Tạo cơ chế đặc thù, vượt trội cho sự phát triển của Thủ đô

Phân quyền mạnh nhưng phải kiểm soát quyền lực

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn Đà Nẵng) bày tỏ nhất trí cao với các nhóm chính sách trong dự thảo luật, đặc biệt là các quy định về phân cấp, phân quyền cho chính quyền Thủ đô, trong đó có nhiều thẩm quyền mới, bao gồm cả việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và thí điểm các chính sách đặc thù.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, việc phân quyền mạnh phải đi đôi với kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Theo đó, Hà Nội cần đánh giá đầy đủ năng lực thực thi của bộ máy, nhất là đội ngũ cán bộ tham mưu xây dựng chính sách pháp luật; đồng thời có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Đại biểu cũng đề nghị thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả, bảo đảm công khai, minh bạch, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Cùng với đó, cần làm rõ cơ chế đánh giá, sơ kết, tổng kết việc thí điểm để các chính sách được triển khai có kiểm soát, qua đó hoàn thiện và nhân rộng mô hình phù hợp.

Đáng chú ý, ông Tạ Văn Hạ đề xuất bổ sung nguyên tắc trong liên kết, phát triển vùng Thủ đô theo hướng chuyển từ tư duy xây dựng Hà Nội là trung tâm “thu hút” sang trung tâm “lan tỏa”, lấy người dân vùng Thủ đô làm thước đo cho mọi chính sách, dự án và hoạt động liên kết. 

Cùng quan điểm về việc trao quyền mạnh, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn Thái Nguyên) cho biết, dự thảo Luật hiện giao cho Hà Nội 192 thẩm quyền, trong đó có nhiều thẩm quyền quan trọng như tổ chức bộ máy, biên chế và ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Theo bà, cách tiếp cận không phải là ưu tiên riêng cho Thủ đô, mà là xuất phát từ việc Đảng và Nhà nước giao cho Hà Nội những mục tiêu, nhiệm vụ rất cao. Do đó, cần có các cơ chế, chính sách đặc biệt, đặc cách, đặc thù để giúp Thủ đô hoàn thành vai trò được giao.

Liên quan đến quy định cho phép Hà Nội thí điểm các cơ chế, chính sách khác với luật hoặc chưa được luật quy định, bà Thủy cho rằng việc “đóng khung” chỉ trong 6 lĩnh vực cần được cân nhắc. Bởi trong bối cảnh Hà Nội hướng tới mục tiêu trở thành thành phố toàn cầu, nếu giới hạn cứng các lĩnh vực thí điểm có thể khiến chính sách nhanh chóng lạc hậu, không theo kịp sự vận động của thực tiễn.

Bà cũng đề nghị làm rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở y tế trên địa bàn trong việc tham gia hỗ trợ hệ thống y tế của Thủ đô. 

Góp ý thêm, đại biểu Tráng A Dương (Đoàn Lào Cai) đề xuất bổ sung quy định giao HĐND thành phố xây dựng chính sách thu hút các chuyên gia khoa học hàng đầu quốc tế trong các lĩnh vực trọng điểm đến giảng dạy, nghiên cứu tại Hà Nội.

Theo ông, đây là yếu tố then chốt để tạo đột phá, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Đồng thời, đại biểu Tráng A Dương cho rằng dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng vừa tạo cơ chế đặc thù, vừa bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, vừa thúc đẩy phát triển gắn với công bằng xã hội. Các cơ chế đặc thù chỉ thực sự có ý nghĩa khi góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân Thủ đô và tạo giá trị lan tỏa rộng hơn.

Có những quy định vượt trội đối với phát triển lĩnh vực y tế

Cho rằng việc có những chính sách đặc thù, có những quy định khác với những luật chuyên ngành là phù hợp, đại biểu Trần Thị Nhị Hà (Hà Nội) đề nghị cần tiếp tục rà soát, có những quy định vượt trội đối với phát triển lĩnh vực y tế, nhất là trong phát triển các trung tâm y tế vùng cũng như có các chính sách vượt trội trong thu hút nguồn nhân lực y tế chất lượng cao làm việc tại các cơ sở y tế của Thủ đô Hà Nội.

Dẫn chiếu điều 16 của dự án luật quy định về phát triển giáo dục-đào tạo, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cho rằng, quy định tại điều này chưa có những chính sách thực sự nổi trội, rõ ràng về phát triển hệ thống các trường công lập theo tốc độ gia tăng dân số của Thủ đô, chưa gắn phát triển trường công với nhu cầu phát triển đô thị; trên thực tế kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 có tính cạnh tranh rất cao, gây áp lực rất lớn đối với học sinh và phụ huynh học sinh.

Vì vậy, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) đề nghị dự án luật cần quy định rõ hơn các định hướng, cơ chế, chính sách phát triển hệ thống trường công lập phù hợp với tốc độ đô thị hóa và quyền được học tập, tiếp cận giáo dục ở các trường công của học sinh Thủ đô.

Ngoài ra, một số ý kiến đề nghị làm rõ mục tiêu, phạm vi, điều kiện và cơ chế thực hiện các chính sách phát triển đô thị, nhất là các nội dung về quy hoạch không gian, hạ tầng giao thông, môi trường và xử lý các điểm nghẽn, các chính sách trong lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo hướng vừa bảo đảm tính đặc thù, vượt trội song vẫn bảo đảm yêu cầu về tính khả thi, tính ổn định, lâu dài của chính sách, nhất là đối với các nội dung có tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân.

Đồng thời làm rõ điều kiện, giới hạn và cơ chế kiểm soát đối với các chính sách tài chính, đầu tư, tài nguyên nhằm bảo đảm tính linh hoạt nhưng không trùng lặp và hạn chế rủi ro; hoàn thiện chính sách đất đai theo hướng minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên liên quan và nâng cao yêu cầu về trách nhiệm giải trình.

Bích Diệp