Nhận diện đồ uống an toàn: Trách nhiệm doanh nghiệp và niềm tin người tiêu dùng

Trách nhiệm doanh nghiệp từ nhà máy đến bàn ăn

Tại tọa đàm “An toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh bia, rượu và nước giải khát: Trách nhiệm doanh nghiệp - Niềm tin người tiêu dùng” diễn ra ngày 4/11, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Phạm Văn Quân nhấn mạnh, để nâng cao chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm, trước hết các doanh nghiệp cần quan tâm đến chất lượng nguyên liệu đầu vào và công tác quản trị chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng tham gia sâu vào những chuỗi cung ứng có quy mô lớn, việc kiểm soát chất lượng không thể chỉ giới hạn trong phạm vi nhà máy mà cần được thực hiện xuyên suốt các khâu liên quan, từ nguồn nguyên liệu đến sản phẩm cuối cùng.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị rủi ro phù hợp với quy mô và đặc thù hoạt động. Nếu các doanh nghiệp lớn có điều kiện áp dụng những mô hình quản lý tiên tiến, các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng cần chủ động lựa chọn phương thức quản trị phù hợp với năng lực thực tế, bảo đảm nhận diện, phòng ngừa và xử lý kịp thời các nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

ThS. Nguyễn Đức Thịnh, Phó Tổng Thư ký, Phó ban Truyền thông và Phổ biến kiến thức, Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Thực phẩm Việt Nam, nhấn mạnh rằng một phiếu kiểm nghiệm thành phẩm đạt yêu cầu không thể chứng minh toàn bộ quy trình sản xuất đã an toàn.

Nếu nguyên liệu không rõ nguồn gốc, điều kiện vệ sinh kém, thiết bị không kiểm soát hoặc quy trình bảo quản, vận chuyển bị lỗi thì nguy cơ tái nhiễm bẩn vẫn hoàn toàn xảy ra. Do đó, quản lý an toàn thực phẩm phải chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ kiểm tra sản phẩm đơn lẻ sang kiểm soát quá trình và quản lý toàn chuỗi.

Để chủ động phòng ngừa rủi ro từ sớm, doanh nghiệp phải vận hành thực chất các hệ thống quản lý chất lượng như GMP, SSOP, HACCP. Ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, đề xuất các doanh nghiệp cần trao đủ thẩm quyền thực tế cho đội ngũ bảo đảm và kiểm soát chất lượng (QA/QC). Bộ phận QA/QC phải có quyền tạm dừng dây chuyền sản xuất, ngăn chặn lô hàng không đạt chuẩn xuất xưởng hoặc đề xuất thu hồi ngay sản phẩm có dấu hiệu lỗi.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, Phó Cục trưởng Phạm Văn Quân cho biết, Bộ Công Thương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm và phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm, trong đó có việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống thể chế, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Trong năm 2026, Bộ Công Thương đã ban hành hai thông tư quan trọng. Thông tư số 39/2026/TT-BCT ban hành QCVN 30:2026/BCT về đồ uống có cồn, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, doanh nghiệp có thời gian chuyển tiếp 12 tháng. Thông tư số 63/2026/TT-BCT quy định về cơ sở dữ liệu thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026. Các quy định này góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo cơ sở để doanh nghiệp tổ chức sản xuất, quản lý chất lượng và thực hiện việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

 Giải pháp nhận diện đồ uống an toàn và củng cố niềm tin người tiêu dùng

Ông Nguyễn Văn Chương, Ủy viên Ban Chấp hành VBA, Tổng Biên tập Tạp chí Đồ uống nhận định minh bạch thông tin là chìa khóa để bảo vệ uy tín doanh nghiệp và giúp người tiêu dùng phân biệt hàng thật - hàng giả.

Các giải pháp nhận diện kỹ thuật số được khuyến khích áp dụng rộng rãi bao gồm: Tem thuế và mã định danh riêng trên từng sản phẩm chính thống. Sử dụng công nghệ xác thực hiện đại với mã cào phủ bạc, cú pháp tin nhắn SMS hoặc mã QR link trực tiếp về website chính thức của nhà sản xuất.

Với hàng nhập khẩu chính hãng, doanh nghiệp cần tuân thủ nguyên trạng bao bì, bảo đảm thông tin nguồn gốc rõ ràng và có đầy đủ hồ sơ phục vụ truy xuất khi cần thiết.

Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam (VBA) đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương, Bộ Y tế, các cơ quan truyền thông và Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương để tổ chức các chương trình tập huấn. Mục tiêu là hướng dẫn cộng đồng hình thành thói quen đọc kỹ nhãn mác, hiểu đúng thông tin dinh dưỡng và lựa chọn sản phẩm uy tín.

Cũng tại toạ đàm, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên ưu tiên mua hàng tại các hệ thống bán lẻ, đại lý phân phối minh bạch. Đối với sản phẩm nhập khẩu, bắt buộc kiểm tra tem nhãn phụ tiếng Việt. Tuyệt đối không mua sản phẩm có giá rẻ bất thường, không tem nhãn hoặc bao bì có dấu hiệu bị tẩy xóa, nứt vỡ.

Minh Phương