Thương hiệu bánh đa Thổ Hà: Lừng danh đặc sản Bắc Giang

Dọc theo đường quốc lộ 1 từ cầu Chương Dương, Hà Nội về hướng Bắc Ninh chừng hơn 30km tới bến xe Bắc Ninh, theo đường Thiên Đức thêm chừng 3km qua bến đò Vạn Phúc, bạn sẽ được vào thăm một ngôi làng cổ kính mang đậm bản sắc Việt - làng Thổ Hà.

Thổ Hà là tên gọi của một làng nghề nổi tiếng thuộc xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Trải qua những thăng trầm lịch sử và thời gian, làng Thổ Hà hiện lên với tất cả những nét cổ kính, rêu phong.

Đây từng là nơi qua lại, buôn bán gốm sứ lớn bậc nhất của vùng Kinh Bắc. Ngày nay, ngôi làng cổ này không còn là làng nghề gốm sứ nhưng dấu tích của nó vẫn in đậm trên các bức tường cổ được xây bằng các mảnh gốm sứ kết hợp với bùn đất của sông Cầu.

Theo lời kể của các nghệ nhân trong làng: Nguyên liệu chính làm nên thứ đặc sản bánh đa dừa Thổ Hà chính là bột gạo. Gạo làm bánh đa là loại gạo tẻ nguyên chất, được xay thủ công bằng cối đá để tạo độ kết dính vừa phải, thích hợp cho việc làm bánh đa. Sau khi đã có được bột bánh ưng ý, người thợ sẽ chuyển qua công đoạn tráng bánh. Đây là một trong những khâu quan trọng, quyết định sự thành bại của đặc sản bánh đa Thổ Hà, bởi bánh phải tráng sao cho chín vừa, dàn đều và đảm bảo được độ dày mỏng nhất định. Do đó, buộc người thợ phải thực sự tỉ mỉ, khéo léo và tinh tế trong lúc làm việc.

Đặc biệt, cũng từ nguyên liệu là bột gạo tẻ, nhưng phải qua hai lượt tráng: Một lượt tráng bánh không, một lượt tráng chung các nguyên liệu: Vừng, lạc, dừa đã qua sơ chế.

Những ngày tháng 10, có dịp về thăm làng Thổ Hà, mới đến đầu làng chúng tôi đã bắt gặp mùi bánh đa dẫn lối vào vùng quê thanh bình này. Hiện ra trước mắt chúng tôi là những phên bánh đa được phơi theo hàng, lối rất cẩn thận. Dọc theo đường làng đến các ngõ xóm đâu đâu cũng có hình ảnh những người dân phơi giàng bánh san sát nhau.

Thường thì một ngày mới tại làng Thổ Hà bắt đầu từ  4h sáng. Bánh được tráng sau đó đem đi phơi, giữa trưa lại thu về khi bánh đã khô. Mùa làm bánh bận rộn nhất ở đây kéo dài từ tháng 9 cho đến tháng 2 năm sau với giá bán khoảng 8.000 đến 15.000 đồng một chiếc bánh đa. 

Với hương vị đặc trưng riêng, đến nay bánh đa Thổ Hà không chỉ được thị trường trong nước ưa chuộng mà còn được xuất khẩu sang các nước như: Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản…

Thưởng thức bánh đa dừa Thổ Hà khi nhâm nhi cùng ly trà xanh mát, du khách sẽ cảm nhận được cái thi vị của cuộc sống. Vị béo của vừng, bùi của dừa, thêm một ngụm trà sẽ thấy được vị ngọt nơi cổ họng mà không phải món ăn nào cũng có được.

Rời Thổ Hà trong một buổi chiều Thu, chúng tôi vẫn mãi lưu luyến khi nhớ tới những ngôi nhà cổ, những phên bánh dài và cả những chiếc bánh đa thơm lừng, giòn tan. Và một điều không thể thiếu trên tay mỗi chúng tôi là một xâu bánh đa mang về Hà Nội làm quà. Và cứ thế, đặc sản bánh đa Thổ Hà đã theo biết bao du khách như chúng tôi mà ngày càng đi xa.

Huyền Chi