Việt Nam đã chi 2,73 tỷ USD nhập khẩu hạt điều

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, 9 tháng năm 2023, nước ta xuất khẩu 1,25 triệu tấn nhân điều, thu về 3,13 tỷ USD, giảm 8,3% về lượng nhưng tăng 0,7% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Hiện Việt Nam đang giữ vị trí số 1 thế giới về xuất khẩu điều nhân. Đặc biệt, điều nhân của nước ta đang chiếm thị phần lớn trong tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này của Mỹ và Trung Quốc.

Tuy nhiên, nước ta cũng chi ra lượng tiền lớn để nhập khẩu điều phục vụ nhu cầu chế biến xuất khẩu và tiêu dùng nội địa. Tính đến hết tháng 9 năm nay, Việt Nam nhập khẩu 2,33 triệu tấn hạt điều, giá trị đạt 2,73 tỷ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, hạt điều nhập khẩu tăng mạnh 42,1% về lượng và tăng 16,2% về giá trị.

Liên quan đến lượng điều nhập khẩu, ông Đặng Hoàng Giang, Tổng Thư ký Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas) cho biết, sở dĩ Việt Nam nhập khẩu nhiều điều thô bởi nguồn nguyên liệu trong nước khá hạn chế. Sản lượng điều thô Việt Nam vụ 2023 ước đạt 345.000 tấn, chỉ đáp ứng được một phần nhỏ trong tổng nhu cầu chế biến hơn 2 triệu tấn điều thô/năm của các doanh nghiệp.

Theo Vinacas, hạt điều từ chỗ là sản phẩm “không thiết yếu” đã trở thành thực phẩm không thể thiếu ở các nước phát triển, riêng tại Ấn Độ, hạt điều là thực phẩm phục vụ ăn chay hàng ngày. Thêm vào đó, 3 tháng cuối năm, nhu cầu nhập khẩu điều ở các thị trường đều sẽ tăng, đặc biệt là Mỹ và EU để phục vụ nhu cầu mùa lễ, tết. Những yếu tố trên sẽ thúc đẩy xuất khẩu điều tăng trưởng tốt hơn trong những tháng tới và đưa ngành điều về đích trên 3,2 tỷ USD.

Về thị trường cung cấp hạt điều cho Việt Nam, Bờ Biển Ngà là quốc gia đứng đầu khi tính theo giá trị, trong khi Campuchia đứng đầu khi tính theo lượng. Trong 9 tháng năm 2023, nước ta đã chi khoảng 765,5 triệu USD để nhập khẩu 700 nghìn tấn hạt điều từ Bờ Biển Ngà, tăng 84% về lượng và tăng 54,5% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Đối với Campuchia, lượng hạt điều nhập khẩu đạt 609 nghìn tấn, tổng giá trị 830 triệu USD, giảm 13% về lượng và 23% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Ngoài Campuchia, Việt Nam đã nhập khẩu hạt điều từ các thị trường khác với tốc độ tăng mạnh. Lượng hạt điều nhập từ Ghana tăng 64,9% về lượng và 40% về giá trị; từ Nigeria lần lượt tăng 134% và 89,7%; từ Tanzania tương đương cùng kỳ năm ngoái, nhưng giá trị giảm 11,2%.

Các chuyên gia trong ngành cho rằng nếu tốc độ nhập khẩu hạt điều duy trì như tháng đầu năm, năm 2023 sẽ là năm thứ hai liên tiếp mà Việt Nam phải nhập siêu về hạt điều. Điều này đòi hỏi sự cân nhắc và quản lý cẩn thận trong việc quản lý xuất nhập khẩu của ngành này để duy trì sự cân bằng trên thị trường quốc tế.

Liên quan đến xuất khẩu hạt điều, ông Bạch Khánh Nhựt, Phó Chủ tịch thường trực Vinacas cho biết, trong lúc thị trường khả quan Vinacas cũng ghi nhận số vụ việc, lô hàng bị nhà nhập khẩu phản ánh nhiễm sâu, dư lượng thuốc khử trùng vượt mức cho phép ngày càng tăng.

Cụ thể, Vinacas đã nhận được văn bản chính thức từ 2 hiệp hội ở châu Âu, Mỹ và một số khách hàng khác cảnh báo về việc chất lượng hạt điều Việt Nam đi xuống. Trong số đó, những chỉ tiêu bị cảnh báo là côn trùng sống, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tạp chất.

"Họ đã nhắc nhở Vinacas cần chấn chỉnh doanh nghiệp, nếu không nhà nhập khẩu sẽ không thể nào mua giá cao được. Tuy nhiên, doanh nghiệp có lô hàng cảnh báo không phải hội viên Vinacas nên chúng tôi không thể can thiệp trực tiếp. Nếu cơ quan chức năng không kiểm soát khi vấn đề vừa chớm thì sẽ ảnh hưởng tương lai ngành điều. Khi đó, ngành điều phải mất nhiều năm để lấy lại uy tín" – ông Nhựt nhấn mạnh.

Minh Anh (t/h)