Việt Nam phấn đấu tự chủ 20% nhu cầu nguyên liệu làm thuốc vào năm 2030

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 1954/QĐ-TTg ngày 8/10/2026 phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hóa dược đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Chương trình).

Chương trình đặt mục tiêu tổng quát là đưa công nghiệp hóa dược Việt Nam trở thành ngành công nghiệp công nghệ cao, hiện đại, có giá trị gia tăng cao và năng lực cạnh tranh mạnh mẽ. Thông qua việc nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, tiếp nhận và chuyển giao công nghệ, Việt Nam hướng tới từng bước tự chủ sản xuất các nguyên liệu làm thuốc thiết yếu và chiến lược. Từ đó, giảm sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, bảo đảm an ninh thuốc quốc gia và hiện thực hóa các chiến lược phát triển ngành dược, hóa chất đã được phê duyệt.

Đồng thời, hình thành hệ sinh thái công nghiệp hóa dược gắn kết nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ, sản xuất và thương mại hóa; nâng cao tỷ lệ sản xuất và sử dụng nguyên liệu làm thuốc trong nước, phát triển các sản phẩm hóa dược có giá trị gia tăng cao và nâng cao khả năng tham gia của Việt Nam vào chuỗi giá trị ngành dược phẩm và hóa chất khu vực, toàn cầu.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 làm chủ, tiếp nhận và chuyển giao một số công nghệ tiên tiến; hình thành và phát triển sản xuất trong nước một số nguyên liệu làm thuốc thiết yếu, chiến lược và có lợi thế cạnh tranh, ưu tiên hoạt chất, nguyên liệu khởi đầu, hóa chất trung gian và tá dược; từng bước hình thành năng lực sản xuất công nghiệp và thương mại hóa sản phẩm hóa dược.

Phấn đấu đáp ứng khoảng 20% nhu cầu nguyên liệu làm thuốc phục vụ sản xuất thuốc trong nước; trong đó ưu tiên nâng cao tỷ lệ tự chủ đối với các hoạt chất, nguyên liệu làm thuốc thiết yếu và chiến lược. 

Hình thành ít nhất 2 trung tâm nghiên cứu và triển khai về hóa dược đạt trình độ tiên tiến, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, có năng lực nghiên cứu, phát triển quy trình, thử nghiệm, mở rộng quy mô, chuyển giao và hỗ trợ thương mại hóa công nghệ, sản phẩm hóa dược.

Phấn đấu 100% cơ sở sản xuất hoạt chất, tá dược và nguyên liệu làm thuốc khác ở trong nước đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, thực hành tốt (GMP) và an toàn hóa chất theo quy định pháp luật và tiêu chuẩn áp dụng đối với từng loại sản phẩm; tối thiểu 50% cơ sở sản xuất áp dụng các giải pháp số trong quản lý sản xuất, quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Thương mại hóa một số công nghệ và sản phẩm hóa dược có giá trị gia tăng cao; ưu tiên các sản phẩm có khả năng thay thế nguyên liệu nhập khẩu, đáp ứng nhu cầu sản xuất thuốc trong nước và có tiềm năng xuất khẩu.

Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu các sản phẩm hóa dược có giá trị gia tăng cao đạt từ 10%/năm trở lên; từng bước hình thành một số sản phẩm hóa dược có khả năng tham gia vào chuỗi giá trị và thị trường khu vực, quốc tế.

Đến năm 2045, công nghiệp hóa dược Việt Nam trở thành ngành công nghiệp công nghệ cao, hiện đại, có năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng cao; hình thành hệ sinh thái nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ, sản xuất và thương mại hóa tương đối hoàn chỉnh; làm chủ và có năng lực cạnh tranh đối với một số công nghệ, nguyên liệu làm thuốc thiết yếu và chiến lược.

Việt Nam có năng lực tự chủ cao hơn đối với nguồn cung nguyên liệu làm thuốc thiết yếu, bảo đảm an ninh thuốc và khả năng ứng phó với đứt gãy chuỗi cung ứng; đồng thời trở thành một trong những quốc gia có năng lực sản xuất, nghiên cứu và phát triển một số sản phẩm hóa dược có giá trị gia tăng cao, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị hóa dược và dược phẩm khu vực, toàn cầu.

Để đạt được các mục tiêu trên, Chương trình đặt ra các nhiệm vụ, giải pháp về thể chế, pháp luật; giải pháp khoa học - công nghệ, nhân lực và đào tạo; giải pháp về hợp tác quốc tế; xúc tiến thương mại, thông tin và truyền thông; giải pháp về tài chính và đầu tư.

Trong đó, ưu tiên phát triển các công nghệ tổng hợp, chiết tách, tinh chế, công nghệ sinh học, peptit và các công nghệ tạo sản phẩm giá trị gia tăng cao. Hỗ trợ tiếp nhận, hoàn thiện, mở rộng quy mô và chuyển giao công nghệ sản xuất các hoạt chất phục vụ thuốc thiết yếu, hoạt chất có nhu cầu lớn, tá dược thế hệ mới và sản phẩm thay thế nhập khẩu.

Ưu tiên đào tạo chuyên sâu về hóa học tổng hợp, hóa học quy trình, công nghệ sinh học, peptit, phân tích, GMP, QA/QC, chuyển đổi số và an toàn hóa chất. Tăng cường liên kết đào tạo theo nhu cầu thực tế giữa doanh nghiệp với các trường đại học và viện nghiên cứu. 

Ưu tiên hợp tác với các quốc gia, tổ chức nghiên cứu và các tập đoàn dược phẩm - hóa chất đa quốc gia có thế mạnh về nguyên liệu đầu vào, hóa chất trung gian, hoạt chất, tá dược và công nghệ sinh học.  Tăng cường hợp tác về tiêu chuẩn, kiểm nghiệm, GMP, đánh giá sự phù hợp và công nhận lẫn nhau nhằm hỗ trợ xuất khẩu nguyên liệu làm thuốc ra thị trường thế giới.

Việc phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hóa dược đến năm 2045 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ngành Dược Việt Nam từ gia công, đóng gói sang chủ động nghiên cứu và sản xuất nguyên liệu cốt lõi. Đây chính là nền tảng bền vững để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, tự chủ an ninh y tế và nâng cao vị thế kinh tế của đất nước trên bản đồ dược phẩm quốc tế.

Xem toàn văn nội dung Quyết định số 1954/QĐ-TTg: Tại đây!

Tú Anh