"Vạch mặt" thiết bị tiết kiệm điện đang gây "sốt"

Hiện nay trên thị trường, đặc biệt là thị trường online, thiết bị tiết kiệm điện năng được quảng cáo rầm rộ với khả năng "cắt giảm hoá đơn tiền điện từ 2 – 2,5 lần” hoặc "tiết kiệm đến 40% tiền điện hàng tháng". Giá của các thiết bị này dao động từ 390.000 - 700.000 đồng/bộ, tùy loại.

Theo Vietq, các loại sản phẩm thiết bị tiết kiệm điện như: Electricity Saving Box, Power Factor Saver, Power Tune ... được người bán quảng cáo tiết kiệm điện năng nhưng kết quả thực tế khi đưa vào sử dụng thì không tiết kiệm được bao nhiêu điện năng so với quảng cáo.

TS Nguyễn Bách Phúc, Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - Tin học TPHCM (EEI) cho biết trên Kiến thức, trước đây đã có nhiều quảng cáo, lừa bán những cái gọi là "thiết bị tiết kiệm điện". Khoa học và thực tiễn những năm qua đã bác bỏ tất cả những trò lừa bịp về loại sản phẩm này.

Theo khoa học, không thể có chuyện chỉ cần gắn một cục gọi là thiết bị tiết kiệm điện vào một ổ cắm trong nhà mà lại có tác dụng tiết kiệm điện cho các thiết bị tiêu thụ điện khác. Sản phẩm được cho là tiết kiệm điện anyhome saver AHS1-5, tự giới thiệu đã được các cơ quan kiểm định chất lượng của Hàn Quốc và Việt Nam xác nhận như Giấy chứng nhận của Văn phòng chứng nhận chất lượng BQC, ghi rõ: AHS1-5 phù hợp với tiêu chuẩn IEC 61000-3-2.

Sóng hài là một dạng nhiễu không mong muốn, ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng lưới điện và cần được chú ý tới khi tổng các dòng điện hài cao hơn mức độ giới hạn cho phép. Sóng hài có thể làm cho cáp bị quá nhiệt, phá hỏng cách điện.

Cần hiểu, tiêu chuẩn quốc tế này áp dụng cho khả năng giảm sóng hài của các thiết bị tiêu thụ điện. Chứng nhận này chỉ chứng minh được rằng, thiết bị AHS1-5 đạt tiêu chuẩn về giảm sóng hài của bản thân nó, chứ không liên quan gì tới khả năng giảm sóng hài của các thiết bị tiêu thụ điện khác. Thiết bị AHS1-5 bé bằng con chuột máy tính, công suất khoảng 1,2W, cho dù nó có khả năng giảm sóng hài thì giảm được bao nhiêu, không có tác dụng gì tới các thiết bị khác ngoài nó, càng không có khả năng tác động đến hệ thống điện.

Kết quả thử nghiệm của Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 1 thì không nói rõ các thiết bị tham gia cuộc thử nghiệm và cách kết nối chúng với nhau. Có thể đoán rằng, trung tâm đã sử dụng một thiết bị có công suất khoảng 83W (bằng một cái quạt bàn), thực hiện thí nghiệm trong hai trường hợp: AHS1-5 tham gia vào thí nghiệm và AHS1-5 không tham gia. Bảng kết quả cho thấy, khi có AHS1-5 tham gia, công suất tác dụng của thiết bị không những không giảm mà còn tăng lên (dù tăng không đáng kể) từ 83,90W lên 84,59W. Vậy AHS1-5 có tác dụng tiết kiệm điện ở chỗ nào?!

Việc một vài công ty quảng cáo cho một thiết bị tiết kiệm điện nhỏ cắm vào ổ cắm mà có thể tiết kiệm điện 30 - 40% là điều hoàn toàn phi lý.

Nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như để làm rõ khả năng tiết kiệm điện của các thiết bị này, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Bộ KH&CN) đã giao cho Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 1 phối hợp với Viện Đo lường Việt Nam tiến hành thử nghiệm, kiểm tra hai mẫu thiết bị Power Factor Saver model SD001 và mẫu Electricity Saving Box model SD -001 của hãng Electriccity Saving Spike Buster.

Kết quả cho thấy, nếu sử dụng các loại thiết bị tiết kiệm điện năng này trong các hộ gia đình thì hoàn toàn không tiết kiệm được tiền điện mà hộ gia đình phải chi trả hàng tháng, không làm thay đổi chỉ số điện năng trên công tơ điện ghi nhận lượng điện mà hộ gia đình tiêu thụ.

Trước đó, Trung tâm sản xuất thiết bị đo điện tử Điện lực miền Trung và Ban Kiểm tra giám sát Mua bán điện Tổng công ty Điện lực miền Trung cũng đã phối hợp thực hiện một số thí nghiệm để phân tích, xác minh về khả năng tiết kiệm điện của các thiết bị này.

Theo đó, sau quá trình thí nghiệm cho thấy, không thể làm giảm được lượng điện năng tiêu thụ của tải.

Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng khuyến cáo người tiêu dùng nên cảnh giác với các sản phẩm quảng cáo khả năng tiết kiệm điện trôi nổi ngoài thị trường vì phần lớn đây chỉ là thiết bị bù công suất phản kháng, giảm tổn thất trên hệ thống điện, chứ hoàn toàn không có chức năng tiết kiệm điện.

Lan Anh (T.H)

Lan Anh (T.H)