Phát triển thương hiệu: Lựa chọn mô hình kinh doanh dựa trên cơ sở nào?

Có vô số mô hình kinh doanh hay ho và thành công trên thị trường. Vậy bạn chọn mô hình nào cho doanh nghiệp của bạn? Chọn mô hình nào là căn cứ vào chiến lược và những phân tích chiến lược của bạn.

Vì sao Grab chọn mô hình kinh doanh như vậy mà không chọn mô hình khác? Đó là vì chiến lược kinh doanh của họ. Vì sao mô hình kinh doanh của Grab hay ho vậy mà bạn không bắt chước, và hàng triệu công ty khác cũng không bắt chước làm theo?

Vì chiến lược kinh doanh của bạn không cho phép bạn làm theo vì bạn không có đầy đủ nguồn lực, năng lực và các yếu tố bên trong, bên ngoài giống họ.

Mỗi công ty có chiến lược riêng để kinh doanh và cạnh tranh. Và vì thế mỗi công ty phải có mô hình kinh doanh riêng, tức kiểu kinh doanh riêng của mình (có thể giống chút ít hoặc khác hoàn toàn) để triển khai thực thi ý đồ chiến lược.

Bất kỳ công ty nào lựa chọn mô hình nào cũng là do những toan tính chiến lược và lựa chọn chiến lược của họ. Họ chọn chiến lược nào thì mô hình kinh doanh sẽ được chọn theo đó cho phù hợp để triển khai thực hiện chiến lược của họ. Mô hình kinh doanh không tự trên trời rơi xuống mà do các công ty lựa chọn từ chiến lược kinh doanh của họ, phụ thuộc vào năng lực, nguồn lực của họ và các yếu tố bên trong, bên ngoài khác.

Công ty của bạn cũng nên vậy. Hãy hoạch định chiến lược và lựa chọn mô hình kinh doanh cho phù hợp với chiến lược để triển khai thực thi chiến lược. Mô hình kinh doanh là cụ thể hóa một chiến lược để thực thi chiến lược. Khi chiến lược thay đổi, mô hình kinh doanh sẽ thay đổi theo đó.

Chính chiến lược đẻ ra mô hình kinh doanh rồi sai khiến nó, có thể bán nó (ví dụ, nhượng quyền hoặc bán đứt cả chuỗi cửa hàng hay nhà hàng), và kết liễu (chấm dứt, từ bỏ) nó nếu thấy nó không còn hiệu quả.

Nếu có ai bảo bạn hãy chọn mô hình kinh doanh này hay mô hình kinh doanh kia (như chọn một chiếc xe) vì nó tốt lắm, bạn hãy hỏi lại cơ sở nào để chọn mô hình kinh doanh (chiếc xe) đó. Đừng thấy người ta kinh doanh mô hình cà phê cá Koi thành công mà copy mô hình của họ. Đừng thấy Grab, Google, Amazon có mô hình kinh doanh tuyệt vời quá mà bắt chước theo Grab, Google hay Amazon.

Nguồn lực, năng lực của bạn và các điều kiện kinh doanh khác không giống họ. Bạn phải phân tích chiến lược, hoạch định chiến lược và lấy chiến lược làm cơ sở để thiết kế mô hình kinh doanh cho riêng bạn, đừng bắt chước và đừng lựa chọn một cách tùy tiện. Mô hình kinh doanh là để mô tả cụ thể và triển khai cụ thể chiến lược kinh doanh của bạn. Cần phải hiểu như vậy!

NGUYỄN HỮU LONG