Tuần lễ “Kết nối di sản”: Đánh thức không gian Bảo tàng TP.HCM

Tối 27/6, Bảo tàng TP.HCM phối hợp với Nhà hát Kịch TP.HCM tổ chức lễ khai mạc Tuần lễ “Kết nối di sản”, chính thức mở màn chuỗi hoạt động kéo dài đến ngày 5/7. Ngay trong đêm đầu tiên, không gian bảo tàng trở nên sôi động với đông đảo người dân và du khách đến tham quan, thưởng thức chương trình nghệ thuật “Di sản kết nối tinh hoa” và tham gia các hoạt động trải nghiệm văn hóa. Đây cũng là lần đầu tiên Bảo tàng TP.HCM triển khai mô hình phục vụ công chúng vào buổi tối, từng bước hình thành sản phẩm văn hóa đêm gắn với bảo tàng và di sản.

Diễn ra tại Bảo tàng TP.HCM (65 Lý Tự Trọng, phường Sài Gòn), chương trình có điểm nhấn là khung giờ từ 19h đến 21h hằng ngày. Trong khoảng thời gian này, người dân và du khách không chỉ được tham quan các phòng trưng bày mà còn có cơ hội thưởng thức các chương trình nghệ thuật truyền thống, trực tiếp trải nghiệm nghề thủ công và tương tác với các giá trị văn hóa di sản trong một không gian mở, gần gũi.

Từ không gian lưu giữ ký ức đến điểm hẹn văn hóa của cộng đồng

Thông qua hệ thống trưng bày, công chúng được tìm hiểu hành trình hơn 300 năm hình thành và phát triển của TP.HCM, từ lịch sử, văn hóa đến đời sống kinh tế - xã hội qua từng giai đoạn. Dịp này, bảo tàng cũng giới thiệu chuyên đề “TP.HCM - 50 năm vinh dự, tự hào mang tên Bác”, tái hiện những dấu mốc và thành tựu nổi bật của thành phố trong nửa thế kỷ xây dựng, phát triển và hội nhập, qua đó khơi dậy niềm tự hào và tình yêu quê hương trong mỗi người dân, du khách.

Không dừng lại ở hoạt động tham quan, Tuần lễ “Kết nối di sản” còn mang đến nhiều trải nghiệm thực hành hấp dẫn như trang trí gốm, vẽ nón lá dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân. Những hoạt động này giúp người tham gia không chỉ quan sát mà còn trực tiếp sáng tạo, tạo nên những sản phẩm mang dấu ấn cá nhân, qua đó cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp của các nghề thủ công truyền thống Việt Nam.

Theo bà Đoàn Thị Trang, Giám đốc Bảo tàng TP.HCM, Tuần lễ “Kết nối di sản” là hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác, đồng thời là bước thử nghiệm nhằm mở rộng thời gian phục vụ công chúng đến 21 giờ mỗi ngày. Qua việc đánh giá nhu cầu thực tế, bảo tàng sẽ từng bước hoàn thiện mô hình hoạt động, hướng tới xây dựng sản phẩm văn hóa đêm đặc trưng của thành phố.

“Chúng tôi mong muốn nơi đây không chỉ là nơi để người dân đến tìm hiểu về thành phố mà còn là không gian để cùng nhau tạo nên những giá trị văn hóa mới. Bảo tàng sẽ trở thành nơi kết nối ký ức, kết nối di sản và kết nối cộng đồng”, bà Đoàn Thị Trang chia sẻ.

Đưa nghệ thuật truyền thống đến gần công chúng

Điểm nhấn của Tuần lễ là chương trình nghệ thuật “Di sản kết nối tinh hoa” do Nhà hát Kịch TP.HCM phối hợp thực hiện. Trong khoảng 30 phút biểu diễn mỗi tối, khán giả được thưởng thức nhiều loại hình nghệ thuật đặc sắc của Nam Bộ như đờn ca tài tử, hát bội, múa bóng rỗi, vọng cổ, cùng các màn trình diễn áo bà ba, áo dài cưới… Chương trình được dàn dựng theo hình thức sân khấu hóa, giúp dòng chảy văn hóa truyền thống hiện diện sinh động trong không gian bảo tàng.

