Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi): Thúc đẩy phân cấp, đơn giản hóa thủ tục và chuyển đổi số

Họp toàn thể tại Hội trường vào sáng nay (19/10), Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã nghe Chính phủ trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật này cùng các báo cáo thẩm tra trước khi thảo luận tại tổ. Trước đó, ngày 01/10/2026, Chính phủ đã có Tờ trình số 7897/TTr-CP trình Quốc hội về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). 

Tại Quốc hội, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày tờ trình về dự án luật này.

Theo đó, việc xây dựng, ban hành Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) nhằm kế thừa những quy định đang phát huy hiệu quả trong thực tiễn, khắc phục hạn chế, bất cập hiện nay trong hoạt động đấu giá tài sản; nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước về đấu giá tài sản, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Dự thảo Luật gồm 07 chương, 64 điều với nhiều nội dung quan trọng. Về tiêu chuẩn đấu giá viên (Điều 11), dự thảo quy định cá nhân có trình độ đại học trở lên thuộc mọi ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên, thay vì hạn chế ở một số lĩnh vực như luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh theo Luật hiện hành. Quy định này phù hợp với định hướng khuyến khích tổ chức, cá nhân tự nguyện bán tài sản qua đấu giá và thông lệ quốc tế.

Về doanh nghiệp đấu giá tài sản (Điều 19), dự thảo luật hóa các quy định của Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh. Theo đó, doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập, tổ chức và hoạt động theo pháp luật về doanh nghiệp, chỉ cần đăng ký ngành, nghề kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản.

Về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá (Chương III), dự thảo chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản; nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên từ 20% đến 50% giá khởi điểm trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân (luật hóa Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP). Đặc biệt, người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá được coi là đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm, nhằm hạn chế tình trạng “cò mồi”, người không có nhu cầu mua thực sự nhưng tham dự để trục lợi.

Dự thảo cũng quy định thủ tục đấu giá rút gọn đối với một số tài sản có giá khởi điểm nhỏ hoặc cần xử lý nhanh; bổ sung quy định đấu giá trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến (luật hóa Nghị quyết số 66.21/2026/NQ-CP); sửa đổi, bổ sung quy định về hủy kết quả đấu giá cho phù hợp với pháp luật liên quan. Đồng thời, dự thảo sửa đổi, bổ sung các quy định về hành vi bị nghiêm cấm, quyền và nghĩa vụ của đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá, người có tài sản đấu giá, người trúng đấu giá, cũng như việc sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 khi tham gia đấu giá trực tuyến.

Đối với tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán qua đấu giá (Chương IV), dự thảo bổ sung chương riêng, cho phép thỏa thuận trình tự, thủ tục linh hoạt, lựa chọn hình thức, phương thức đấu giá phù hợp. Tổ chức hành nghề đấu giá được quyền hợp tác với tổ chức trong và ngoài nước, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, phù hợp thông lệ quốc tế.

Về chế tài (Điều 56), dự thảo bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng “bỏ cọc” (luật hóa Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP), góp phần khắc phục tình trạng tham gia đấu giá nhằm trục lợi, ảnh hưởng đến thị trường bất động sản. Người trúng đấu giá vi phạm dẫn đến kết quả bị hủy sẽ không được nhận lại tiền đặt cọc để bảo đảm nghĩa vụ bồi thường thiệt hại.

Việc hoàn thiện dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đầy đủ, minh bạch, thúc đẩy hoạt động đấu giá chuyên nghiệp, hiệu quả hơn, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và phòng, chống tiêu cực trong thời gian tới.

Văn Thành