Truy xuất nguồn gốc: Nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt

Đặt nền móng cho hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp quốc gia

Sau 6 tháng triển khai thí điểm đối với sản phẩm sầu riêng, việc chính thức đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào vận hành thể hiện quyết tâm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc lấy dữ liệu làm nền tảng phục vụ quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, phát triển thị trường và xây dựng hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp quốc gia.

Không chỉ giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, xác thực thông tin sản phẩm, hệ thống còn tạo lập nền tảng dữ liệu dùng chung, bảo đảm kết nối, chia sẻ và liên thông với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp cùng các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc.

Theo kết quả kiểm thử, hệ thống có khả năng đáp ứng khoảng 1.000 lượt tra cứu mỗi giây, phục vụ 30.000 người quét mã truy xuất cùng lúc, xử lý hơn 85 triệu lượt quét tem mỗi ngày và khoảng 50 bản tin dữ liệu dung lượng 2 MB/giây, tạo nền tảng kỹ thuật vững chắc để triển khai trên quy mô toàn quốc.

Đến nay, hệ thống đã tích hợp dữ liệu của hơn 18.500 sản phẩm, thuộc 181 nhóm sản phẩm của 170 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố. Riêng với mặt hàng sầu riêng xuất khẩu, đã có 16 doanh nghiệp tham gia thí điểm và 6 container được xuất khẩu thành công sang thị trường Trung Quốc thông qua việc áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử.

Song song với đó, hệ thống đang được kết nối với các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất nhập khẩu nông sản; các địa phương đã có hệ thống truy xuất nguồn gốc; đồng thời bảo đảm liên thông với các bộ, ngành và Trung tâm Dữ liệu quốc gia thuộc Bộ Công an theo đúng quy định về an toàn thông tin và an ninh mạng.

Đại diện đơn vị xây dựng hệ thống, ông Tô Nguyễn Thành, Công ty Cổ phần Technology Convergence Corporation (Netacom), cho biết toàn bộ hệ thống đã được bàn giao, đánh giá an toàn thông tin và chuyển giao đầy đủ cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý từ ngày 1/7/2026. Theo ông, toàn bộ dữ liệu trên hệ thống là tài sản của Nhà nước; việc chính thức đưa hệ thống vào vận hành khẳng định quyết tâm thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và nâng tầm nông sản Việt trên thị trường quốc tế.

Minh bạch chuỗi giá trị, nâng cao năng lực cạnh tranh

Có thể thấy, trong bối cảnh các thị trường ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, minh bạch thông tin, trách nhiệm chuỗi cung ứng và an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc đã trở thành yêu cầu tất yếu.

Việc vận hành hệ thống không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao giá trị sản phẩm; đồng thời tăng cường năng lực quản lý nhà nước trong giám sát, cảnh báo, truy xuất và xử lý các vấn đề liên quan đến chất lượng, an toàn thực phẩm.

Hệ thống cũng tạo điều kiện để các địa phương, doanh nghiệp và các chủ thể trong chuỗi giá trị từng bước chuẩn hóa, cập nhật và chia sẻ dữ liệu về vùng trồng, cơ sở sản xuất, đóng gói, chế biến, phân phối, xuất khẩu và tiêu thụ sản phẩm, góp phần hình thành hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp thống nhất, phục vụ phát triển kinh tế số nông nghiệp.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp để mở rộng phạm vi triển khai; ưu tiên các nhóm nông, lâm, thủy sản chủ lực, sản phẩm xuất khẩu và các sản phẩm có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch nguồn gốc. Đồng thời, đẩy mạnh hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân khai thác hiệu quả hệ thống.

Thực tế triển khai cho thấy hệ thống đã phát huy hiệu quả rõ nét. Tại Hà Nội, hơn 3.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh đã được cấp tài khoản; trên 12.000 sản phẩm được gắn mã QR, giúp cơ quan quản lý kiểm soát chất lượng tốt hơn, doanh nghiệp minh bạch thông tin và người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc.

Đỗ Khuyến