Phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch, phấn đấu đóng góp 7% GDP vào năm 2030

Chiều 18/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến Kế hoạch năm 2027.

Theo Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Lâm Thị Phương Thanh, GDP 9 tháng tăng 9,01% trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động, đất nước còn không ít khó khăn là kết quả đáng ghi nhận. Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2027, Bộ trưởng cho rằng, cần tập trung vào ba vấn đề.

Thứ nhất, tăng trưởng cao phải đi đôi với nâng cao năng suất và năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Với mục tiêu tăng năng suất lao động 8,6%, Bộ trưởng cho rằng, mỗi ngành, địa phương cần xác định rõ sản phẩm, công nghệ và phương thức tổ chức sản xuất có khả năng tạo thêm giá trị. Đồng thời có cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận vốn, công nghệ, nâng cao năng lực sáng tạo, làm chủ công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Qua đó, không chỉ tạo ra giá trị mới mà còn giữ lại giá trị trong nước.

Thứ hai, cần chuyển các nguồn lực đã được tháo gỡ về cơ chế thành năng lực sản xuất, kinh doanh thực tế. Báo cáo của Chính phủ cho biết đã xử lý và có phương án xử lý 4.688 dự án với tổng mức đầu tư trên 3,2 triệu tỷ đồng.

Bộ trưởng đề nghị tiếp tục theo dõi sát số dự án đã đi vào vận hành, lượng vốn thực tế được đưa vào triển khai và số việc làm được tạo ra. Kết quả cần được đo lường bằng thời gian, chi phí thực tế của người dân, doanh nghiệp... Đồng thời xác định rõ người chịu trách nhiệm, thời hạn và kết quả đầu ra của từng nhiệm vụ.

Bộ trưởng cho rằng, việc có phương án xử lý là quan trọng, nhưng điều cần thiết hơn là thúc đẩy triển khai hiệu quả để tạo ra năng lực sản xuất, sản phẩm và thị trường.

Thứ ba, thành quả tăng trưởng phải lan tỏa rõ hơn đến đời sống nhân dân. Bộ trưởng cho rằng cần đánh giá kết quả phát triển gắn với thu nhập thực tế của người dân, gắn với việc làm bền vững, khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và chất lượng môi trường sống. Phát triển con người chính là nền tảng cho tăng trưởng lâu dài.

Từ những yêu cầu chung về tăng trưởng, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh làm rõ trách nhiệm của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong việc đóng góp vào phát triển kinh tế đất nước.

Theo Bộ trưởng, Việt Nam có tiềm năng lớn về văn hóa và di sản. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để sức sáng tạo và bản sắc văn hóa Việt Nam trở thành năng lực sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị đã xác định rõ yêu cầu phát huy văn hóa trở thành nguồn lực, động lực và sức mạnh mềm quốc gia.

Trong 9 tháng năm 2026, giá trị tăng thêm của ngành nghệ thuật, vui chơi, giải trí ước tăng khoảng 10,17%, cao hơn mức tăng GDP cùng kỳ. Dư địa phát triển còn lớn khi di sản và tiềm năng văn hóa được chuyển hóa thành những sản phẩm có bản quyền, có thị trường và được khai thác lâu dài.

Bộ trưởng cho biết, Bộ VHTT&DL đã xây dựng kịch bản tăng trưởng công nghiệp văn hóa, đồng thời xác định các tiêu chí thống kê mức đóng góp của lĩnh vực này vào tăng trưởng. Theo đánh giá sơ bộ, công nghiệp văn hóa hiện đóng góp trên 5% GDP. Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa đặt mục tiêu đến năm 2030, lĩnh vực này đóng góp 7% GDP. Trong các chỉ tiêu kinh tế - xã hội hằng năm, du lịch và công nghiệp văn hóa là hai lĩnh vực thuộc ngành phấn đấu tăng trưởng trên 10%.

Tại kỳ họp này, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa và dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch. Đại biểu mong muốn các đại biểu Quốc hội quan tâm, đóng góp ý kiến để hoàn thiện những cơ sở pháp lý quan trọng, tạo điều kiện phát triển các lĩnh vực có tiềm năng và dư địa tăng trưởng lớn.

Đề cập lĩnh vực văn hóa, thể thao, đại biểu Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh yêu cầu đầu tư trực tiếp cho con người, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển toàn diện. Theo đại biểu, người dân, nhất là trẻ em, công nhân và đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, cần có điều kiện tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao, luyện tập thường xuyên và đọc sách. Cùng với đó, cần phát huy vai trò của báo chí, xuất bản trong bồi đắp tri thức, xây dựng môi trường thông tin lành mạnh.

Đối với hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở, đại biểu cho biết kết quả khảo sát sơ bộ cho thấy mới khoảng 52% đáp ứng các tiêu chí. Bộ đang tiếp tục khảo sát tổng thể hệ thống thiết chế ở cấp tỉnh và cấp xã để đánh giá cụ thể nhu cầu, xác định những hạng mục cần đầu tư và giải pháp phù hợp với từng cấp.

Đại biểu nhấn mạnh, văn hóa cơ sở giữ vai trò quan trọng trong việc đưa các hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam vào đời sống. Vì vậy, cần quan tâm đúng mức đến điều kiện hoạt động, nguồn lực vận hành, bảo tồn và phục vụ cộng đồng của hệ thống thiết chế.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đề xuất nghiên cứu phương án sử dụng các cơ sở nhà, đất dôi dư phù hợp làm không gian văn hóa, thể thao, phát huy sức sáng tạo của cộng đồng. Việc đầu tư cần gắn với công năng sử dụng thực tế, bảo đảm kinh phí vận hành và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.

Minh Anh