Giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp giảm mạnh trong tháng 7

Trái phiếu doanh nghiệp là 1 trong 3 kênh dẫn vốn chính cho nền kinh tế. Với thế mạnh là kênh đầu tư an toàn, ít rủi ro và có lãi suất hấp dẫn nên trái phiếu doanh nghiệp rất được nhiều nhà đầu tư quan tâm. Quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã chiếm đến 15% GDP trong năm ngoái.

Tuy nhiên, tháng 7 vừa qua, theo thống kê của FiinGroup, quy mô giá trị phát hành trái phiếu sụt giảm mạnh, với giá trị phát hành chỉ ở mức gần 22.000 tỷ đồng, giảm lần lượt 65% so với cùng kỳ năm ngoái và hơn 48% so với tháng 6.

Có 21/24 lô phát hành thuộc về các tổ chức tín dụng, nên có khoảng gần 19,5 nghìn tỷ phát hành thuộc về nhóm này. Đứng vị trí thứ hai với ngành thương mại và dịch vụ với 2 đợt phát hành, đạt giá trị hơn 1.000 tỷ đồng và chiếm 8% thị trường sơ cấp. Nhóm bất động sản chỉ chiếm tỷ trọng vỏn vẹn 2% trong số các đợt phát hành trong tháng 7.

Theo báo Tuổi trẻ, trong năm 2022, Bộ Tài chính cho biết, khối lượng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn khoảng 144.500 tỷ đồng, trong đó khối lượng trái phiếu bất động sản đáo hạn (đến hạn trả nợ gốc) chiếm 43,2%, tương đương 62.470 tỷ đồng. Khối lượng trái phiếu do các tổ chức tín dụng phát hành đáo hạn khoảng 29.160 tỷ đồng, chiếm khoảng 20,2% tổng khối lượng trái phiếu đáo hạn.

Trong những năm tới, lượng trái phiếu doanh nghiệp đến hạn trả nợ gốc sẽ tiếp tục tăng mạnh. Chẳng hạn trong năm 2023, khối lượng trái phiếu doanh nghiệp đến hạn thanh toán nợ gốc là 271.400 tỷ đồng, riêng trái phiếu bất động sản khoảng 207.800 tỷ đồng.

Khối lượng trái phiếu doanh nghiệp đến hạn thanh toán nợ gốc trong năm 2024 tiếp tục tăng lên mức 329.500 tỷ đồng, trong đó trái phiếu bất động sản khoảng 207.500 tỷ đồng.

Tuy nhiên, ngoại trừ trường hợp các trái phiếu doanh nghiệp bị hủy trong vụ Tân Hoàng Minh, Bộ Tài chính cho biết các doanh nghiệp phát hành vẫn đang thanh toán đầy đủ gốc, lãi TPDN cho nhà đầu tư, dù vẫn tiềm ẩn rủi ro do khối lượng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn tập trung trong giai đoạn 2022 - 2024.

"Với kinh tế vĩ mô tăng trưởng ổn định, định hướng điều hành theo hướng tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi và phát triển, các doanh nghiệp có khả năng thanh toán đủ cả gốc lẫn lãi trái phiếu doanh nghiệp đến hạn", Bộ Tài chính nhận định.

Liên quan đến thị trường trái phiếu, theo TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính - ngân hàng, tiềm năng thị trường trái phiếu doanh nghiệp rất lớn nhưng cần sớm xây dựng hạ tầng hoàn thiện cho thị trường phát triển. Trong phát hành trái phiếu, điều quan trọng nhất là phải có xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp phát hành. Tuy nhiên, hoạt động này còn mới mẻ ở Việt Nam, đến nay cả nước mới có 2 công ty xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp.

Cũng theo ông Hiếu, xếp hạng tín nhiệm là công cụ cần thiết do các nhà đầu tư nhỏ lẻ không có khả năng phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp phát hành. "Nhà đầu tư rất cần có bên độc lập thứ ba để phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp phát hành, phân tích khả năng trả nợ của doanh nghiệp phát hành nhằm giảm thiểu những rủi ro", ông Hiếu nói.

Theo báo VTV News, Việt Nam vốn là một thị trường còn non trẻ, chính vì vậy dư địa cho thị trường trái phiếu còn tương đối lớn. Mục tiêu đặt ra là tăng từ 15% lên thành 20% GDP trong năm 2025. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự đồng lòng chung sức của Chính phủ, các bộ, ban, ngành cũng như các doanh nghiệp và các nhà đầu tư. Quan trọng nhất bây giờ là từ các kinh nghiệm trong quá trình phát triển, chúng ta đưa ra được cách thức phù hợp, thay vì phản ứng thái quá trước những sự thay đổi. Việc phản ứng thái quá chỉ làm ảnh hưởng đến sự phát triển chứ không làm thay đổi cục diện vấn đề.

Nếu có thể phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp lớn mạnh thì đây chính là nguồn tài chính dài hạn quan trọng cho đầu tư và hỗ trợ triển vọng tăng trưởng của đất nước.

Tuấn Anh (t/h)