Bộ Tài chính đề xuất đánh thuế người sở hữu từ 2 bất động sản

Việt Nam hiện có nhiều chính sách thuế liên quan đến tài sản, cụ thể là bất động sản như thuế sử dụng đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp; thuế thu nhập doanh nghiệp/ cá nhân từ bất động sản, phí trước bạ...). 

Tuy nhiên, Bộ Tài chính khẳng định “cần thiết nghiên cứu, xây dựng Luật Thuế tài sản” đối với bất động sản (bao gồm nhà, đất) nhằm thể chế hóa chủ trương về chính sách thuế đối với tài sản, xây dựng hệ thống chính sách thuế đồng bộ, phù hợp thông lệ quốc tế, góp phần bình ổn thị trường bất động sản, hạn chế đầu cơ và sử dụng bất động sản lãng phí.

Do đó, cơ quan này vừa có một báo cáo chuyên đề để cho thấy việc cần thiết phải xây dựng một Luật Thuế tài sản riêng, góp phần quản lý sử dụng hiệu quả đất đai và hạn chế đầu cơ bất động sản. Trong báo cáo này, Bộ Tài chính đề cập tới xu hướng cải cách thuế tài sản ở một số nước như Canada, Australia, Malaysia mà theo đó đang có hướng đánh thuế tài sản giá trị lớn và mở rộng đối tượng thu thuế.

“Việc đánh thuế tài sản phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới, góp phần tăng cường quản lý nhà nước đối với tài sản”, báo cáo nêu.

Không chỉ vậy, theo cơ quan này, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam liên tục tăng trong các năm gần đây, từ 1.400 USD (năm 2013) lên 2.200 USD (năm 2016) và dự báo sẽ tăng lên 3.400 USD (năm 2020). Theo đó, dự kiến việc nắm giữ, sở hữu, đầu tư bất động sản của người dân có xu hướng tăng lên nên Bộ Tài chính cho rằng cần thiết nghiên cứu, xây dựng Luật thuế tài sản để hạn chế đầu cơ và sử dụng bất động sản lãng phí.

Bên cạnh đó, số thuế sử dụng đất của Việt Nam hiện nay chỉ chiếm khoảng 0,03% GDP và khoảng 0,15% tổng thu ngân sách nhà nước, theo Bộ Tài chính cũng là một bất cập. Tại các nước, thu từ thuế sử dụng đất là nguồn chủ yếu của ngân sách. Như tại các quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD, thu từ thuế tài sản chiếm 2% nguồn thu quốc gia. Tại Canada tỷ lệ này là 4% và tại Mỹ là 1-3%. Tại các nước phát triển, nguồn thu này chiếm khoảng 0,6% và khoảng 0,68% với các quốc gia đang chuyển đổi.

"Thuế tài sản được các nước đánh giá là thuế trực thu có khả năng động viên tương đối sát với khả năng đóng góp thực tế của người chịu thuế vì đánh vào những tài sản cụ thể, nhất là nhà và đất", cơ quan này nói.

Bình luận về vấn đề này, chuyên gia kinh tế, TS Phạm Thế Anh (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng, đánh thuế căn nhà thứ hai chưa chắc sẽ giúp chuyển dòng tiền sang sản xuất - kinh doanh thay vì đầu cơ vào bất động sản.

"Khi triển vọng kinh doanh bấp bênh, đầy rủi ro và rào cản, dòng tiền có thể chuyển sang các loại tài sản khác mà nhà nước không thể đánh thuế được như ngoại tệ hay vàng. Cầu về nhà ở còn giúp phát triển sản xuất ở các ngành xây dựng và sản xuất nguyên vật liệu xây dựng, còn cầu về ngoại tệ hay vàng giấu dưới gầm giường sẽ là những tài sản "chết", ông bình luận.

Theo ông Phạm Thế Anh, đánh thuế căn nhà thứ hai cũng không hẳn là một giải pháp công bằng bởi có thể làm giảm sự bất công bằng giữa người chưa có nhà và người có nhiều nhà, nhưng lại có thể làm tăng bất công giữa những người có nhà.

Ông Nguyễn Trần Nam (Chủ tịch Hiệp Hội bất động sản Việt Nam) cũng nhận định, thị trường sau nhiều năm trầm lắng đang rất cần sự hỗ trợ của chính sách, việc áp thuế tăng thêm khi mua căn nhà thứ hai tại thời điểm này là không phù hợp. Nguyên nhân là hạ tầng thông tin chưa đảm bảo, việc cập nhật, giám sát thông tin về nhà ở còn rất yếu nên nếu áp dụng sẽ rất dễ dẫn đến mất công bằng, người cần thu thuế thì không thu được.

Bích Thảo (t/h)

Bích Thảo (t/h)