Phát huy lợi thế, đưa Dung Quất thành trung tâm kinh tế biển năng động

Từ vùng đất gian khó thành trung tâm công nghiệp quy mô quốc gia

Sáng 15/8, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự Lễ kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi (16/8/1996-16/8/2026).

Sau 30 năm, Khu kinh tế Dung Quất từng bước trở thành khu kinh tế tập trung, đa ngành, đa lĩnh vực, là trung tâm công nghiệp trọng điểm quốc gia và động lực tăng trưởng quan trọng của Quảng Ngãi.

Hạt nhân của Khu kinh tế Dung Quất là Nhà máy lọc dầu Dung Quất, hoạt động từ năm 2009, đã đóng góp trên 10 tỷ USD vào ngân sách nhà nước và đang được mở rộng, nâng cấp với tổng vốn đầu tư trên 4,5 tỷ USD, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 trở thành trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia.

Cùng với đó là hai khu liên hợp sản xuất gang thép của Tập đoàn Hòa Phát với tổng vốn đầu tư trên 7,5 tỷ USD, công suất trên 11 triệu tấn thép/năm; dự án Doosan Vina cùng nhiều dự án FDI trong lĩnh vực công nghiệp nhẹ, chế biến, chế tạo.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá việc thành lập Khu công nghiệp Dung Quất cách đây 30 năm là bước đi mang tính đột phá, có tầm nhìn chiến lược nhằm khơi dậy tiềm năng kinh tế biển của miền Trung.

Từ một vùng đất ven biển còn nhiều khó khăn, Dung Quất đã vươn lên trở thành một trong những khu kinh tế ven biển có vai trò quan trọng, với các lĩnh vực công nghiệp nặng, lọc hóa dầu, năng lượng và logistics quy mô quốc gia.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, trong 7-8 tháng đầu năm 2026, kinh tế - xã hội Quảng Ngãi tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Thu ngân sách nhà nước đạt khoảng 21.000 tỷ đồng, bằng 64% dự toán năm; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng hơn 14%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 15,2%.

Thương mại, dịch vụ tăng trưởng mạnh; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 56.500 tỷ đồng, tăng 15,3% so với cùng kỳ năm 2025. Du lịch đón hơn 4,49 triệu lượt khách, tăng 74%.

Hiện Quảng Ngãi có 440 dự án hoạt động với tổng vốn đăng ký 20 tỷ USD, vốn thực hiện 14 tỷ USD, giải quyết việc làm cho khoảng 80.000 lao động.

Tạo động lực mới từ công  nghiệp xanh, logistics và cơ chế đặc thù

Trong giai đoạn phát triển mới, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho rằng Dung Quất cần phát huy mạnh hơn lợi thế về biển, cảng nước sâu, hạ tầng giao thông và không gian phát triển để trở thành một trong những trung tâm kinh tế biển năng động của quốc gia.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Quảng Ngãi chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng sản xuất sang mô hình kinh tế xanh, tuần hoàn; từng bước nâng cấp, chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu thành khu công nghiệp sinh thái, đáp ứng yêu cầu cao về môi trường và chất lượng sản phẩm.

Trong thu hút đầu tư, Dung Quất cần ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện với môi trường, có giá trị gia tăng lớn và tạo nhiều việc làm; hạn chế các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, không tạo ra giá trị gia tăng cao.

“Dung Quất, Quảng Ngãi cần đi đầu trong triển khai thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị trong thời gian tới”, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; xây dựng hạ tầng số đồng bộ, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ trong quản lý và sản xuất.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là phát huy lợi thế cảng nước sâu, đường bộ, đường sắt, hàng không và vận tải đa phương thức để xây dựng Dung Quất trở thành trung tâm logistics quốc gia, khu vực. Hạt nhân là các tuyến kết nối Đông - Tây, liên kết với Tây Nguyên, Nam Lào, Đông Bắc Campuchia và các tuyến hàng hải quốc tế.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tối ưu hóa cơ chế một cửa tại chỗ, đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch và thuận lợi.

Theo đó, bộ máy quản lý phải thực sự là chỗ dựa, đồng hành cùng doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ khó khăn để thu hút các nhà đầu tư chiến lược, công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn.

Phát triển công nghiệp cũng phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Quảng Ngãi cần chú trọng các thiết chế văn hóa, nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, đồng thời chăm lo đời sống người dân, nhất là những hộ đã nhường đất cho các dự án phát triển.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị tỉnh phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu, tối ưu hóa hướng tuyến giao thông tốc độ cao liên vùng, đặc biệt là kết nối trực tiếp với Sân bay quốc tế Chu Lai, qua đó nâng cao hiệu quả mạng lưới logistics và tạo động lực cho hành lang kinh tế biển miền Trung.

Đồng thời, Quảng Ngãi cần sớm hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền xem xét cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Phó Thủ tướng Thường trực cho biết Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành và tỉnh Quảng Ngãi xây dựng cơ chế đặc thù, sớm báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành các chính sách phù hợp.

“Nếu chúng ta phát triển được Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất sẽ tạo điều kiện rất quan trọng cho thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước, tạo điều kiện cho tăng trưởng nhanh trong thời gian tới”, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.

Với nền tảng 30 năm phát triển, cùng định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh công nghiệp xanh, logistics, khoa học công nghệ và thu hút đầu tư có chọn lọc, Dung Quất được kỳ vọng tiếp tục trở thành động lực quan trọng cho Quảng Ngãi, khu vực miền Trung và đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế biển của đất nước.

Triệu Lộc