Kim ngạch xuất khẩu rau quả sụt giảm mạnh trong 3 tháng đầu năm

Ngày 22/3, theo Hiệp hội rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), ước tính trong tháng 3 xuất khẩu rau quả đạt 421 triệu USD, giảm 10,5% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tháng thứ 3 liên tiếp kim ngạch xuất khẩu rau quả giảm.

Lũy kế 3 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu rau quả mới đạt 1,1 tỉ USD giảm 13,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tình hình này trái ngược hoàn toàn so với năm 2024, ngành này bứt tốc ngay từ đầu năm và kéo dài suốt 12 tháng.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký VINAFRUIT, nhận định nếu tình trạng này kéo dài, kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2025 có thể giảm so với năm 2024.

Lý giải nguyên nhân dẫn đến tình trạng sụt giảm này, ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, những tháng đầu năm, mặt hàng sầu riêng sụt giảm mạnh. Hiện tại, thị trường Trung Quốc vẫn kiểm tra 100% lô sầu riêng nhập khẩu vào thị trường này với dư lượng chất vàng O và cadimi. Trong khi đó, sản phẩm từ Việt Nam xuất đi chỉ kiểm nghiệm mẫu với tỷ lệ nhất định. Khi đến cửa khẩu Trung Quốc, họ lấy mẫu xét nghiệm lại nếu sản phẩm không đạt sẽ bị trả về. Điều này khiến cho không chỉ sầu riêng tươi mà cả các sản phẩm đông lạnh cũng gặp khó và nhiều doanh nghiệp chưa dám tham gia thị trường.

Năm 2024, xuất khẩu sầu riêng đạt 3,4 tỷ USD, chiếm gần 50% kim ngạch toàn ngành rau quả (hơn 7,15 tỷ USD). Nếu giải quyết tốt vấn đề kiểm định chất lượng, xuất khẩu rau quả Việt Nam có thể đạt 8 tỷ USD trong năm 2025.

Do đó, ông Đặng Phúc Nguyên nhấn mạnh để xuất khẩu bền vững, vấn đề quan trọng là sản phẩm phải có chất lượng và liên tục được nâng cao để tạo cảm giác mới mẻ, hấp dẫn người tiêu dùng. Bên cạnh đó, cần nắm bắt yêu cầu của từng thị trường và từng bước nâng cao thị phần. Ngoài các sản phẩm rau quả tươi thì cần đầu tư phát triển những sản phẩm chế biến và chế biến sâu. Các bộ ngành cần tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường cho những mặt hàng mới như bưởi, dừa, bơ, na, chanh không hạt...

Bên cạnh đó, ông Nguyên cũng đặt vấn đề: Trung Quốc là thị trường rau quả rất tiềm năng và VN có lợi thế lớn nhưng thời gian qua, chúng ta đã quá tập trung vào thị trường này và chưa tìm kiếm cơ hội ở những thị trường khác. Trong khi đó, VN đang có tới 19 hiệp định thương mại tự do (FTA), có những thị trường rất tiềm năng như Mỹ. Tính riêng năm 2024, nước này nhập khẩu trên 60 tỉ USD và Mexico là nguồn cung cấp chủ lực với gần 24 tỉ USD. Việc Mỹ muốn đánh thuế lên hàng hóa Mexico có thể là cơ hội cho các nguồn cung khác, trong đó có VN.

Ngoài thị trường Mỹ, khu vực Đông Á với Hàn Quốc và Nhật Bản đều là những thị trường rất tiềm năng. Cụ thể năm 2024, Hàn Quốc nhập khẩu rau quả từ VN với giá trị 315 triệu USD, tăng 39%. Đây cũng là thị trường nhập khẩu rau quả VN đứng thứ 3 thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Mỹ. Hay như thị trường Nhật Bản đứng ở vị trí thứ 5 với 203 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. "Trong nhóm 10 thị trường nhập khẩu rau quả lớn nhất của VN thì đây là những thị trường có nhiều tiềm năng. Bên cạnh đó, cũng cần đẩy mạnh xuất khẩu rau quả vào các thị trường mà chúng ta đã ký FTA", ông Nguyên nhận định.

Đỗ Khuyến