72 năm Quốc khánh 2/9: Dưới bóng cờ sao phấp phới tung bay…

Những sự kiện lịch sử trọng đại “long trời lở đất”: Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công cùng với sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ngày mồng 2 tháng 9 đã mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam – kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội, đã làm thay đổi căn bản vị thế của đất nước ta trên trường quốc tế, đưa nhân dân ta từ chỗ bị áp bức, bóc lột trở thành chủ nhân của đất nước. Giữa không khí vui mừng trào dâng khôn xiết đó, ngay lập tức rất nhiều bài thơ đã nhanh chóng ra đời, nhằm thể hiện niềm hạnh phúc lớn lao của toàn dân tộc và ca ngợi đất nước, ca ngợi cách mạng với một tinh thần phơi phới, hân hoan.

Trước đó, Xuân Diệu là nhà thơ tiêu biểu của dòng thơ ca lãng mạn, luôn đề cao cái Tôi cá nhân chật hẹp với giọng ca uỷ mị, sướt mướt cùng những thi ảnh quen thuộc như: tôi với người yêu, chàng và nàng, anh và em, nét mi, khoé mắt, mái tóc dài…Nhưng khi được đón nhận luồng gió của cách mạng, Xuân Diệu đã hồ hởi cùng toàn dân tộc cuốn theo cờ đỏ sao vàng và cùng hát lên khúc tráng ca Ngọn quốc kì thật hào sảng, say mê. Những câu thơ của ông được “lột xác”, mang một dáng vóc mới cùng một khẩu khí mới: 

Việt Nam! Việt Nam! Cờ đỏ sao vàng!

Những ngực nén hít thở ngày độc lập!

Nghìn lực mới bốn phương lên tới tấp

Nếp cờ bay chen vỗ sóng bài ca…

Đến mùa thu lịch sử năm 1945 thì trong thơ Xuân Diệu mới thấy sự xuất hiện của những con người cần lao, lầm than như: chị bán củi, anh kéo xe, em bé đánh giầy…Những con người ấy vốn đã mang sẵn trong mình tinh thần cách mạng, nay mới được bùng ra, vươn dậy. Họ đều phấn khởi, tích cực góp phần của mình để làm lên thắng lợi của cách mạng, làm lên một Việt Nam tươi thắm màu cờ đỏ sao vàng:

Chị bán củi ra thị thành đón lấy

Anh kéo xe làm giấy dán trên mui

Em bé con hì hục cố pha mùi

Ông lão đón mớ lửa hồng vào dạ

Có mấy bữa mà Việt Nam thắm cả

Máu nén lâu từ ấy đã bùng ra

Những túp lều xơ xác cũng ra hoa

Những gốc cũ nảy một chồi sống mới

Cả anh dũng đã tưng bừng trở lại

Một trăm năm tan tác tựa mù sương…

(Ngọn quốc kì)

Ngọn quốc kì biểu tượng của cách mạng, có một sức mạnh kỳ diệu, làm hồi sinh mọi sự sống và khai sinh trong mỗi tâm hồn một nguồn cảm xúc mới – cảm xúc cách mạng. Và hình ảnh thiêng liêng đó đã xua tan một thế kỷ u ám sương mù để hiện ra khuôn mặt Việt Nam tươi sáng, tràn đầy sức trẻ. Với Xuân Diệu, từ chỗ đang mơ màng, mộng mị trong cái Tôi lãng mạn bế tắc, ông đã bừng tỉnh, nhập thân vào đời sống mới, hát lên những ước vọng của nhân dân trong đấu tranh và dâng hiến:

Càng đấu tranh vàng mới lại vàng ra

Có nung nấu, đỏ mới càng đỏ riết

Theo cờ gọi, những con dân đất Việt

Dâng máu xương không tiếc với sơn hà

(Ngọn quốc kì)

Trong số đông đảo các nhà thơ xuống đường cuốn theo dòng cảm xúc của mùa thu lịch sử đó, Tố Hữu vẫn luôn là lá cờ đầu của nền thơ ca cách mạng. Lúc ấy, ông cùng với Trần Huy Liệu được phân công nhiệm vụ trở về Huế để thay mặt cách mạng tiếp nhận chính quyền từ tay vua Bảo Đại.

Tổng khởi nghĩa liên tiếp giành thắng lợi trên cả nước, giúp cho cuộc Cách mạng Tháng Tám thành công nhanh chóng. Để khẳng định quyền độc lập, tự do chính đáng của dân tộc mình trước toàn thế giới, ngày mồng 2 tháng 9 năm 1945, giữa quảng trường Ba Đình vàng tươi sắc nắng, tràn ngập cờ đỏ sao vàng và hoa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt cho đồng bào cả nước, trịnh trọng đọc Bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà:

Hôm nay sáng mồng 2 tháng 9

Thủ đô hoa vàng nắng Ba Đình

Muôn triệu tim chờ, chim cũng nín

Bỗng vang lên tiếng nói ân tình…

(Sáng mồng 2 tháng 9) - Tố Hữu

Đó là ngày hội ngộ của núi sông, ngày đoàn tụ của cả dân tộc. Lời của Người là lời của độc lập, tự do, lời của ấm no, hạnh phúc. Dân tộc Việt Nam đã mong đợi phút giây thiêng liêng này đã bao năm nên ai cũng hồi hộp, rưng rưng nước mắt. Giữa không khí trang nghiêm và xúc động đó, nhà thơ Tố Hữu cảm nhận: 

Trời bỗng xanh hơn nắng chói loà

Ta nhìn lên Bác, Bác nhìn ta

Bốn phương chắc cũng nhìn ta đó

Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà !…

Đất nước Việt Nam đã bước sang một trang sử mới tươi sáng hơn. Cả nước đều hướng về Bác và ánh mắt của Người nhìn thấu khắp non sông. Và bốn biển năm châu đều ngưỡng vọng hướng về Việt Nam. Tất cả cùng sung sướng reo lên: Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà !…Đó là lời khẳng định cho niềm hạnh phúc lớn lao của toàn dân tộc …

Đã 72 năm trôi qua, mỗi lần đọc lại Ngọn quốc kì và nhiều bài thơ khác ra đời giữa mùa thu lịch sử năm 1945, chúng ta lại được sống trong không khí tưng bừng, phấn khởi. Tinh thần cách mạng, hào khí cách mạng sống mãi trong trái tim mỗi người Việt Nam. Mỗi độ thu về, chúng ta lại bồi hồi được đi dưới bóng cờ đỏ sao vàng phấp phới tung bay giữa bầu trời trong xanh nắng vàng rực rỡ… 

TRẦN VĂN LỢI 

TRẦN VĂN LỢI