Tuyên Quang: Lãnh đạo xã "lên sóng" livestream, cú hích cho nông sản vùng cao

Mới đây, tại vườn sâm bố chính của hộ gia đình ông Chu Văn Thắng (thôn Bản Vả, xã Kiên Đài, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang), một phiên livestream đặc biệt đã diễn ra trên nền tảng mạng xã hội.

Điểm khác biệt lớn nhất không nằm ở kỹ thuật quay dựng mà ở sự xuất hiện của bà Lâm Thị Hồng Ngân, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã và ông Bùi Mạnh Hùng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã.

Trong phiên livestream, người xem được trực tiếp trải nghiệm không gian vườn sâm bố chính tại thôn Bản Vả; theo dõi quá trình hái hoa sâm, tìm hiểu cách thu hái, chế biến và thưởng trà hoa sâm mật ong. Đặc biệt, lãnh đạo xã Kiên Đài cũng trực tiếp tham gia trải nghiệm thu hái hoa sâm, thưởng trà hoa sâm mật ong và trò chuyện về những sản vật được sản xuất trên địa bàn.

Cùng với trà hoa sâm bố chính, phiên livestream còn giới thiệu nhiều sản phẩm nông sản, sản vật đặc trưng của địa phương như các loại cây thảo dược, bánh lẳng, bún, rượu củ sâm bố chính... Các sản phẩm được giới thiệu trực tiếp, giúp người xem có thêm thông tin về nguồn gốc, cách sử dụng và giá trị của từng sản phẩm.

Bên cạnh đó, việc thành lập và duy trì hoạt động của nhóm “Chợ vùng cao Kiên Đài” đang tạo thêm một kênh quảng bá, kết nối giữa người sản xuất với người tiêu dùng. Thay vì chỉ chờ thương lái hoặc khách hàng tìm đến, người dân có thể chủ động giới thiệu sản phẩm thông qua các nền tảng mạng xã hội.

Những hình ảnh chân thực từ vùng sản xuất, câu chuyện của người làm ra sản phẩm và trải nghiệm trực tiếp tại vườn giúp nông sản địa phương trở nên gần gũi hơn với khách hàng.

Thực tế cho thấy, livestream đang tạo ra một "cơn sốt" thực sự trong ngành nông nghiệp. Không chỉ riêng ở Kiên Đài, các phiên livestream tại Lễ hội Nhãn lồng Hưng Yên năm 2026 đã ghi nhận hơn 15.000 lượt xem và hàng trăm đơn hàng được chốt chỉ trong một đêm. Trước đó, những chiến dịch bán vải thiều Bắc Giang hay sầu riêng cũng từng ghi nhận con số hàng chục tấn nông sản được tiêu thụ chỉ trong vài giờ. 

Livestream, với đặc trưng tương tác thời gian thực, “mua ngay - chốt liền”, kích thích nhu cầu tiêu dùng tức thời. Người xem có thể vừa theo dõi quá trình giới thiệu sản phẩm, vừa đặt câu hỏi và nhận phản hồi trực tiếp, từ đó gia tăng niềm tin và quyết định mua hàng nhanh hơn. 

Dù mang lại hiệu quả nhanh, không ít ý kiến cho rằng livestream chưa phải “đũa thần” cho bài toán tiêu thụ nông sản. Trước hết là sự phụ thuộc vào yếu tố truyền thông. Nhiều phiên thành công nhờ có KOLs hoặc người nổi tiếng. Khi thiếu những yếu tố này, lượng người xem và đơn hàng có thể giảm mạnh, cho thấy tính ổn định chưa cao.

Trả lời báo chí,  TS Trần Xuân Lượng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và Bất động sản Việt Nam, livestream nông sản hiện nay vẫn mang tính “bùng nổ theo sự kiện” hơn là kênh tiêu thụ ổn định. “Những phiên bán được hàng chục tấn, hàng trăm tấn thường gắn với yếu tố truyền thông hoặc người nổi tiếng. Nếu tách khỏi các yếu tố này, rất khó duy trì lượng đơn đều đặn mỗi ngày. Điều này cho thấy livestream chưa thể thay thế hoàn toàn các kênh phân phối truyền thống”, ông Lượng nhận định.

Bên cạnh đó, bài toán logistics vẫn là rào cản lớn. Nông sản tươi yêu cầu bảo quản và vận chuyển nhanh, trong khi đơn hàng online lại phân tán, chi phí cao. Nếu khâu này không được đầu tư đồng bộ, chất lượng sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng sẽ khó đảm bảo.

Ở góc độ khác, chuyên gia Hoàng Trọng Thủy cho rằng, thách thức lớn nhất nằm ở khâu hậu cần và chất lượng. Nông sản tươi phụ thuộc nhiều vào vận chuyển và bảo quản, nếu logistics không theo kịp tốc độ bán hàng, rủi ro hỏng hóc và suy giảm chất lượng là rất cao. Khi các khâu thu hoạch, đóng gói, vận chuyển không đồng bộ, thiệt hại không chỉ dừng ở một lô hàng mà còn ảnh hưởng đến uy tín lâu dài.

Một vấn đề khác là tính bền vững. Livestream hiện vẫn mang tính hỗ trợ ngắn hạn, đặc biệt trong các đợt cao điểm thu hoạch. Để duy trì lâu dài, người bán cần xây dựng thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng và hệ thống vận hành chuyên nghiệp-điều mà nhiều hộ nông dân vẫn còn thiếu.

Ngoài ra, niềm tin của người tiêu dùng cũng là yếu tố then chốt. Nếu sản phẩm thực tế không đúng như cam kết trong livestream, uy tín sẽ bị ảnh hưởng, kéo theo nguy cơ mất khách hàng trong tương lai.

Theo các chuyên gia, để livestream không chỉ dừng lại ở hiệu ứng "phong trào", cần xây dựng một hệ sinh thái số đồng bộ từ khâu sản xuất, đóng gói đến vận hành logistics. Việc các lãnh đạo xã Kiên Đài trực tiếp "lên sóng" là một tín hiệu tích cực, là cú hích quan trọng để thay đổi nhận thức của người nông dân về kinh tế số.

Tuy nhiên, về lâu dài, người dân cần được đào tạo bài bản về kỹ năng số, xây dựng thương hiệu cá nhân và chuẩn hóa quy trình sản xuất sạch để mỗi nông dân đều có thể là một "đại sứ" cho chính sản phẩm của mình. Nếu làm được điều đó, những phiên livestream "cháy hàng" sẽ không còn là hiệu ứng ngắn hạn mà sẽ trở thành một kênh phân phối bền vững, góp phần nâng tầm giá trị nông sản Việt.

Minh Anh