Cục Thuế ban hành Sổ tay nghiệp vụ quản lý thuế hộ kinh doanh

Công văn của Cục Thuế cho biết, ngày 29/6/2026, Cục trưởng Cục Thuế đã ký Quyết định số 919/QĐ-CT ban hành quy trình quản lý thuế đối với HKD, cá nhân kinh doanh. Để bảo đảm quy trình được triển khai thống nhất, đồng bộ, đúng trình tự, thủ tục và thời hạn, Cục Thuế đã xây dựng, ban hành tài liệu nội bộ “Sổ tay nghiệp vụ hướng dẫn quản lý thuế đối với HKD, cá nhân kinh doanh”.

Sổ tay nhằm cụ thể hóa việc tổ chức thực hiện các quy trình nghiệp vụ, hệ thống hóa các bước công việc, đầu mối thực hiện, trách nhiệm phối hợp và kết quả cần đạt đối với từng khâu xử lý. Qua đó, hỗ trợ công chức thuế thực hiện đúng, đủ, kịp thời nhiệm vụ được giao, nâng cao tính chủ động, trách nhiệm giải trình, hạn chế sai sót, chậm trễ và góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thuế đối với HKD, cá nhân kinh doanh.

Cục Thuế nhấn mạnh, Sổ tay nghiệp vụ là tài liệu tra cứu nội bộ được sử dụng thống nhất với quy trình theo Quyết định số 919/QĐ-CT và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Tài liệu mang tính chất hướng dẫn nghiệp vụ, hoàn toàn không thay thế và không làm thay đổi các quy định pháp luật hiện hành.

"Sổ tay nghiệp vụ được xây dựng nhằm cụ thể hóa quy trình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, bảo đảm việc tiếp nhận, chuyển giao, xử lý hồ sơ thủ tục hành chính diễn ra đúng thời hạn, công khai và minh bạch trên toàn hệ thống ngành Thuế.", công văn số 8247/CT-NVT nêu rõ.

Sổ tay nghiệp vụ hướng dẫn quản lý thuế được thiết kế thành hai phần chính, bao gồm Phần I quy định chung về phạm vi, đối tượng áp dụng, giải thích từ ngữ và Phần II đi sâu vào chi tiết các quy trình nghiệp vụ gắn với sơ đồ tổng thể.

Trong Phần II, tài liệu phân định rõ ràng trách nhiệm tiếp nhận, chuyển giao hồ sơ và trình tự giải quyết qua 4 chương nghiệp vụ chuyên sâu cùng quy định lưu trữ hồ sơ quản lý. Các nghiệp vụ quản lý thuế, gồm:

Chương 1. Quy trình đăng ký thuế (đăng ký thuế lần đầu; thay đổi thông tin đăng ký thuế; tạm ngừng khôi phục kinh doanh; chấm dứt hoạt động; khôi phục mã số thuế) và quy trình quản lý hóa đơn;

Chương 2. Xử lý hồ sơ khai thuế và nộp thuế: quy trình xử lý hồ sơ khai thuế; quy trình xử lý chứng từ nộp thuế; quy trình xử lý hồ sơ đề nghị tra soát; quy trình xử lý bù trừ nghĩa vụ thuế; quy trình xử lý đề nghị xác nhận nghĩa vụ thuế; quy trình xử lý không hoàn trả khoản nộp thừa;

Chương 3. Xử lý hồ sơ miễn thuế, giảm thuế và hoàn thuế: quy trình miễn thuế, giảm thuế và quy trình hoàn thuế;

Chương 4. Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế: quy trình quản lý nợ và quy trình cưỡng chế tiền thuế nợ. Lưu trữ hồ sơ: hướng dẫn việc lưu trữ hồ sơ phục vụ công tác quản lý, tra cứu và theo dõi quá trình giải quyết nghiệp vụ.

Cục Thuế chỉ đạo Thuế các tỉnh, thành phố và Chi cục Thuế Thương mại điện tử phổ biến sâu rộng Sổ tay đến từng công chức có liên quan. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc hoặc có nội dung chưa phù hợp với quy định hiện hành, các đơn vị cần tổng hợp báo cáo về Cục Thuế thông qua Ban Nghiệp vụ thuế để kịp thời hướng dẫn và xử lý.

Song song với Sổ tay nghiệp vụ nội bộ dành cho cán bộ thuế, ngành Thuế cũng đặc biệt chú trọng công tác hỗ trợ trực tiếp người nộp thuế.

Trước đó, vào ngày 09/3/2026, Cục Thuế đã mở đợt cao điểm 15 ngày nhằm hỗ trợ các hộ và cá nhân kinh doanh thực hiện quy định mới tại Nghị định số 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Nhằm giúp các hộ kinh doanh nhỏ lẻ dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ pháp luật, Cục Thuế đã biên soạn và phát hành cuốn "Sổ tay hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ thuế dành cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh". Tài liệu đã tổng hợp trọn vẹn 8 nhóm nội dung quan trọng mà người nộp thuế cần nắm vững trong suốt quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh:

Quy định về đăng ký HKD và đăng ký thuế khi bắt đầu hoạt động. Các loại thuế mà HKD phải thực hiện, phổ biến là thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Nguyên tắc xác định doanh thu tính thuế đối với hoạt động kinh doanh. Phương pháp tính thuế áp dụng đối với hộ, cá nhân kinh doanh theo quy định.

Hướng dẫn kê khai và nộp thuế trong quá trình hoạt động. Quy định liên quan đến hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ. Các chính sách hỗ trợ về thuế như giảm thuế hoặc hoàn thuế trong một số trường hợp. Hướng dẫn xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình kinh doanh.

Để đưa các hướng dẫn trong hai cuốn sổ tay vào thực tiễn cuộc sống, ngành Thuế đã hoàn thành nâng cấp và tích hợp đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin. Hiện nay, ứng dụng kê khai thuế dành riêng cho hộ và cá nhân kinh doanh đã được kết nối trực tiếp trên Cổng dịch vụ công quốc gia và ứng dụng di động eTax Mobile.

Thông qua ứng dụng eTax Mobile, người nộp thuế có thể thực hiện trọn vẹn các giao dịch từ đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế điện tử đến gửi hồ sơ hoàn thuế và tra cứu thông tin nghĩa vụ thuế mọi lúc, mọi nơi.

Đặc biệt, ngành Thuế đã tiên phong tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) vào ứng dụng eTax Mobile. Hệ thống trợ lý AI sẵn sàng tương tác, giải đáp thắc mắc trực tuyến và hướng dẫn người nộp thuế thực hiện chính xác các thao tác nghiệp vụ, góp phần giảm thiểu chi phí tuân thủ và nâng cao trải nghiệm cho cộng đồng hộ kinh doanh trên toàn quốc.

Tuấn Kiệt