Nem chua An Thọ - "Nỗi nhớ Hải Phòng"

Nem chua là món “ăn chơi” khá phần hấp dẫn đối với mọi người. Nói đến nem chua, người ta thường nghĩ đến nem chua Thanh Hóa. Tuy nhiên, có một món nem chua nữa, dù chưa nổi tiếng như nem chua Thanh Hóa nhưng đang dần trở nên quen thuộc với người thưởng thức ẩm thực, đó là nem chua An Thọ, một đặc sản của xã An Thọ, huyện An Lão, Hải Phòng.

Nếu như nem chua Thanh Hóa được chế biến bằng thịt nhuyễn kèm bì thái sợi, ủ lên men rồi gói thành từng thanh dài, nhỏ như ngón tay, mỗi thanh là một khối kết dính thì nem chua An Thọ lại có cách chế biến hơi khác, tạo nên hương vị độc đáo của món nem chua vùng đất này, góp phần tạo nên nét ẩm thực riêng của vùng đất Hải Phòng.

Chia sẻ cách chế biến của nem chua An Thọ, anh Nguyễn Trung Tú, chủ cơ sở sản xuất nem chua Tú Quyên (xã An Thọ) cho hay: “Để làm ra được món nem chua An Thọ chuẩn vị, đúng cách các cụ truyền lại, tất cả các nguyên liệu phải thật tươi ngon. Ngày xưa, các cụ cầu kỳ gói nem bằng rơm nếp nhưng hiện nay, rơm nếp không có nhiều nên dùng lá chuối thay thế”.

Khâu đầu tiên cũng là khâu quan trọng nhất là chọn thịt. Thịt dùng để chế biến nem chua phải là thịt vừa mới ra lò, còn nóng hổi. Sau khi lựa được thịt như ý, người ta dùng dao sắc bén lọc sạch kỹ gân sơ và nhanh tay thái thành lát mỏng. Cùng với bì lợn được sơ chế sạch sẽ, cắt sợi mỏng, đều tăm tắp, các nguyên liệu, gia vị được hòa trộn với nhau theo tỉ lệ rồi ủ lên men tự nhiên. Sau thời gian nhất định, miếng thịt chuyển màu hồng đẹp mắt, nem đủ độ chín là lúc người ta đưa nem giữ lạnh với mục đích làm chậm quá trình lên men của nem.

Nói thì đơn giản vậy nhưng để làm được mẻ nem ngon, ưng ý, chuẩn vị, người làm nem phải sử dụng kinh nghiệm, con mắt nhà nghề để nhận biết độ chuẩn, độ chín của mẻ nem bởi làm nem còn phụ thuộc vào yếu tố thời tiết.

Khi ăn, người thưởng thức mở những lượt vỏ bên ngoài rồi tãi tơi nem và ăn kèm với những loại rau thơm theo mùa như lá đinh lăng, lá mơ, sắn... cùng dưa chuột muối, sung muối, chấm nước mắm pha chanh tỏi ớt để tăng hương vị món ăn.

Hiện nay, xã An Thọ có hơn 10 hộ gia đình sản xuất nem chua. Lượng nem sản xuất tại địa phương hầu như cũng chỉ đủ cung cấp cho thị trường Hải Phòng. Song điều đáng mừng là những người con đất An Thọ rời quê hương, lập nghiệp ở nhiều nơi trên đất nước không quên mang món nem chua đặc sản địa phương đi “truyền bá văn hóa ẩm thực” quê hương, phát triển cơ sở sản xuất nem chua An Lão tại nhiều nơi.

Dù đã được người tiêu dùng đón nhận, yêu thích, tuy nhiên, bà con xã An Lão, những người đang giữ gìn, kế thừa món đặc sản địa phương trăn trở là làm sao xây dựng được thương hiệu nem chua An Lão thực sự mạnh, đem lại nguồn thu nhập cao, góp phần lưu giữ, phát triển văn hóa ẩm thực Hải Phòng nói riêng và văn hóa ẩm Việt Nam nói chung.

MINH KHUÊ