Luật Thủ đô 2026: "Cú hích" kiến tạo mô hình phát triển đột phá cho Hà Nội

Sáng ngày 12/6, tại Kỳ họp thứ tư (kỳ họp chuyên đề) HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng đã trình bày các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm triển khai Luật Thủ đô 2026. Đây được xem là bước chuẩn bị cuối cùng để Hà Nội chính thức bước vào giai đoạn phát triển mới khi Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Điểm đột phá nhất trong việc triển khai Luật Thủ đô 2026 chính là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ cơ chế quản lý thuần túy sang cơ chế kiến tạo phát triển. Thay vì chỉ giải quyết các vấn đề trước mắt, hệ thống nghị quyết lần này được xây dựng để tạo nền tảng cho một mô hình quản trị đô thị chủ động, linh hoạt và có năng lực cạnh tranh cao trong dài hạn.

Tiếp tục chương trình kỳ họp, chiều 12/6, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, Hà Nội sẽ trình 29 nội dung trọng điểm thuộc các lĩnh vực đô thị, pháp chế, khoa học và công nghệ nhằm hiện thực hóa các đặc quyền mà Luật đã giao phó.

Lần đầu tiên, Hà Nội xây dựng cơ chế quản lý không gian đa chiều, phân tầng rõ rệt giữa không gian ngầm và không gian tầm thấp. Với mô hình TOD (Phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng), Hà Nội tiên phong khai thác mô hình này để tạo dư địa phát triển mới, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và giảm tải áp lực hạ tầng.

Về giao thông xanh, thành phố sẽ hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt (lên tới 100%, tối đa 20 triệu đồng với hộ nghèo) để người dân chuyển đổi phương tiện sang năng lượng sạch. Với nhà ở xã hội đặc thù, các chuyên gia và nhân lực chất lượng cao sẽ được ưu tiên mua nhà ở xã hội mà không cần bốc thăm hay xét điều kiện thu nhập, nhằm thu hút nhân tài về Thủ đô.

Luật Thủ đô 2026 mở ra cơ chế tổ chức bộ máy linh hoạt và phân cấp mạnh mẽ. Hà Nội được quyền chủ động quyết định số lượng sở, phòng chuyên môn và bổ sung biên chế công chức tối đa không quá 20% so với chỉ tiêu chung.

Đáng chú ý, để nâng cao chất lượng dịch vụ công, thành phố áp dụng các chính sách đãi ngộ vượt trội. Trong đó, nâng mức thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức tối đa bằng 1 lần mức lương theo ngạch, bậc (thay vì mức 0,8 lần hiện nay). Hà Nội được phép thuê các chuyên gia, nhà quản trị quốc tế đảm nhiệm vị trí đứng đầu các đơn vị sự nghiệp công lập. Thành lập quỹ từ nguồn tăng thu ngân sách để tôn vinh những đóng góp, sáng kiến đột phá của cá nhân và tập thể.

Trong lĩnh vực khoa học và môi trường, Hà Nội ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ đột phá cho hoạt động khởi nghiệp sáng tạo với mức hỗ trợ từ 50% đến 100% chi phí. Thành phố cũng thành lập Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận để thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Về môi trường, Hà Nội thể hiện quyết tâm mạnh mẽ với dự án cải tạo, xử lý ô nhiễm sông Cầu Bây và sông Đáy theo phương thức PPP. Đồng thời, các cơ sở xả thải lớn bắt buộc phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động trong vòng 24 tháng để kiểm soát chất lượng môi trường.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn khẳng định, các nghị quyết được trình lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026, tạo hành lang pháp lý cho phát triển nhanh và bền vững của Hà Nội trong giai đoạn mới; đồng thời đề nghị HĐND thành phố xem xét, thảo luận và quyết nghị để các cơ chế, chính sách sớm đi vào thực tiễn.

Tuấn Anh