TPHCM thông qua quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, định hình siêu đô thị đa cực và hiện đại

Quy hoạch tổng thể mới bao phủ toàn bộ địa giới hành chính TPHCM với tổng diện tích 6.772,59 km², quản lý 168 đơn vị hành chính (gồm các xã, phường, đặc khu). Đồ án cũng đặt trong mối liên kết vùng chiến lược với các tỉnh Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng và không gian kinh tế biển.

Về dự báo quy mô dân số (bao gồm dân số thường trú, tạm trú trên 6 tháng và dân số quy đổi): Năm 2030 dự báo đạt khoảng 18 triệu người; năm 2045 dự báo đạt khoảng 25 triệu người; năm 2050 dự báo đạt hơn 27 triệu người.

Về tầm nhìn dài hạn, TPHCM vươn tới mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại và phát triển toàn diện, khẳng định vị thế trung tâm tài chính, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và giao lưu quốc tế hàng đầu khu vực. Không gian phát triển của thành phố sẽ được tái lập theo mô hình 3 chiều: mặt đất, không gian ngầm và trên cao nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất.

Cấu trúc không gian mới: 5 cực động lực và 5 trung tâm vệ tinh

Thay vì phát triển tập trung đơn cực, TPHCM chuyển sang cấu trúc mạng lưới đô thị đa cực, đa trung tâm, kết nối bằng 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển.

Cực lõi trung tâm (Sài Gòn – Chợ Lớn – Thủ Thiêm) tập trung các chức năng quản trị hành chính, dịch vụ tài chính quốc tế, kinh tế tri thức và văn hóa sáng tạo trên nền đô thị lịch sử.

Cực đổi mới sáng tạo phía Đông (Thủ Đức, Thuận An, Dĩ An, Tân Uyên kết nối Long Thành) phát triển công nghiệp công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, nghiên cứu khoa học, giáo dục đại học và hệ sinh thái khởi nghiệp.

Cực công nghiệp – logistics phía Bắc (Thủ Dầu Một, Bến Cát, Bàu Bàng) chuyển dịch từ các khu công nghiệp đơn chức năng sang hệ sinh thái tích hợp công nghiệp, logistics, đô thị và dịch vụ hiện đại.

Cực cảng biển – thương mại tự do – năng lượng phía Nam (Châu Đức đến Long Sơn, Phú Mỹ và cảng Cần Giờ) hình thành cửa ngõ giao thương quốc tế và trung tâm năng lượng của cả nước.

Cực đô thị, giáo dục, y tế phía Tây (Trọng tâm tại khu vực huyện Bình Chánh cũ, từ xã Bình Hưng đến Hóc Môn) phát triển các khu đô thị đồng bộ gắn với trung tâm đào tạo và y tế chuyên sâu, hỗ trợ giãn dân và giảm áp lực cho vùng lõi trung tâm.

Bổ trợ cho 5 cực động lực là 5 trung tâm vệ tinh gồm: Côn Đảo, Long Hải – Hồ Tràm, Hóc Môn – Củ Chi, Bàu Bàng và Bắc Tân Uyên. Các trung tâm này gia tăng khả năng cung cấp việc làm, dịch vụ hạ tầng tại chỗ, hạn chế tình trạng dồn tích quá mức về trung tâm lịch sử.

Mạng lưới kết nối giữa các cực và trung tâm được đảm bảo bởi hệ thống đường sắt đô thị, giao thông công cộng khối lượng lớn và mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông (TOD).

Đột phá hạ tầng y tế, giáo dục và thích ứng biến đổi khí hậu

Quy hoạch tổng thể TPHCM đặt con người và chất lượng sống làm trọng tâm với những chỉ tiêu phát triển cụ thể:

Về hạ tầng y tế, đẩy mạnh phát triển hệ thống bệnh viện cửa ngõ, cụm y tế chuyên sâu, trục y tế kết hợp du lịch và y tế dự phòng. Mục tiêu đến năm 2045 đạt 45 giường bệnh và 35 bác sĩ trên 10.000 dân, hướng tới mục tiêu trở thành một trong những thành phố đáng sống nhất thế giới.

Về giáo dục và khoa học, định hướng đến năm 2050 trở thành trung tâm giáo dục đại học và khoa học - công nghệ hàng đầu châu Á với quy mô 2 triệu sinh viên, bổ sung từ 1.400 – 2.000 ha quỹ đất cho giáo dục đại học giai đoạn 2030–2050.

Về môi trường và biến đổi khí hậu, nghiêm ngặt bảo vệ các hành lang xanh, hệ thống sông nước, rừng ngập mặn Cần Giờ và không gian biển đảo nhằm tăng năng lực trữ nước, kiểm soát ngập lụt và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đưa nghị quyết vào cuộc sống, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo KPI

Cùng với Nghị quyết quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, HĐND TPHCM đã thông qua tổng cộng 47 nghị quyết tại kỳ họp chuyên đề, trong đó có 17 nghị quyết cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị về kinh tế, trái phiếu, cơ chế thu hút nhân tài và ngân sách đầu tư.

Phát biểu bế mạc kỳ họp, Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh nhấn mạnh: Đồ án quy hoạch là cơ sở đặc biệt quan trọng để định hình không gian và phân bổ nguồn lực. Ngay sau khi quy hoạch được phê duyệt, UBND Thành phố cùng chính quyền 168 phường, xã, đặc khu phải khẩn trương rà soát, cụ thể hóa thành kế hoạch, chương trình hành động chi tiết theo từng giai đoạn.

Chủ tịch HĐND Thành phố lưu ý các đơn vị phải nêu cao năng lực tổ chức thực thi: không lấy việc ban hành văn bản hay kế hoạch làm kết quả cuối cùng để thỏa mãn hay đánh giá KPI, mà phải lấy hiệu quả thực tế và sự cải thiện đời sống người dân làm thước đo hoàn thành nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, TPHCM quyết tâm giải ngân 100% vốn đầu tư công, ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng then chốt, chỉnh trang đô thị, cải tạo môi trường kênh rạch và đảm bảo tốt công tác tái định cư cho nhân dân.

Tuấn Kiệt