Việt Nam chủ động kích hoạt “lá chắn” phòng vệ thương mại

Những tháng gần đây, thị trường ghi nhận sự gia tăng đáng kể của các mặt hàng nhập khẩu có dấu hiệu bán phá giá hoặc được hưởng trợ cấp không minh bạch. Trước thực trạng này, Bộ Công Thương – thông qua Cục Phòng vệ thương mại – đã chủ động khởi động và đẩy mạnh nhiều biện pháp phòng vệ thương mại theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam và cam kết quốc tế.

Ông Chu Thắng Trung, Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại, cho biết: “Các hoạt động điều tra, rà soát, khởi xướng vụ việc phòng vệ thương mại đang diễn ra sôi động với mục tiêu thiết lập lại trật tự thị trường, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho doanh nghiệp trong nước trước sự cạnh tranh thiếu lành mạnh từ bên ngoài”.

Theo thống kê của Cục, trong 6 tháng đầu năm 2025, đơn vị đã tiếp tục điều tra và rà soát 9 vụ việc phòng vệ thương mại đã khởi xướng từ năm trước, đồng thời mở mới 2 vụ rà soát – gồm một rà soát cuối kỳ và một rà soát hàng năm. Bên cạnh đó, 4 hồ sơ mới đề nghị điều tra chống bán phá giá với các sản phẩm như thép thanh PC bar, kính nổi, gạch ốp lát và hạt nhựa PET cũng đã được tiếp nhận và xử lý.

Tính đến nay, Việt Nam đã tiến hành điều tra tổng cộng 57 vụ việc phòng vệ thương mại, trong đó có 31 biện pháp đang được áp dụng chính thức và có hiệu lực. Những biện pháp này không chỉ góp phần hạn chế hàng nhập khẩu giá rẻ tràn vào thị trường, mà còn giúp ổn định sản xuất trong nước, bảo vệ hàng triệu lao động và đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Các biện pháp thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp được áp dụng gần đây với sản phẩm như thép cán nóng, thép mạ, cáp thép dự ứng lực đã phát huy hiệu quả, tạo vành đai bảo vệ cho các ngành sản xuất trong nước vốn chịu nhiều sức ép.

Ngoài việc can thiệp kịp thời vào các dòng hàng có dấu hiệu bất thường, Cục Phòng vệ thương mại còn tiến hành rà soát định kỳ, phân tích số liệu nhập khẩu để đánh giá hiệu quả của các biện pháp đã áp dụng. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội ngành hàng nhằm phát hiện sớm nguy cơ lẩn tránh thuế hoặc trợ cấp gián tiếp từ các đối tác thương mại.

Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty Luật SBLAW – nhấn mạnh: “Trong bối cảnh hội nhập và biến động thương mại toàn cầu, các công cụ phòng vệ thương mại không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là đòn bẩy chiến lược để duy trì lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam”.

Trong kế hoạch nửa cuối năm 2025, Cục Phòng vệ thương mại tiếp tục mở rộng các hoạt động điều tra, rà soát và áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với các sản phẩm then chốt như: màng BOPP, bột ngọt, thép cán nguội, đường mía, gạch ốp lát, thép hình chữ H, sorbitol, thép cán nóng, kính nổi và hạt nhựa PET.

Ngoài ra, công tác theo dõi dữ liệu từ cơ quan hải quan sẽ được đẩy mạnh nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu gian lận thương mại hoặc lẩn tránh thuế, từ đó kịp thời báo cáo lên lãnh đạo Bộ để có hướng xử lý phù hợp.

Cục cũng nhấn mạnh việc tăng cường phối hợp liên ngành với các bộ, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp nhằm đảm bảo cân bằng lợi ích giữa các bên liên quan. Song song với đó là triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu, trong khi vẫn kiên định bảo vệ thị trường nội địa trước áp lực ngày càng lớn từ bên ngoài.

Không chỉ dừng lại ở việc "phòng thủ", việc “kích hoạt” các biện pháp phòng vệ thương mại hiện nay đã trở thành một phần của chiến lược phát triển bền vững cho nền sản xuất trong nước. Sự chuyển dịch từ thế bị động sang chủ động trong bảo vệ lợi ích quốc gia cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc giữ vững thị trường nội địa, bảo đảm công ăn việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu.

Tiến Minh (Tổng hợp)