Bắc Ninh nâng cao vị thế doanh nghiệp nội địa trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Trong nhiều năm qua, công nghiệp điện tử đã trở thành trụ cột sản xuất chính của Bắc Ninh. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của thành phố trong 9 tháng đầu năm 2026 ước tăng 20,16%, giá trị sản xuất công nghiệp đạt tới 2,39 triệu tỷ đồng. Tính riêng 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của thành phố đạt 101,3 tỷ USD, tăng 32,51% so với cùng kỳ.

Sự góp mặt của các tập đoàn công nghệ toàn cầu như Samsung, Foxconn, Amkor hay Hana Micron đã định hình rõ nét vị thế của Bắc Ninh trên bản đồ công nghệ khu vực. Tính đến năm 2025, Bắc Ninh đứng thứ ba cả nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với 18,5 tỷ USD vốn đăng ký. Về hạ tầng, TP Bắc Ninh quy hoạch 72 khu công nghiệp đến năm 2030 với tổng diện tích 21.519 ha (trong đó 39 KCN đã chấp thuận chủ trương đầu tư với diện tích 11.903 ha, tỷ lệ lấp đầy khoảng 52%) cùng 101 cụm công nghiệp quy mô 4.113 ha.

Mặc dù quy mô xuất khẩu rất lớn, hoạt động sản xuất trên địa bàn phần lớn vẫn tập trung ở các công đoạn gia công, đóng gói, kiểm thử linh kiện phụ trợ. Các công đoạn cốt lõi mang lại giá trị cao như thiết kế chip, nghiên cứu & phát triển (R&D) hay chế tạo wafer vẫn chưa hình thành rõ nét.

Theo bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công nghệ mới Hanel PT, Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp Bắc Ninh (BACLINK), rào cản lớn nhất của doanh nghiệp nội địa không đơn thuần nằm ở vốn hay công nghệ, mà chính là 3 khoảng cách lớn: khoảng cách về năng lực quản trị và tiêu chuẩn quốc tế; khoảng cách về thông tin và cơ hội tiếp cận nhà mua hàng; khoảng cách về tư duy và vị trí trong chuỗi giá trị.

Định hướng chiến lược: Chuyển từ gia công sang làm chủ công nghệ cao

Ông Phạm Văn Thịnh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh nhấn mạnh, định hướng chiến lược giai đoạn 2026–2030 là phát triển công nghiệp theo chiều sâu, ưu tiên các ngành công nghiệp hỗ trợ điện tử, bán dẫn, cơ khí chế tạo, tự động hóa và phương tiện thông minh. Thành phố xác định 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển hạ tầng đồng bộ và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp nội địa.

Theo ông Nguyễn Thế Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Bắc Ninh khẳng định, quan điểm xuyên suốt của địa phương là: Lấy doanh nghiệp làm trung tâm, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, hỗ trợ kết nối và tháo gỡ rào cản, lấy hiệu quả nâng cao năng lực cạnh tranh và sự tham gia vào chuỗi giá trị làm thước đo.

Cụ thể hóa Chương trình "Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026–2030" theo Quyết định số 626/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ,  Bắc Ninh đã ban hành Quyết định số 1098/QĐ-UBND (ngày 19/8/2026) và Đề án phát triển công nghiệp hỗ trợ với các chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030.

Theo đó TP Bắc Ninh phấn đấu có từ 700 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trở lên hoạt động trong các ngành ưu tiên; khoảng 60% doanh nghiệp nội địa đạt tiêu chuẩn quản lý quốc tế và trở thành nhà cung cấp chính thức cho các tập đoàn đa quốc gia; tổ chức/lồng ghép ít nhất 10 hoạt động đào tạo cho 1.000 lượt doanh nghiệp; tư vấn chuyên sâu cho tối thiểu 50 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã và hỗ trợ 50–100 chủ thể tiếp cận thương mại điện tử xuyên biên giới.

5 nhóm giải pháp hành động bứt phá cho doanh nghiệp Bắc Ninh "Go Global"

Tại các diễn đàn lớn như Diễn đàn Công nghiệp Bắc Ninh 2026 và Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2026, đại diện ngành Công Thương Bắc Ninh đã nêu rõ 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra toàn cầu:

Thứ nhất, xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số. Đẩy mạnh hỗ trợ về quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo hộ sở hữu trí tuệ; chủ động cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại, rào cản môi trường và phát triển bền vững. Thực tế từ 10/12/2025 đến 30/9/2026, Sở Công Thương đã cấp 15.140 Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa - C/O cho doanh nghiệp.

Thứ hai, thúc đẩy liên kết thực chất giữa doanh nghiệp nội địa và khối FDI. Khảo sát chính xác nhu cầu mua hàng của các tập đoàn đầu chuỗi, đánh giá năng lực nhà cung ứng trong nước để hỗ trợ đổi mới công nghệ, hoàn thiện quản trị và chuẩn hóa chất lượng.

Thứ ba, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, thương mại điện tử xuyên biên giới. Phối hợp với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài; phát triển thương hiệu và truy xuất nguồn gốc cho cả sản phẩm công nghiệp lẫn nông sản chế biến, sản phẩm OCOP và làng nghề.

Thứ tư, phát huy vai trò của hệ thống tài chính - ngân hàng. Phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 12 và các tổ chức tín dụng để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, tài trợ thương mại, thanh toán quốc tế và các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

Thứ năm, kiến tạo hệ sinh thái logistics hiện đại và điều phối chuỗi cung ứng. Theo ông Đinh Hoài Nam, Giám đốc Cấp cao SLP Việt Nam, Bắc Ninh cần chuyển từ "trung tâm sản xuất" sang "trung tâm điều phối chuỗi cung ứng của miền Bắc". Hệ thống khu sản xuất, kho vận, cảng biển và cửa khẩu phải được quy hoạch thống nhất để tối ưu hóa tốc độ di chuyển hàng hóa và nâng cao độ tin cậy của toàn bộ hệ sinh thái.

Hành trình nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu của thành phố Bắc Ninh không chỉ dừng lại ở việc thu hút thêm các dự án FDI tỷ USD, mà là thước đo về năng lực tự chủ, hàm lượng trí tuệ và giá trị gia tăng nội sinh của doanh nghiệp Việt.

Với tinh thần "chính quyền đồng hành, doanh nghiệp chủ động, đối tác cùng phát triển", Bắc Ninh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao hàng đầu khu vực.

Minh Anh