Việt Nam phấn đấu lọt top 3 Đông Nam Á về AI

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (AI), Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) cho biết, Chính phủ vừa chính thức ban hành Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Chiến lược đánh dấu bước chuyển mang tính lịch sử từ tư duy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thông thường sang quá trình chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng công nghệ tiên tiến.

Lộ trình mới xác định lấy lực lượng nhân lực chất lượng cao, hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại và nguồn dữ liệu phong phú làm nền tảng cốt lõi, đồng thời coi thể chế cùng công tác quản trị là đột phá chiến lược để vươn lên.

Theo ông Lịch, chiến lược xác định 6 quan điểm xuyên suốt, trong đó nhấn mạnh việc triển khai AI phải bảo đảm lãnh đạo thống nhất, quản lý tập trung, lấy con người làm trung tâm và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả.

Việt Nam sẽ phát triển nhân lực và phổ cập kỹ năng AI trên toàn dân; đồng thời phát triển đồng bộ hạ tầng, dữ liệu, mô hình và nền tảng AI, bảo đảm an toàn, an ninh và chủ quyền AI. Doanh nghiệp AI Việt Nam được xác định là lực lượng chủ lực, phát triển các sản phẩm, dịch vụ “Make in Viet Nam” và doanh nghiệp AI-native.

Hợp tác quốc tế được triển khai gắn với năng lực nội sinh, tự chủ chiến lược, đa dạng hóa đối tác, công nghệ và chuỗi cung ứng. Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu trở thành một trong những trung tâm có năng lực nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và đồng kiến tạo giá trị về AI trong ASEAN và châu Á.

Các mục tiêu được xây dựng theo 4 tầng gồm tác động, kết quả, sản phẩm đầu ra và đầu vào. Ở tầng tác động, Việt Nam đặt mục tiêu thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển AI; kinh tế AI đạt khoảng 6% GDP; năng suất lao động trong các ngành ứng dụng AI tăng 10-15%. Xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ và giải pháp AI đạt khoảng 5 tỷ USD.

Ở tầng kết quả, 60% doanh nghiệp ứng dụng AI được kỳ vọng cải thiện hiệu quả. 100% cán bộ, công chức, viên chức sử dụng AI công vụ hằng tuần; 60% quyết định điều hành được hỗ trợ bởi dữ liệu và AI. Mức độ hài lòng với dịch vụ công có AI tăng ít nhất 30%.

Ở sản phẩm đầu ra, 100% bộ, ngành, địa phương có kế hoạch triển khai; 100% dịch vụ công trực tuyến và hồ sơ thủ tục hành chính được hỗ trợ bởi AI; hình thành nền tảng điều phối năng lực tính toán AI quốc gia, nền tảng đánh giá mô hình AI tiếng Việt, ít nhất 05 nền tảng AI dùng chung, 10 thương hiệu AI Việt Nam và 08 mô hình AI tiếng Việt theo 04 quy mô. Phát triển 10.000 nhân lực AI trình độ cao, 50.000 nhân lực trình độ đại học trở lên có năng lực ứng dụng AI; đào tạo, đào tạo lại 500.000 lao động để triển khai, vận hành AI; trang bị kỹ năng AI cơ bản cho 10 triệu lao động đã qua đào tạo.

Ở sản phẩm đầu vào, tổng đầu tư AI đạt 1–1,5% GDP/năm; năng lực tính toán khoảng 560 EFLOPS BF16 hoặc 1.100 EFLOPS FP8, công suất điện khoảng 500 MW; dữ liệu trọng yếu được số hóa, chuẩn hóa, làm sạch và sẵn sàng cho AI.

Tầm nhìn 2045, Việt Nam thuộc nhóm 10 quốc gia dẫn đầu châu Á về nghiên cứu, phát triển, làm chủ AI và chuyển đổi AI quốc gia; AI trở thành nền tảng vận hành chủ đạo của Nhà nước, nền kinh tế và xã hội.

Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu trên, ông Nguyễn Khắc Lịch cho biết, chiến lược xác định 09 trụ cột phát triển bao gồm: nhân lực và kỹ năng toàn dân; dữ liệu, mô hình; hạ tầng kỹ thuật; nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ; ứng dụng trong quản trị quốc gia; ứng dụng cho các ngành kinh tế - xã hội trọng điểm như khoa học, công nghiệp, nông nghiệp, tài chính, y tế, giáo dục, văn hóa, môi trường, quốc phòng và an ninh; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; và quản trị trí tuệ nhân tạo an toàn, đáng tin cậy.

Đi kèm là 6 nhóm giải pháp đột phá: hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật; điều phối quốc gia và trách nhiệm thực thi; huy động nguồn lực tài chính; hợp tác quốc tế và xây dựng tiêu chuẩn; tuyên truyền nâng cao nhận thức, văn hóa sử dụng có trách nhiệm; và đo lường, giám sát, đánh giá. Việc thực hiện tuân thủ nguyên tắc "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; được cụ thể hóa bằng 32 chỉ tiêu và 97 nhiệm vụ thuộc 14 nhóm công tác phân công rõ cơ quan chủ trì và phối hợp.

Song song với việc ban hành chiến lược, trong tháng 8 năm 2026, Bộ KH&CN chính thức công bố và đưa vào vận hành Cổng thông tin điện tử một cửa tại địa chỉ ai.dda.gov.vn. Đây là nền tảng số ra đời nhằm trực tiếp triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo và các văn bản hướng dẫn thi hành, tạo đầu mối thống nhất phục vụ quản lí nhà nước, minh bạch thông tin và thúc đẩy hệ sinh thái phát triển an toàn.

Nền tảng cung cấp điểm truy cập trực tuyến duy nhất giúp doanh nghiệp, nhà phát triển, cơ quan nhà nước, chuyên gia và người dân thực hiện các thủ tục hành chính. Các chức năng trọng tâm bao gồm: tiếp nhận đăng kí thử nghiệm có kiểm soát (sandbox); thông báo phân loại rủi ro và đăng ký hệ thống; tiếp nhận báo cáo sự cố nghiêm trọng cùng báo cáo định kỳ; công khai kết quả đánh giá, xử lí vi phạm; đồng thời kết nối doanh nghiệp với hạ tầng, dữ liệu dùng chung và nguồn lực phát triển.

Minh Anh