Đạo diễn Binh Hùng cho biết ý tưởng chương trình xuất phát từ mong muốn đưa những loại hình văn hóa đặc trưng của Nam Bộ đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Chủ đề “Di sản kết nối tinh hoa” được lựa chọn nhằm kể câu chuyện về dòng chảy văn hóa vẫn luôn hiện diện trong một thành phố năng động, hiện đại. Việc tận dụng không gian bảo tàng để sân khấu hóa các giá trị di sản cũng giúp người xem cảm nhận văn hóa bằng nhiều giác quan, thay vì chỉ quan sát hiện vật trưng bày. 

Ông Hoàng Tấn, đại diện Nhà hát Kịch TP.HCM, cho biết đây là lần đầu tiên đơn vị phối hợp với Bảo tàng TP.HCM triển khai mô hình kết hợp giữa tham quan, biểu diễn nghệ thuật và trải nghiệm thực hành. Theo ông, mục tiêu là từng bước biến bảo tàng từ không gian trưng bày tĩnh thành điểm hẹn văn hóa sống động, nơi công chúng không chỉ được xem mà còn được cảm nhận và kết nối với di sản.

Theo thiết kế chương trình, sau khi tham quan các phòng trưng bày, du khách sẽ tập trung tại sân khấu trung tâm để thưởng thức biểu diễn nghệ thuật, sau đó tiếp tục tham gia các hoạt động trải nghiệm như trang trí gốm, vẽ nón lá và khám phá các nghề thủ công truyền thống. Ban tổ chức cũng định hướng kết nối với các doanh nghiệp lữ hành để xây dựng các tour tham quan theo khung giờ cố định, đặc biệt dành cho khách quốc tế, qua đó góp phần quảng bá văn hóa và lịch sử TP.HCM.

Không gian bảo tàng sôi động trong đêm khai mạc

Ngay trong đêm khai mạc 27/6, khu vực biểu diễn tại Bảo tàng TP.HCM thu hút đông đảo người dân và du khách. Nhiều khán giả đánh giá cao việc bảo tàng mở cửa đến 21 giờ, tạo điều kiện thuận lợi để mọi người có thể tham quan sau giờ làm việc trong không gian mát mẻ của buổi tối.

Vợ chồng ông Lý Tích Phong và bà Ngọc Phượng, những người thường xuyên tham quan các bảo tàng trong thành phố, cho rằng việc kéo dài thời gian phục vụ là một ý tưởng thiết thực, giúp nhiều người có thêm cơ hội tiếp cận các hoạt động văn hóa. Theo bà Ngọc Phượng, việc kết hợp giữa tham quan, thưởng thức nghệ thuật và trực tiếp trải nghiệm các nghề thủ công đã giúp di sản trở nên gần gũi, sinh động hơn, góp phần hình thành thói quen đến bảo tàng trong đời sống hằng ngày. 

Nhiều bạn trẻ cũng bày tỏ sự thích thú khi lần đầu được thưởng thức một chương trình nghệ thuật tổng hợp ngay trong không gian bảo tàng. Bên cạnh những đánh giá tích cực về chất lượng dàn dựng, một số khán giả mong muốn chương trình sẽ tăng thêm thời lượng dành cho các loại hình nghệ thuật truyền thống như đờn ca tài tử, hát bội và múa bóng rỗi để người xem có cơ hội trải nghiệm sâu hơn những giá trị đặc sắc của văn hóa Nam Bộ.

Với sự kết hợp giữa trưng bày, biểu diễn nghệ thuật, trải nghiệm thủ công truyền thống và mở rộng khung giờ phục vụ, Tuần lễ “Kết nối di sản” không chỉ làm phong phú các hoạt động kỷ niệm 50 năm TP.HCM vinh dự mang tên Bác mà còn cho thấy nỗ lực đổi mới của Bảo tàng TP.HCM trong việc đưa di sản ra khỏi không gian trưng bày truyền thống. Thông qua mô hình này, bảo tàng từng bước trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn, góp phần kết nối cộng đồng, phát triển du lịch văn hóa và lan tỏa những giá trị đặc sắc của TP.HCM đến người dân và bạn bè quốc tế.

Đỗ Khuyến