VCCI kiến nghị áp dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh có doanh thu 2-3 tỷ đồng/năm

Ngày 1/8, tại hội thảo "Lấy ý kiến về định hướng xây dựng chính sách của Luật Quản lý thuế (thay thế)" do Cục Thuế (Bộ Tài chính) tổ chức, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã đưa ra nhiều kiến nghị đột phá nhằm tháo gỡ khó khăn cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh áp dụng các chính sách thuế mới.

Trọng tâm của các đề xuất là việc nâng ngưỡng doanh thu áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối cơ quan thuế (HĐĐT KNCQT) và các giải pháp giảm gánh nặng hành chính, hướng tới một nền tảng quản lý thuế minh bạch và lấy người nộp thuế làm trung tâm.

Theo Nghị định 70 của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 1/6, các hộ và cá nhân kinh doanh nộp thuế khoán có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế. Mặc dù Bộ Tài chính thống kê rằng chỉ khoảng 37.000 trong tổng số hơn 5 triệu hộ kinh doanh đang được quản lý thuế phải áp dụng quy định này (chiếm dưới 1%), ngưỡng 1 tỷ đồng vẫn đang tạo ra nhiều lo ngại đáng kể.

Ông Nguyễn Văn Đức, Phó phòng Pháp chế, VCCI TP.HCM, chỉ rõ rằng một số ngành như tạp hóa hay dịch vụ ăn uống, dù doanh thu có thể vượt 1 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận rất mỏng. Việc áp dụng hóa đơn điện tử và nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu có thể đẩy các hộ này vào tình trạng "doanh thu cao nhưng lợi nhuận thấp hoặc lỗ".

Theo đại diện VCCI, một số cuộc khảo sát mới đây cho thấy đến nay nhiều hộ kinh doanh vẫn chưa nắm vững quy định của chính sách thuế mới. Chỉ 11% hộ hiểu rõ nghĩa vụ của mình, còn lại 68% hiểu chưa rõ, 21% chưa hiểu và 51% chưa được hướng dẫn.

Bên cạnh đó 66% hộ dự báo chi phí sẽ tăng nếu áp dụng theo quy định mới, 56% dự báo doanh thu giảm, 64% dự báo lợi nhuận giảm. 63% dự kiến giảm quy mô, 23% tạm ngừng kinh doanh nếu khó khăn kéo dài. Đặc biệt, nhóm hộ trên 1 tỉ đồng là nhóm lo ngại nhiều nhất.

Trước thực tế đó, VCCI đã đưa ra hàng loạt kiến nghị cụ thể nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Cụ thể, nâng ngưỡng áp dụng hóa đơn điện tử: Kiến nghị tăng ngưỡng từ 1 tỷ đồng lên 2-3 tỷ đồng/năm cho phù hợp với thực tiễn các ngành có lợi nhuận mỏng. 

Về thời gian chuyển tiếp và chính sách khoan hồng, cần quy định rõ thời gian chuyển tiếp tối thiểu 1 năm và không xử phạt trong giai đoạn đầu để hộ kinh doanh có đủ thời gian chuẩn bị.

Cho phép hộ bán lẻ nhỏ như tạp hóa, quán ăn sử dụng hóa đơn đơn giản mà không bắt buộc kết nối ngay với cơ quan thuế. Áp dụng cơ chế miễn/giảm thuế 6-12 tháng đầu và hỗ trợ phần mềm, máy tính tiền giá rẻ, đặc biệt cho nhóm hộ dễ bị tổn thương.

Kiến nghị cho phép hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử thay thế sổ sách kế toán và áp dụng chế độ kế toán tối giản cho hộ kinh doanh nhỏ, theo đúng tinh thần cải cách thủ tục hành chính, học hỏi kinh nghiệm từ Nhật Bản và Singapore.

Cũng tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) đề xuất nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế hiện hành (100 triệu đồng/năm) lên 400-500 triệu đồng/năm và cho phép các hộ này được mua hóa đơn điện tử của cơ quan thuế theo từng lần phát sinh khi người mua yêu cầu.

Ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế, khẳng định định hướng sửa đổi toàn diện Luật Quản lý thuế 2019 sẽ tập trung chuyển từ tư duy "quản lý" sang "phục vụ", lấy người nộp thuế làm trung tâm để thúc đẩy sản xuất kinh doanh. Dự án luật mới sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa, tăng cường quản lý thuế hiệu quả hơn đối với các mô hình kinh tế mới, đặc biệt là thương mại điện tử và dịch vụ số xuyên biên giới, đồng thời tăng cường các biện pháp chống thất thu, gian lận thuế và chuyển giá.

Cũng tại hội thảo, các kiến nghị khác đã được đưa ra nhằm hoàn thiện dự thảo luật. Theo đó, về thuế thương mại điện tử xuyên biên giới, VCCI kiến nghị bỏ "cơ sở thường trú"; áp dụng cơ chế khấu trừ thuế tại nguồn qua ngân hàng, trung gian thanh toán, sàn thương mại điện tử (TMĐT); quy định trách nhiệm kê khai và nộp thay của nền tảng số.

Đồng thời, bổ sung cơ chế cấp mã số thuế tự động khi mở gian hàng online và quy định trách nhiệm chia sẻ dữ liệu doanh thu từ sàn TMĐT, ngân hàng, đơn vị vận chuyển cho cơ quan thuế, học tập kinh nghiệm Hàn Quốc và Trung Quốc.

Với quyền của người nộp thuế, VCCI đề xuất bổ sung một chương riêng về quyền người nộp thuế, bao gồm quyền được giải thích kịp thời, được hỗ trợ pháp lý miễn phí, quyền khiếu nại - tố cáo độc lập, nhằm tăng trách nhiệm giải trình của cơ quan thuế, tương tự mô hình của Mỹ, Đức, Anh.

Dự kiến, dự án Luật Quản lý thuế (thay thế) sẽ được Bộ Tài chính trình Chính phủ và Quốc hội cho ý kiến, thông qua tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Việc sửa đổi luật toàn diện này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ các vướng mắc, phù hợp với thực tiễn, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế số và tăng cường tuân thủ thuế tại Việt Nam.

Tuấn Kiệt