Đề xuất thay đổi mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân

Thông tin trên Vietnamnet, Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ cho phép nghiên cứu điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh và bổ sung các khoản giảm trừ đặc thù nhằm giảm áp lực tài chính cho người nộp thuế thu nhập cá nhân.

Trong quá trình soạn thảo dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), Bộ đã tiếp nhận nhiều ý kiến từ các bộ, ngành và địa phương đề xuất nâng mức giảm trừ gia cảnh để phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và mức sống hiện tại.

Hiện tại, theo Điều 19 của dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), mức giảm trừ gia cảnh vẫn duy trì ở mức 11 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Quy định này đã có hiệu lực từ ngày 1/7/2020 và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2020.

Nhiều ý kiến cho rằng mức giảm trừ gia cảnh hiện nay đã lạc hậu, trong khi điều kiện điều chỉnh—chỉ áp dụng khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 20%—không còn phù hợp với diễn biến giá cả, đặc biệt tại các thành phố lớn.

Bộ Tài chính vừa đề xuất Chính phủ nghiên cứu nâng mức giảm trừ gia cảnh và bổ sung các khoản giảm trừ đặc thù, nhằm hỗ trợ người nộp thuế thu nhập cá nhân trong bối cảnh kinh tế - xã hội và mức sống có nhiều biến động.

Trong quá trình xây dựng dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), Bộ Tài chính nhận được nhiều đề xuất từ các cơ quan chức năng và địa phương, kiến nghị điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh để phù hợp với thực tế. Hiện tại, mức giảm trừ gia cảnh quy định tại Điều 19 của dự thảo vẫn duy trì ở 11 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, áp dụng từ ngày 1/7/2020.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng mức giảm trừ này đã lỗi thời, trong khi điều kiện điều chỉnh dựa vào mức biến động 20% của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) không còn phù hợp, đặc biệt tại các thành phố lớn có chi phí sinh hoạt cao.

Trước thực tế trên, nhiều bộ, ngành và địa phương đề xuất:

Bổ sung các khoản giảm trừ đặc thù: Cho phép người nộp thuế kê khai giảm trừ các khoản chi tiêu thiết yếu như viện phí, thuốc men, học phí, sửa chữa tài sản lớn (nhà ở, phương tiện đi lại, công cụ sản xuất…).

Phân chia mức giảm trừ theo vùng: Áp dụng tương tự như chính sách lương tối thiểu theo 4 vùng hiện nay.

Điều chỉnh mức giảm trừ hàng năm hoặc 2 năm/lần: Thay vì phụ thuộc vào mức biến động CPI, việc này sẽ giúp chính sách linh hoạt hơn.

Một số bộ, ngành đề xuất mức tăng cụ thể: Bộ Quốc phòng: Kiến nghị nâng mức giảm trừ gia cảnh từ 11 triệu lên 17,3 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và từ 4,4 triệu lên 6,9 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, do mức lương cơ sở đã tăng đáng kể từ năm 2020.

UBND các tỉnh (Ninh Thuận, Sơn La, …): Đề xuất bổ sung các khoản giảm trừ cho giáo dục, y tế, nhà ở và đầu tư phát triển con người, đặc biệt hỗ trợ chi phí học tập, đào tạo chuyên môn.

Hỗ trợ nhóm lao động đặc biệt: Người lao động là cha/mẹ đơn thân hoặc có người thân mắc bệnh hiểm nghèo nên được áp dụng mức giảm trừ cao hơn.

Tiếp thu ý kiến đóng góp, Bộ Tài chính nhận định rằng mức giảm trừ gia cảnh hiện hành cần được rà soát, đánh giá lại để điều chỉnh phù hợp với thực tế kinh tế - xã hội.

Bộ đề xuất nâng mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế và người phụ thuộc theo diễn biến CPI, chỉ số kinh tế vĩ mô và thông lệ quốc tế, nhằm đảm bảo công bằng và giảm gánh nặng thuế cho người dân.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh cần được tính toán cẩn trọng, tránh tình trạng nâng mức giảm trừ quá cao, khiến chính sách thuế thu nhập cá nhân vô tình quay trở lại mô hình “thuế đối với người có thu nhập cao” như trước đây.

Theo Báo điện tử Chính phủ, Bộ Tài chính cũng đề xuất mở rộng phạm vi các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo được giảm trừ; đồng thời, nghiên cứu bổ sung các khoản giảm trừ đặc thù khác. Chính phủ sẽ được giao quyền quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện để đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp với thực tế phát sinh.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều nước áp dụng chính sách giảm trừ gia cảnh theo ba nhóm chính: Giảm trừ chung cho cá nhân người nộp thuế. Giảm trừ cho người phụ thuộc, bao gồm con cái, vợ/chồng, cha mẹ. Giảm trừ đặc thù như chi phí y tế, giáo dục, lãi vay mua nhà trả góp…

Đối với nhóm giảm trừ đặc thù, một số quốc gia cho phép khấu trừ các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế nhằm khuyến khích người dân tham gia các dịch vụ bảo vệ sức khỏe. Nhiều nước cũng áp dụng chính sách giảm trừ đối với chi phí giáo dục, y tế hoặc lãi vay thế chấp nhà ở để hỗ trợ người lao động ổn định cuộc sống.

Bộ Tài chính nhấn mạnh, để chính sách thuế thu nhập cá nhân phát huy hiệu quả trong việc điều tiết thu nhập nhưng vẫn đảm bảo công bằng cho người nộp thuế, cần rà soát và bổ sung các khoản giảm trừ phù hợp. Tuy nhiên, phạm vi và mức giảm trừ cần được xem xét kỹ lưỡng, nhằm đạt được mục tiêu hỗ trợ người dân mà vẫn duy trì vai trò của thuế thu nhập cá nhân như một công cụ điều tiết và phân phối lại thu nhập trong nền kinh tế.

Tiến Minh (Tổng hợp)