Yêu cầu rà soát, không để giá hàng hóa tăng bất hợp lý

Ngày 9/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá đánh giá công tác quản lý, điều hành giá quý III/2026 và đưa ra dự báo, đề xuất kịch bản điều hành giá cho những tháng còn lại của năm 2026.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, giá cả thị trường trong 9 tháng năm 2026 nhìn chung diễn biến theo hướng tăng cao trong quý I, giảm trong quý II sau đó tăng trở lại trong quý III, chủ yếu do chịu tác động của yếu tố mùa vụ làm tăng nhu cầu tiêu dùng trong các dịp Lễ, Tết, cùng với biến động giá nhiên liệu thế giới và chi phí nguyên liệu đầu vào. Từ tháng 3, giá nhiên liệu, năng lượng thế giới tăng mạnh, vận tải logistics gián đoạn và chi phí đầu vào tăng đã tác động đến mặt bằng giá cả trong nước. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,26%. 

Bước vào quý IV/2026, áp lực lên mặt bằng giá vẫn hiện hữu do rủi ro từ thị trường năng lượng quốc tế, sự gián đoạn chuỗi cung ứng, cùng nhu cầu đẩy mạnh đầu tư công và tiêu dùng dịp cuối năm.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát cũng được giảm bớt phần nào nhờ việc tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm thuế, phí; điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước dồi dào và khả năng phục hồi sản xuất sau thiên tai.

Bộ Tài chính cập nhật 2 kịch bản lạm phát năm 2026: tăng trong khoảng 4,5% và 4,8%. Ngân hàng nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 4,5%-5,0%. Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam tăng khoảng 4,2%-5,5%.

Theo Cổng TTĐT Chính phủ, kết luận tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với rất nhiều bất ổn bất định và rủi ro từ các cú sốc nguồn cung. Xung đột địa chính trị, chủ nghĩa bảo hộ và thay đổi chính sách của các nền kinh tế lớn đã tác động sâu sắc đến chuỗi cung ứng, giá cả và thương mại quốc tế. Giá năng lượng tiếp tục là yếu tố rủi ro lớn đối với mặt bằng giá toàn cầu. Các nước điều chỉnh chính sách tiền tệ theo hướng thận trọng nhằm kiểm soát lạm phát.

Những yếu tố này góp phần khiến giá nhiều mặt hàng, dịch vụ trong nước tiếp tục xu hướng tăng hoặc giữ ở mức cao. Theo Phó Thủ tướng, công tác điều hành giá của các địa phương không có sự đồng đều. Bên cạnh nhiều địa phương kiểm soát giá rất tốt, từ đó hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế thì cũng còn nhiều địa phương kiểm soát giá chưa tốt.

Về nhiệm vụ, giải pháp điều hành giá những tháng còn lại của năm 2026, Phó Thủ tướng cho biết, theo đánh giá của các chuyên gia thì tình hình thế giới vẫn có nhiều diễn biến theo hướng bất lợi nhiều hơn, khó lường, đối mặt với nhiều rủi ro và sẽ tiếp tục có tác động lớn đến thị trường trong nước và tạo áp lực lên công tác kiểm soát CPI theo mục tiêu đặt ra.

Trước bối cảnh đó, từ nay đến cuối năm, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ, chủ động, linh hoạt đồng bộ và hiệu quả trong công tác điều hành chính sách tài khoá, chính sách tiền tệ và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, đồng thời tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài. Đồng thời cần chủ động theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế, triển khai kịp thời, quyết liệt hiệu quả các nhiệm vụ giải pháp để kéo giảm chỉ số CPI, từ đó có dư địa để hỗ trợ tăng trưởng.

Các bộ, cơ quan, địa phương điều hành giá các hàng hóa dịch vụ do nhà nước định giá theo lộ trình phù hợp, đánh giá kỹ tác động lên chỉ số CPI; bảo đảm hài hoà giữa mục tiêu thực hiện lộ trình thị trường, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi sản xuất kinh doanh. Triển khai công tác kiểm tra việc kê khai và niêm yết giá, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu.

Xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá nhằm mục đích trục lợi bất hợp pháp, lợi dụng thiên tai bão lũ, mùa cao điểm lễ Tết để tự ý nâng giá bán; yêu cầu doanh nghiệp kịp thời giảm giá bán tương ứng khi chi phí nguyên vật liệu đầu vào giảm để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Chỉ đạo thực hiện nghiêm quy định công khai các khoản thu, chi đầu năm học, không để phát sinh các khoản thu ngoài danh mục quy định.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, các ngành phải tập trung kiểm tra giám sát những lĩnh vực mình phụ trách bởi "có những thời điểm mà giá đầu vào đã giảm, thế nhưng giá đầu ra, giá dịch vụ rồi giá hàng hóa lại không giảm tương ứng hoặc giảm rất chậm".

Phó Thủ tướng giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa, theo dõi sát diễn biến của tỷ giá, lãi suất tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế để chủ động các giải pháp hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu; Điều tiết tăng trưởng tín dụng hợp lý, ưu tiên tập trung vốn cho sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Bộ Tài chính tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và hỗ trợ đời sống cho người dân. Phó Thủ tướng lưu ý, phải tận dụng mọi chính sách để có thể kiểm soát được CPI.

Bộ Công Thương theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu, khí hóa lỏng, than, điện và các loại năng lượng trên thị trường thế giới; điều hành giá xăng dầu trong nước theo quy định, bám sát diễn biến giá thế giới và bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì nguồn cung, chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho sản xuất kinh doanh và tiêu dùng, không để xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn cung hoặc găm hàng chờ giá.

Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan điều hòa cung cầu hàng hóa thiết yếu trên phạm vi cả nước; bảo đảm cân đối cung cầu các mặt hàng chiến lược trong mọi tình huống, tăng cường kiểm tra giám sát việc kê khai, niêm yết giá đối với các mặt hàng thuộc phạm vi quản lý.

Minh Anh