Xuất khẩu cá rô phi Việt đạt gần 70 triệu USD, lần đầu thâm nhập thị trường sushi Nhật Bản

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi cả nước đạt 69,4 triệu USD, tăng 67% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là bước tiếp nối đà tăng trưởng mạnh mẽ từ năm 2025, khi kim ngạch mặt hàng này đạt 99,3 triệu USD.

Tuy nhiên, số liệu thống kê cũng chỉ ra sự sụt giảm trong tháng 6/2026 khi kim ngạch chỉ đạt 7 triệu USD, giảm 32% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy đà tăng trưởng đang có dấu hiệu chững lại do những thách thức từ thị trường quốc tế.

Brazil hiện là thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam. Trong nửa đầu năm 2026, kim ngạch sang thị trường này đạt 35 triệu USD, chiếm tới 50% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành và tăng trưởng đột biến tới 28.767% so với cùng kỳ năm 2025.

Ngược lại, thị trường Hoa Kỳ – vốn là thị trường lớn nhất trong năm 2025 lại ghi nhận sự sụt giảm mạnh. Kim ngạch 6 tháng đầu năm sang Mỹ đạt 17 triệu USD, giảm 35%. Nguyên nhân được xác định là do áp lực từ hàng tồn kho tích lũy và sự cạnh tranh gay gắt về giá từ các đối thủ lớn như Trung Quốc và Indonesia.

Ngoài ra, một số thị trường khác vẫn duy trì mức tăng trưởng dương như: Ả Rập Xê Út đạt 4 triệu USD (tăng 69%); Cộng hòa Dominica đạt 2,3 triệu USD (tăng 103%); Bỉ đạt 1,5 triệu USD (tăng 16%).

Một điểm sáng quan trọng trong nửa đầu năm nay là việc cá rô phi phi lê của Việt Nam lần đầu tiên được xuất khẩu sang Nhật Bản để chế biến các món sushi và sashimi. Để thâm nhập vào phân khúc cao cấp này, doanh nghiệp trong nước đã phải mất 6 tháng đầu tư quy trình nuôi và chế biến khắt khe, đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng và hương vị của khách hàng Nhật Bản. Thành công này mở ra hướng đi mới cho các sản phẩm giá trị gia tăng, khẳng định vị thế của thủy sản Việt Nam trên bản đồ thực phẩm thế giới.

Dù đạt kết quả khả quan, ngành cá rô phi đang đối mặt với nhiều rào cản, đặc biệt là tại Brazil. Hiện quốc hội nước này đang xem xét dự luật cấm nhập khẩu cá rô phi, cùng các chính sách thuế quan và biện pháp kiểm soát kỹ thuật khắt khe.

Trước các rào cản thương mại từ Brazil, Việt Nam đã chủ động triển khai giải pháp kỹ thuật và ngoại giao nhằm bảo vệ ngành hàng cá rô phi. Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các bộ, ngành, Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại Brazil trao đổi với phía bạn, làm rõ cơ sở khoa học của các biện pháp kiểm soát, đồng thời khẳng định năng lực kiểm soát dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và bảo đảm an toàn sản phẩm.

Việt Nam cũng đang hoàn thiện hồ sơ đánh giá rủi ro đối với virus TiLV, tăng cường đối thoại kỹ thuật và thúc đẩy hợp tác nông nghiệp, thủy sản giữa hai nước. Song song đó, doanh nghiệp được khuyến nghị nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm và thị trường để giảm phụ thuộc vào Brazil.

VASEP nhận định, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam nhiều khả năng sẽ tiếp tục đối mặt với không ít thách thức trong nửa cuối năm 2026. Các doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến chính sách tại các thị trường trọng điểm, đặc biệt là Brazil và Hoa Kỳ, đồng thời chủ động đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm thiểu rủi ro, duy trì tăng trưởng và nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động của thương mại quốc tế.

Với sản lượng năm 2025 đạt khoảng 420.000 tấn cùng kinh nghiệm chế biến sâu từ ngành cá tra, Việt Nam hội tụ đủ năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng cá rô phi toàn cầu trong tương lai.

Tú Anh