Thông qua về nguyên tắc các nghị quyết sắp xếp cấp xã của 34 tỉnh, thành mới

Chiều 5/6, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025; xem xét, thông qua về nguyên tắc các nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025.

Với 100% thành viên có mặt tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua về nguyên tắc nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Với 100% thành viên có mặt tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua về nguyên tắc nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Sau khi Quốc hội quyết định thành lập các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Chủ tịch Quốc hội sẽ ký ban hành các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã.

Cho ý kiến về việc sắp xếp ĐVHC cấp xã, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, tại Phiên họp này, UBTVQH quyết định việc sáp nhập các ĐVHC cấp xã từ 10.035 xã còn lại 3.321 xã. Đồng thời Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao Bộ Nội vụ đã làm việc hết sức khẩn trương trên tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng” để trình UBTVQH xem xét với số lượng Hồ sơ đồ sộ và khối lượng công việc rất lớn. “Có thể nói, vừa qua, Bộ Nội vụ đã làm việc với tất cả các địa phương trên cơ sở đề nghị của các tỉnh, thành phố, trong việc sáp nhập lần này hầu như đã lấy ý kiến của Nhân dân, trực tiếp đi từng hộ gia đình, từng người dân. Và các địa phương rất quan tâm, chủ động trong việc sắp xếp này”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Đối với Đề án sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Nghị quyết về sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh lần này cũng khác so với trước đây là chỉ quy định những nguyên tắc chung, sau đó Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định hướng dẫn, các bộ liên quan sẽ có Thông tư hướng dẫn địa phương. Chủ tịch Quốc hội lưu ý, phân cấp, phân quyền phải tính toán để ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo AI trong việc sắp xếp đơn vị hành chính lần này cũng như trong công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, sắp xếp ĐVHC cấp xã, cấp tỉnh là nhiệm vụ vô cùng quan trọng, rất phức tạp, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng vì liên quan tới tinh gọn bộ máy. “Sắp xếp bộ máy phải đảm bảo ổn định chính trị là trên hết, sau đó đảm bảo an ninh, quyền lợi của người dân, phải tuân thủ theo pháp luật. Chúng ta ra các quyết định trên nhưng phải làm cho nội bộ thông suốt, rồi dân cũng phải thông suốt. Như vậy mới có thể thực hiện thành công, góp phần thực hiện chủ trương lớn của Đảng lần này”, Chủ tịch Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.

Khẳng định đây là chủ trương lịch sử trong giai đoạn lịch sử mà UBTVQH, Quốc hội quyết định những vấn đề lịch sử của đất nước, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, người dân kỳ vọng vào đợt sắp xếp các đơn vị hành chính lần này để chúng ta tạo ra một động lực mới, tạo ra một diện mạo mới cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh cũng như đảm bảo bộ máy tinh gọn.

Cũng tại phiên họp, thay mặt UBTVQH, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, UBTVQH tán thành với phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025 theo Tờ trình của Chính phủ và dự thảo Nghị quyết kèm theo với phương án nhập 52 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thành 29 tỉnh, thành phố mới. Đề án và dự thảo Nghị quyết đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét, quyết định.

UBTVQH đề nghị Chính phủ tiếp thu ý kiến của UBTVQH, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội để bổ sung vào Tờ trình và dự thảo Nghị quyết các nội dung để chỉ đạo Chính phủ, các ngành, các cấp, các địa phương thực hiện trong thời gian tới. Điều này không chỉ có ý nghĩa về mặt thẩm quyền hay chuyên môn mà còn có ý nghĩa về chính trị, nhằm tạo sự đồng thuận cao và yên tâm cho cán bộ và Nhân dân.

Đồng thời, Bộ Nội vụ và các cơ quan của Chính phủ phối hợp với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chuẩn bị nội dung Nghị quyết chung của Kỳ họp Quốc hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định giao Văn phòng Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tham mưu cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội điều chỉnh chương trình Kỳ họp Quốc hội để Quốc hội thông qua sớm Nghị quyết về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025.

Cùng với đó, giao Ủy ban Công tác đại biểu khẩn trương trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và báo cáo Quốc hội phương án tổ chức lại các Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh và kiện toàn Trưởng đoàn, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh trước ngày 30/6/2025.

Trước đó, thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, trên cơ sở đề nghị của UBND 63 tỉnh, thành phố và của Bộ Nội vụ, Chính phủ đã có 34 tờ trình (kèm theo hồ sơ Đề án) trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp ĐVHC cấp xã năm 2025 của 34 tỉnh, thành phố mới dự kiến hình thành sau khi sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh.

Trong tổng số 10.035 ĐVHC cấp xã hiện nay của cả nước, có 9.907 ĐVHC cấp xã (7.571 xã, 1.719 phường và 617 thị trấn) thực hiện sắp xếp và 128 ĐVHC cấp xã (123 xã, 5 phường) không thực hiện sắp xếp (giữ nguyên) do đã đạt cả 2 tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số hoặc có yếu tố đặc thù (vị trí biệt lập) theo quy định của Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15.

Các tỉnh, thành phố đã xây dựng 3.193 phương án sắp xếp 9.907 ĐVHC cấp xã để hình thành 3.193 ĐVHC cấp xã mới (2.498 xã, 682 phường và 13 đặc khu), giảm 6.714 đơn vị.

Kết quả sau khi thực hiện sắp xếp, cả nước còn tổng số 3.321 ĐVHC cấp xã (2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu), giảm 6.714 ĐVHC cấp xã (đạt tỷ lệ giảm 66,91%).

Có tổng số 3.036/3.193 ĐVHC cấp xã sau sắp xếp (đạt tỷ lệ 95,08%) bảo đảm định hướng tiêu chuẩn quy định tại Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15.

157/3.193 ĐVHC cấp xã (chiếm tỷ lệ 4,92%) chưa đạt định hướng tiêu chuẩn nhưng không thể sắp xếp thêm với các ĐVHC cấp xã liền kề. Tại Đề án các địa phương đã giải trình rõ lý do, Chính phủ thống nhất và đề nghị áp dụng quy định tại khoản 3 Điều 5 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15.

Bộ trưởng Trà cho biết, sẽ chuyển cơ bản biên chế cấp huyện hiện nay để sắp xếp, bố trí biên chế cho ĐVHC cấp xã mới sau sắp xếp. Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp huyện hiện nay nghiên cứu để cơ bản bố trí làm nòng cốt tại các ĐVHC cấp xã mới; đồng thời tăng cường một số cán bộ, công chức, viên chức cấp tỉnh về cấp xã.

Trước mắt, số lượng cán bộ, công chức, viên chức của ĐVHC cấp xã sau sắp xếp không vượt quá tổng số cán bộ, công chức có mặt tại các ĐVHC cấp xã trước sắp xếp (không tính số lượng cán bộ, công chức, viên chức cấp tỉnh, cấp huyện được bố trí làm việc tại ĐVHC cấp xã).

Sau khi sắp xếp, thực hiện rà soát tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, bảo đảm trong thời hạn 5 năm cơ bản theo đúng quy định. Kết thúc hoạt động của người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã và thực hiện giải quyết chế độ, chính sách theo quy định của Chính phủ.

Minh Anh