Thủ tướng ban hành chỉ thị đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng và phát triển xe điện đến năm 2030

Theo nội dung Chỉ thị, tình hình chính trị, kinh tế và an ninh thế giới đang diễn biến phức tạp, đặc biệt là các xung đột tại các khu vực sản xuất năng lượng lớn. Điều này gây đứt gãy nguồn cung và biến động mạnh về giá dầu mỏ, khí đốt, tạo thách thức lớn cho các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng như Việt Nam.

Do đó, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xác định là giải pháp quan trọng hàng đầu để giảm chi phí sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Chỉ thị 09/CT-TTg đề ra các mục tiêu cụ thể nhằm định hướng phát triển bền vững cho ngành năng lượng Việt Nam đến năm 2030: giảm tiêu hao năng lượng tính trên đơn vị GDP ở mức 1 - 1,5%/năm; phấn đấu đạt tỷ lệ tiết kiệm điện tối thiểu đạt 3%/năm đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm;

Phấn đấu giảm điện năng dùng cho truyền tải và phân phối trên toàn hệ thống đạt 5,8% vào năm 2030; 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ;

100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm áp dụng hệ thống quản lý năng lượng; tối thiểu 50% phương tiện công cộng tại các thành phố chuyển sang dùng xe điện.

Tại Chỉ thị, Thủ tướng yêu cầu các cơ quan chức năng tập trung triển khai các nhóm giải pháp sau:

Chính phủ yêu cầu nghiên cứu cơ chế khuyến khích sản xuất và sử dụng xe điện, đồng thời phát triển hạ tầng trạm sạc tại các khu đô thị và công trình xây dựng. Các địa phương như Hà Nội, TP.HCM cần từng bước chuyển đổi xe buýt và taxi sang chạy điện.

Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ rà soát để triển khai lộ trình chuyển đổi sang xăng sinh học E10 vào tháng 4/2026, góp phần giảm 10% lượng xăng khoáng tiêu thụ. Đồng thời, khuyến khích ứng dụng hydrogen, ammonia và các nhiên liệu phát thải thấp trong công nghiệp.

Chỉ thị nhấn mạnh việc đẩy mạnh đầu tư đổi mới công nghệ có hiệu suất năng lượng cao trong các ngành thép, xi măng, hóa chất, dệt may. Đặc biệt, nghiên cứu lộ trình loại bỏ đèn sợi đốt từ 20W đến 60W khỏi thị trường trong quý III năm 2026.

Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Các cơ chế ưu đãi tài chính cho dự án tiết kiệm năng lượng cũng sẽ được ban hành trước tháng 6/2026.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được giao trọng trách đẩy mạnh các chương trình quản lý nhu cầu và điều chỉnh phụ tải điện, đồng thời phải hoàn thành bộ giải pháp khuyến khích khách hàng sử dụng điện tiết kiệm vào quý II/2026.

Mục tiêu chiến lược là đưa tỷ lệ điện năng dùng cho truyền tải và phân phối xuống mức 5,8% vào năm 2030 thông qua việc xây dựng lộ trình giảm tổn thất cụ thể trước quý IV/2026.

Bên cạnh việc thiết lập hệ thống điện thông minh có khả năng kết nối an toàn khu vực, EVN cần đảm bảo các cơ sở năng lượng trọng điểm đạt mức tiết kiệm điện tối thiểu 3%/năm.

Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình khai thác, chế biến và vận chuyển dầu khí bằng công nghệ tiên tiến nhằm giảm tiêu hao năng lượng và tăng cường thu hồi khí đồng hành.

Tập đoàn có nhiệm vụ quan trọng trong việc bảo đảm đáp ứng ít nhất 70% nhu cầu xăng dầu trong nước, thực hiện dự trữ đúng quy định và phát triển đồng bộ chuỗi công nghiệp khí, đặc biệt ưu tiên mô hình kho trung tâm LNG (LNG hub).

Ngoài ra, công tác kiểm soát hao hụt trong toàn bộ hệ thống cung ứng từ sản xuất đến tồn trữ và đánh giá các phương án thu hồi tài nguyên năng lượng phát sinh cũng được đặt lên hàng đầu.

Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì, theo dõi và đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị này, định kỳ báo cáo kết quả để bảo đảm không để thiếu năng lượng trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Minh Phương