Từ “Con nước mới” đến khát vọng thịnh vượng: Cà Mau bứt phá bằng đổi mới sáng tạo

"Con nước mới" - Tư duy thích ứng chủ động và khát vọng bứt phá

Sáng ngày 30/10, UBND tỉnh Cà Mau đã tổ chức khai mạc Ngày hội Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo tỉnh Cà Mau năm 2026 (CamaUP'26) kết hợp Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026. Sự kiện mang chủ đề ấn tượng "The New Tide - Con nước mới", thu hút hơn 1.000 lượt đại biểu, chuyên gia, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp tham dự.

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Minh Luân nhấn mạnh, từ lâu, "con nước" đã gắn liền với nhịp sống và phương thức thích ứng tự nhiên của cư dân vùng sông nước miền Tây. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển hiện đại, "con nước mới" đòi hỏi một tinh thần thích ứng chủ động hơn bao giờ hết, đó là ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Lãnh đạo tỉnh Cà Mau khẳng định, vùng đất cực Nam Tổ quốc sở hữu nguồn tài nguyên đặc trưng giàu có như tôm, cua, hệ sinh thái rừng nước mặn, nước lợ, kinh tế biển và năng lượng tái tạo. Dù vậy, tài nguyên thô tự nó không thể tạo ra sức cạnh tranh hay giá trị gia tăng vượt trội. Yếu tố quyết định chuyển hóa tiềm năng thành động lực tăng trưởng chính là trí tuệ con người, tư duy đổi mới sáng tạo và năng lực tổ chức thực tiễn.

Để minh chứng cho định hướng chiến lược này, lãnh đạo tỉnh Cà Mau đã chỉ rõ giải pháp cho các ngành hàng chủ lực của địa phương. Đối với ngành hàng tôm, muốn gia tăng chất lượng và thương hiệu, từng mắt xích sản xuất phải gắn liền với công nghệ chọn giống, kiểm soát dịch bệnh, ứng dụng dữ liệu trong nuôi trồng, chế biến sâu và minh bạch truy xuất nguồn gốc. Thực tế 9 tháng đầu năm 2026 chứng minh sức bật lớn của ngành khi sản lượng tôm đạt 454.000 tấn, chế biến tăng 16,8% và kim ngạch xuất khẩu vượt mốc 2,09 tỷ USD.

Đối với tài nguyên rừng ngập mặn, công tác bảo tồn phải gắn liền với phát triển sinh kế bền vững, tạo ra các sản phẩm đặc trưng có giá trị gia tăng cao cùng các dịch vụ du lịch trải nghiệm sinh thái.

Chủ trương này cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chương trình Đổi mới sáng tạo của tỉnh bằng một chuỗi hành động thực tế: từ xác định bài toán thực tiễn, nghiên cứu, thử nghiệm đến hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm trên thị trường. Tỉnh cam kết đẩy mạnh hạ tầng thử nghiệm, khuyến khích chia sẻ dữ liệu và tháo gỡ khó khăn về mặt thể chế để hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ hiệu quả.

CamaUP'26: Kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau Nguyễn Phương Bắc, CamaUP'26 đóng vai trò là cầu nối trực tiếp giữa chính quyền, các viện trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở.

Tính từ cuộc thi khởi nghiệp đầu tiên vào năm 2019, Cà Mau đã ghi nhận gần 800 ý tưởng, dự án đăng ký. Riêng Cuộc thi Khởi nghiệp Cà Mau 2026 (NEX 2026) đã thu hút 132 dự án tranh tài. Tuy nhiên, như lãnh đạo tỉnh nhận định, thước đo thực chất của hệ sinh thái khởi nghiệp không nằm ở số lượng bài thi, mà ở số lượng sản phẩm được thương mại hóa thành công và tồn tại vững vàng trên thị trường.

Diễn ra trong hai ngày 30-31/10 tại Khách sạn Công tử Bạc Liêu, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau, ngày hội có nhiều hoạt động dành cho doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia và cộng đồng khởi nghiệp.

Điểm nhấn là Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 với chủ đề “Từ lợi thế địa phương đến động lực tăng trưởng mới”; chung kết Cuộc thi Khởi nghiệp Cà Mau 2026 (NEX 2026) với chủ đề “Khởi nguồn ý tưởng - Kiến tạo thị trường”.

Bên cạnh đó là Liên hoan Nghệ thuật sáng tạo và Công nghệ Cà Mau 2026 (CAT 2026), chương trình CiNEC TalkShare “Người trẻ với sáng tạo số”, không gian giới thiệu công nghệ CamaUP Tech Showcase 2026 và Triển lãm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo - CamaUP Expo 2026.

Thông qua chuỗi hoạt động, Cà Mau hướng tới mở rộng cơ hội hợp tác, thúc đẩy liên kết giữa người có ý tưởng với doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ, đồng thời khuyến khích người trẻ tham gia đổi mới sáng tạo.

Từ những lợi thế sẵn có, Cà Mau đặt ra yêu cầu phát triển không chỉ dựa vào tài nguyên và sản phẩm đặc trưng mà còn phải nâng cao năng lực công nghệ, tổ chức sản xuất và kết nối thị trường. Đây là hướng đi để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng góp thiết thực hơn vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao thu nhập của người dân địa phương.

Minh Anh