Doanh nghiệp ngành tôm vẫn gặp khó dù thị trường đã dần phục hồi

Kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam năm 2022 lập kỷ lục khi đạt 4,3 tỷ USD, tăng hơn 11% so với năm 2021. Tuy nhiên năm nay tình hình không mấy khả quan, khi xuất khẩu sang các thị trường chính đều đồng loạt giảm, bên cạnh đó là sự cạnh tranh về giá bán, từ các quốc gia khác như Ecuador và Ấn Độ.

Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), lũy kế 9 tháng đầu năm 2023, xuất khẩu tôm đạt 2,5 tỷ USD, giảm 26% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù xuất khẩu tôm trong tháng 9/2023 chưa thoát khỏi tăng trưởng âm, nhưng mức giảm đã thu hẹp dần qua từng tháng. Đáng chú ý, trong tháng 9 đã nhìn thấy tín hiệu tích cực từ các thị trường như: Mỹ, Australia, Canada, Bỉ, Đài Loan (Trung Quốc) với mức tăng trưởng dương từ 1%-54%.

Với thị trường Mỹ, trong tháng 9/2023 xuất khẩu tôm ghi nhận mức tăng trưởng 23% - mức cao nhất tính từ tháng 7. “Mỹ được coi là thị trường có xu hướng tích cực về nhập khẩu tôm từ Việt Nam khi xuất khẩu tôm sang thị trường này tiếp tục tăng trưởng dương trong tháng 9 - đánh dấu tháng thứ 3 liên tiếp tăng trưởng dương”, VASEP nhận định.

Theo VASEP, với những tín hiệu tích cực hơn từ các thị trường như: Mỹ, Canada, Australia, nhu cầu tôm chế biến sâu có xu hướng tăng vào dịp lễ cuối năm. Do vậy, xuất khẩu tôm Việt Nam trong những tháng cuối năm nay tiếp tục thu hẹp mức giảm và ghi nhận kết quả tích cực hơn nửa đầu năm.

Mặc dù thị trường có nhiều tín hiệu tích cực, song theo ông Võ Văn Phục - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thủy sản sạch Việt Nam (Vinacleanfood) cho rằng, xuất khẩu tôm tăng, nhưng khó khăn vẫn chưa hết. Lý giải thêm về tình trạng này, ông Phục cho biết, do áp lực cạnh tranh từ các nước sản xuất tôm lớn, trong khi sức tiêu thụ giảm vì lạm phát, tình hình tồn kho… nên dù đã vào cao điểm xuất hàng, lượng tôm tiêu thụ có tăng nhưng giá tôm xuất khẩu chưa được cải thiện nhiều.

Cũng liên quan đến xuất khẩu tôm, ông Trương Đình Hòe - Tổng Thư ký  VASEP cho hay, hiện một số nước đối thủ cạnh tranh tôm của Việt Nam sẽ phải tiêu thụ hết lượng tôm nuôi lớn, trong khi đó, chúng ta có cơ hội trong những tháng cuối năm khi có sản lượng để thu hoạch.

Để tận dụng được cơ hội trong những tháng cuối năm khi thị trường quốc tế gia tăng nhu cầu, giới chuyên gia trong ngành cho rằng, các doanh nghiệp cần nắm bắt thông tin về thị trường để có sự chuẩn bị kỹ lưỡng kế hoạch hành động. “Để xuất khẩu tôm cả nước đạt 3,6 tỷ USD trong năm 2023, trong những tháng cuối năm, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm lợi thế là tôm sú. Đồng thời, tăng cường xuất khẩu vào Trung Quốc, tăng cường xuất các sản phẩm tôm có giá trị gia tăng vào thị trường EU, tận dụng lợi thế từ Hiệp định EVFTA để tăng sức cạnh tranh”, ông Trương Đình Hòe nhận định.

Từ đầu tháng 9 đến nay, giá tôm tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long có chiều hướng tăng nhẹ với hầu hết các kích cỡ. Giá tôm thẻ loại 100 con/kg từ mức chỉ 65.000 - 70.000 đồng/kg hiện đã tăng lên 78.000 - 81.000 đồng/kg. Loại 50 con/kg giá 106.000 - 109.000 đồng/kg; loại 30 con/kg giá 137.000 - 140.000 đồng/kg… Riêng tôm thẻ loại 20 con/kg thuộc loại hàng hiếm nên có giá khoảng 181.000 đồng/kg.

Trong khi đó, theo tính toán của người nuôi tôm, do giá vật tư đầu vào cao và tỷ lệ thành công ở vụ nghịch này thấp, nên giá thành tôm thẻ loại 100 con/kg hiện vào khoảng 75.000 - 78.000 đồng/kg; loại 50 con/kg giá thành 85.000 - 90.000 đồng/kg; loại 30 con/kg giá thành 98.000 - 105.000 đồng/kg.

Tuấn Linh (T/h)