Trung tâm Tài chính Quốc tế và cuộc đua lập pháp nhân mới của các "ông lớn" ngân hàng

Cuộc đua lập pháp nhân mới của các "ông lớn" 

Việc hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (IFC) tại TP.HCM và Đà Nẵng đang tạo nên một làn sóng mới khi hàng loạt ngân hàng và công ty chứng khoán lớn bắt đầu kế hoạch "đặt chỗ" bằng việc thành lập pháp nhân mới hoặc ngân hàng con để đón đầu dòng vốn toàn cầu.

Theo tài liệu dự thảo trình ĐHĐCĐ thường niên 2026, Vietcombank dự kiến thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn trong nước hoạt động tại IFC. Mục tiêu của Vietcombank là tận dụng cơ chế chính sách linh hoạt để thực hiện các nghiệp vụ phức tạp như tài chính xuyên biên giới, ngân hàng đầu tư và dịch vụ tài sản số.

Tương tự, VietinBank đang nghiên cứu phương án thành lập ngân hàng con hoặc pháp nhân phù hợp. Ngân hàng này dự kiến hợp tác với các startup fintech trong hệ sinh thái của đối tác MUFG để triển khai thanh toán, cho vay và bảo hiểm. Đặc biệt, VietinBank định hướng đóng vai trò ngân hàng trung gian thanh toán cho thị trường tài sản số.

Trước đó, tại hội nghị công bố nghị quyết của Quốc hội liên quan cơ chế đặc thù phát triển TP Đà Nẵng, chính quyền địa phương đã trao giấy chấp thuận quan tâm cho 11 tổ chức tham gia IFC, trong đó có 5 ngân hàng thương mại gồm Vietcombank, VietinBank, Nam A Bank, HDBank và Ngân hàng số Vikki Bank.

Trong khi đó, danh sách 13 thành viên sáng lập và nhà đầu tư chiến lược của IFC tại TP.HCM công bố hồi tháng 2 cũng có sự tham gia của các ngân hàng MB, TPBank, SHB, Nam A Bank và HDBank.

Nhận định về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM cho rằng, việc nhiều ngân hàng và công ty chứng khoán quan tâm hiện diện tại trung tâm tài chính là xu hướng tự nhiên khi một hệ sinh thái tài chính mới bắt đầu hình thành.

Theo ông, IFC TP.HCM được định hướng trở thành "cổng kết nối" dòng vốn quốc tế với nền kinh tế Việt Nam, nơi tập trung các hoạt động ngân hàng, thị trường vốn, quản lý quỹ, bảo hiểm và các sản phẩm tài chính mới.

Khi hiện diện tại đây, các định chế tài chính có cơ hội tham gia trực tiếp vào các giao dịch tài chính quốc tế liên quan đến Việt Nam và khu vực, thay vì chỉ hoạt động trong phạm vi thị trường nội địa.

Còn theo ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi, việc hình thành trung tâm tài chính quốc tế phản ánh tham vọng nâng vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị kinh tế toàn cầu.

Theo ông Huy, khi tham gia hệ sinh thái này, các ngân hàng trong nước có cơ hội chuyển từ vai trò chủ yếu phục vụ thị trường nội địa sang tham gia sâu hơn vào hệ thống tài chính khu vực.

Cũng bàn về việc hình thành các trung tâm tài chính, ông Bùi Hải Dương, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ Nam A Bank, nhận định ngân hàng thương mại chính là cầu nối chủ lực dẫn dòng vốn offshore/onshore vào nền kinh tế thực. Thông qua IFC, các ngân hàng có thể tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí và kỳ hạn phù hợp để tái phân bổ vào các lĩnh vực ưu tiên như hạ tầng, năng lượng, logistics và công nghệ.

Đặc biệt, IFC mở ra cơ hội triển khai hệ sinh thái dịch vụ tài chính trong chuỗi cho các ngành như nông nghiệp, từ khâu sản xuất đến sàn giao dịch hàng hóa, giúp nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hóa xuất khẩu.

Công ty chứng khoán và Fintech nhập cuộc

Không chỉ các ngân hàng, các công ty chứng khoán cũng bắt đầu xây dựng kế hoạch hiện diện tại IFC. Điển hình là Chứng khoán TP.HCM (HSC) dự kiến thành lập công ty TNHH một thành viên để tham gia IFC tại TP.HCM.

Để thu hút các doanh nghiệp và chuyên gia đầu ngành về hoạt động tại IFC, chính sách tại khu vực này trong giai đoạn đầu được đề xuất với nhiều ưu đãi. Theo đó, các định chế tài chính và doanh nghiệp đăng ký làm thành viên IFC được ưu đãi lớn về thuế. Các ngành, nghề được ưu tiên phát triển được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 30 năm đầu (bằng một nửa mức thuế suất hiện hành), trong đó được miễn thuế không quá 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp không quá 9 năm tiếp theo.

Các ngành, nghề còn lại được hưởng thuế suất ưu đãi 15% trong 15 năm, trong đó được miễn thuế không quá 2 năm và giảm 50% không quá 4 năm tiếp theo. Các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, người có trình độ chuyên môn cao làm việc tại IFC được miễn thuế thu nhập cá nhân đến hết năm 2030. Máy móc, thiết bị, nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu để tạo tài sản cố định cho các dự án đầu tư trong IFC được miễn thuế nhập khẩu.

Cùng với đó, Việt Nam cho phép các ngân hàng, doanh nghiệp bảo hiểm áp dụng chế độ tài chính quốc tế và triển khai cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech); có cơ chế đặc biệt để lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, chia sẻ rủi ro, doanh thu… nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược phát triển hạ tầng.

Chính phủ cũng cho phép tự do hóa quản lý ngoại hối, cụ thể là cho phép niêm yết, báo giá, định giá và giao dịch bằng ngoại tệ trong IFC; các thành viên 100% vốn nước ngoài được hưởng cơ chế đặc biệt thông thoáng, không cần đăng ký khoản vay, cho vay và không cần đăng ký giao dịch ngoại hối khi đầu tư ra nước ngoài...

Việc xây dựng IFC theo mô hình tại TP.HCM và Đà Nẵng (theo Nghị quyết 222/2025/QH15) được đánh giá là một "cú hích" chiến lược. Thay vì chỉ thiên về tín dụng ngắn hạn, IFC sẽ nâng cấp hệ sinh thái sang quản lý tài sản, dịch vụ tài chính cao cấp và quản trị rủi ro theo chuẩn quốc tế.

Các chuyên gia nhận định, IFC sẽ đóng vai trò là "cổng kết nối" dòng vốn quốc tế với nền kinh tế nội địa và khu vực ASEAN. Đây là cơ hội để các ngân hàng nội địa nâng tầm năng lực quản trị, chuyển từ phục vụ thị trường trong nước sang tham gia sâu hơn vào hệ thống tài chính toàn cầu. Dù vẫn đang trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý, IFC hứa hẹn sẽ là động lực mới để nâng vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị kinh tế toàn cầu.

Minh Anh