Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Xử lý dứt điểm vướng mắc Thuế và Hải quan trước ngày 31/8

Ngày 8/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã có buổi làm việc với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để giải quyết khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực thuế và hải quan.

Tại cuộc làm việc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết, trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng quy mô miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất đạt khoảng 173.600 tỷ đồng, góp phần cải thiện dòng tiền và giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp.

Cùng với đó, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế đã giảm khoảng 51% so với năm 2024, tương đương khoảng 4.400 tỷ đồng. Dịch vụ thuế điện tử, dịch vụ công trực tuyến toàn trình, VNeID, hóa đơn điện tử và các nền tảng số tiếp tục được mở rộng.

Thời gian tới, Bộ Tài chính xác định tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế, hải quan theo hướng tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ và tăng động lực đầu tư, sản xuất kinh doanh; trong đó chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, hoạt động nghiên cứu và phát triển, hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Cũng tại buổi làm việc, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, trọng tâm cải cách thời gian tới cần chuyển mạnh từ giảm số lượng thủ tục sang nâng cao tính ổn định, thống nhất và khả năng dự báo của chính sách; đồng thời cần tăng cường quản lý dựa trên rủi ro, bảo vệ doanh nghiệp tuân thủ tốt và tiếp tục tháo gỡ những điểm chưa đồng bộ giữa các cơ quan quản lý.

Trong khi đó, các hiệp hội doanh nghiệp kiến nghị tập trung tháo gỡ vướng mắc về thực thi chính sách và chi phí tuân thủ để cải thiện môi trường đầu tư. Trọng tâm đề xuất bao gồm: đơn giản hóa thủ tục thuế, đẩy nhanh hoàn thuế VAT tự động dựa trên quản lý rủi ro, và tiếp tục các chính sách miễn giảm thuế để kích cầu tiêu dùng. Về tài chính, cần mở rộng tín dụng ưu đãi và phát triển ngân hàng số để giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp nhỏ.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhấn mạnh việc xây dựng khung pháp lý minh bạch, ổn định và cơ chế khuyến khích đầu tư xanh (khu công nghiệp sinh thái). Đồng thời, cần có giải pháp giảm chi phí logistics, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu và các dự án đầu tư công.

Trước những kiến nghị này, lãnh đạo các bộ, ngành và địa phương đã trực tiếp đối thoại, làm rõ các giải pháp nhằm kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất.

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao các ý kiến thẳng thắn, trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội và các bộ, ngành, địa phương. Đây là những thông tin quan trọng để tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả thực thi, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Phó Thủ tướng cho biết thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo hoàn thiện thể chế, triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng số thuế, phí, lệ phí được miễn, giảm, gia hạn khoảng 173.600 tỷ đồng; chi phí tuân thủ thủ tục về thuế giảm khoảng 51% so với năm 2024. Ngành hải quan cũng đẩy mạnh chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Hải Phòng.

Phó Thủ tướng đánh giá cao những kết quả mà Bộ Tài chính, ngành Thuế, ngành Hải quan và các bộ, ngành địa phương đạt được trong thời gian vừa qua, đồng thời chỉ rõ khâu thực thi vẫn còn những vấn đề cần xử lý dứt điểm: cùng một quy định nhưng cách hiểu, áp dụng còn khác nhau; doanh nghiệp có lúc phải cung cấp lại thông tin cơ quan nhà nước đã có; một số hồ sơ xử lý kéo dài; phối hợp giữa thuế, hải quan và kiểm tra chuyên ngành chưa liền mạch; vẫn có phản ánh về yêu cầu bổ sung hồ sơ ngoài quy định, thái độ phục vụ và trách nhiệm giải trình của cán bộ thực thi.

"Từ các ý kiến hôm nay tôi cho rằng vấn đề trọng tâm không còn chỉ là ban hành thêm chính sách mà là bảo đảm thực thi thống nhất và xử lý đến cùng tất cả những vướng mắc", Phó Thủ tướng nêu rõ.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh bốn yêu cầu: Thứ nhất là đúng pháp luật, đúng thẩm quyền, áp dụng thống nhất. Thứ hai là một thông tin chỉ yêu cầu doanh nghiệp cung cấp một lần, cơ quan nhà nước phải chủ động khai thác, chia sẻ dữ liệu. Thứ ba, quản lý theo rủi ro, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt. Thứ tư là mọi kiến nghị phải rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm và rõ kết quả. Cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm phối hợp xử lý đến cùng, không đẩy doanh nghiệp đi vòng.

Đối với các kiến nghị thuộc thẩm quyền của Bộ Tài chính, cần khẩn trương xử lý hoặc có văn bản hướng dẫn trước ngày 31/8/2026, không để doanh nghiệp phải hỏi lại nhiều lần. Rà soát xử lý theo thẩm quyền và thống nhất hướng dẫn đối với các nhóm được phản ánh nhiều như hoàn thuế giá trị gia tăng, hóa đơn điện tử, chi phí được trừ, ưu đãi thuế, giao dịch liên kết.

Rà soát các hồ sơ tồn đọng, công khai rõ hồ sơ đủ điều kiện, hồ sơ cần bổ sung và lý do. Nghiên cứu triển khai sớm việc hoàn thuế giá trị gia tăng tự động dựa trên quản trị rủi ro ngay trong năm 2026. Rà soát các vướng mắc về thông quan, quản lý rủi ro, doanh nghiệp chế xuất, kho ngoại quan, kiểm tra chuyên ngành. Đẩy nhanh thông quan tập trung, số hóa chứng từ và thực hiện nguyên tắc không yêu cầu doanh nghiệp nộp lại dữ liệu cơ quan nhà nước đã có.

Đối với nội dung phải sửa luật, nghị định, thông tư hoặc liên quan nhiều bộ, phải xác định rõ văn bản cần sửa, cơ quan chủ trì, cấp trình và tiến độ, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ kết quả xử lý bước đầu trước ngày 31/8/2026.

Các bộ, ngành có nội dung liên quan phải phối hợp theo cơ chế một cửa, một đầu mối, một thời hạn. Trong 3 ngày làm việc, cử đầu mối xử lý khi nhận đề nghị phối hợp của Bộ Tài chính, phải có ý kiến trong 7 ngày làm việc. Hết thời hạn mà còn ý kiến khác nhau về quan điểm, cơ quan chủ trì tổng hợp ngay phương án, nêu rõ điểm thống nhất, chưa thống nhất và báo cáo cấp có thẩm quyền trong ngay 5 ngày làm việc tiếp theo.

Đồng thời doanh nghiệp cần phản ánh ngay các trường hợp bị yêu cầu hồ sơ ngoài quy định, chậm xử lý không có lý do hoặc là có biểu hiện gây phiền hà, nhũng nhiễu. Cơ quan tiếp nhận phản ánh phải xử lý và phản hồi kết quả.

"Chính phủ nhất quán quan điểm hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ ở chính sách mà phải thể hiện bằng từng hồ sơ được giải quyết đúng hạn, từng thủ tục được rút ngắn và từng chi phí được cắt giảm", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Tú Anh