa đáp ứng yêu cầu, không gian trải nghiệm và mua sắm còn đơn điệu. Ngoài ra, các hộ sản xuất cũng cần thay đổi tư duy, chủ động mở cửa đón khách, xác định hoạt động du lịch là một hướng phát triển gắn với bảo tồn và phát huy nghề truyền thống.

Nhằm phát triển du lịch làng nghề theo hướng chuyên nghiệp, Hà Nội đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, để hình thành những hành trình đa dạng, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị của sản phẩm du lịch, thành phố cần tiếp tục quy hoạch các tuyến, cụm và không gian du lịch có tính liên kết; kết nối làng nghề với doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, di tích lịch sử, không gian sáng tạo, hoạt động nghệ thuật và hệ thống ẩm thực.

Bên cạnh đó, Hà Nội cần đầu tư đồng bộ hạ tầng gắn với bảo tồn không gian làng nghề; quy hoạch khu trải nghiệm, điểm dừng chân, khu trưng bày sản phẩm, hệ thống biển chỉ dẫn và các dịch vụ bổ trợ nhằm nâng cao năng lực đón khách. Cơ chế, hạ tầng, nguồn nhân lực và tư duy là những điểm nghẽn cần tiếp tục được tháo gỡ để du lịch làng nghề phát triển bền vững.

Hành trình khám phá làng nghề hè 2026 không chỉ là một chuyến đi, mà là sự đóng góp nguồn lực giúp các nghệ nhân giữ lửa nghề và lan tỏa niềm tự hào văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Minh Anh