TP.HCM đề xuất hỗ trợ bồi thường đến 100% cho nhà đất mua bán giấy tay

Mới đây, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đã trình HĐND thành phố dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung cơ chế hỗ trợ cho người đang trực tiếp sử dụng nhà, đất nhận chuyển nhượng, tặng cho bằng giấy tay trong giai đoạn từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024.

Theo dự thảo Nghị quyết, người đang trực tiếp sử dụng nhà, đất nhận chuyển nhượng, mua bán hoặc tặng cho bằng giấy tay chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024 sẽ được xem xét hỗ trợ tương đương mức bồi thường hoặc hỗ trợ về đất khi Nhà nước thu hồi đất.

Đối với trường hợp thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), người mua bằng giấy tay được hưởng mức tương đương giá trị bồi thường của chủ cũ.

Dự thảo quy định các nguyên tắc quản lý tài chính nhằm đảm bảo tính minh bạch. Trong đó, tổng mức hỗ trợ cho người đang sử dụng không vượt quá giá trị bồi thường mà chủ sử dụng hợp pháp ban đầu được hưởng. Không tính trùng lặp chi phí bồi thường hoặc hỗ trợ trên cùng một diện tích đất thu hồi.

Tỷ lệ hỗ trợ bồi thường theo thời điểm và pháp lý đất

Dự thảo đưa ra khung tỷ lệ hỗ trợ cụ thể dựa trên thời điểm bắt đầu sử dụng đất và tình trạng pháp lý của thửa đất phi nông nghiệp chưa có sổ đỏ.

Với đất phi nông nghiệp chưa có giấy chứng nhận, nếu được sử dụng ổn định, không tranh chấp và không vi phạm pháp luật, tỷ lệ hỗ trợ được xác định theo thời điểm sử dụng đất.

Cụ thể, đất sử dụng trước ngày 15/10/1993 được hỗ trợ 100% giá đất tính bồi thường; giai đoạn từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2004 là 80%; từ ngày 1/7/2004 đến trước ngày 1/7/2014 là 60% và từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024 là 40%.

Đối với trường hợp có vi phạm pháp luật đất đai hoặc lấn chiếm sông, kênh, rạch, tỷ lệ hỗ trợ tương ứng giảm còn 70%, 56%, 42% và 28%.

Ngoài ra, đất nông nghiệp không vi phạm được đề xuất hỗ trợ 100% giá đất nông nghiệp, trường hợp có vi phạm là 70%. Nhà ở, công trình xây dựng không phép hoặc sai phép trước ngày 1/8/2024 cũng có thể được hỗ trợ từ 50% đến 100% giá trị xây dựng mới.

Chính sách tái định cư và bồi thường khai thác không gian ngầm

Mức hỗ trợ tiền tự lo chỗ ở mới từ 1 đến 6 tỷ đồng

Trường hợp người dân đủ điều kiện bố trí tái định cư nhưng lựa chọn tự lo chỗ ở mới (không nhận nhà hoặc đất tái định cư), TP.HCM đề xuất chính sách hỗ trợ trực tiếp bằng tiền.

Khung tiền hỗ trợ tự lo chỗ ở được chia theo 4 khu vực địa bàn với mức chi trả dao động từ 1 tỷ đồng đến 6 tỷ đồng tùy theo vị trí. Đối với các hộ không còn chỗ ở nào khác trên địa bàn, Thành phố bố trí xem xét bán, cho thuê hoặc cho thuê mua chung cư tái định cư.

Bồi thường 100% chi phí khắc phục do ảnh hưởng không gian ngầm và tầm cao

Dự thảo bổ sung cơ chế bồi thường cho người dân bị ảnh hưởng bởi các công trình khai thác không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao vì lợi ích công cộng. Trường hợp nhà ở, công trình phải sửa chữa, gia cường, chống thấm, chống rung hoặc di dời hạ tầng kỹ thuật do dự án gây ra sẽ được bồi thường 100% chi phí khắc phục.

Thực tế hiện nay tại các khu vực ven đô như Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi hay Quận 12 cũ tồn tại hàng chục nghìn căn nhà, thửa đất mua bán bằng giấy tay sau ngày 1/7/2014 không đủ điều kiện bồi thường theo quy định cũ. Tình trạng này khiến người dân khiếu nại, chậm bàn giao mặt bằng, làm đình trệ công tác giải ngân vốn đầu tư công và tiến độ xây dựng hạ tầng.

Dự thảo Nghị quyết mới với cơ chế hỗ trợ linh hoạt từ 28% đến 100% sẽ tháo gỡ dứt điểm bài toán giải phóng mặt bằng, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân. Dự thảo áp dụng cho các dự án hoặc diện tích đất chưa phê duyệt phương án bồi thường trước ngày Nghị quyết có hiệu lực.

Minh Phương