NHNN lên tiếng về lo ngại thu hồi vàng đã bán của Bảo Tín Minh Châu

Lo ngại của Bảo Tín Minh Châu về rủi ro thu hồi vàng đã bán

Theo thông tin từ trang Thông tin Chính phủ, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đã phản ánh những vướng mắc thực tế liên quan đến quy định yêu cầu thanh toán qua tài khoản đối với giao dịch mua, bán vàng. Doanh nghiệp cho biết đang tồn tại hai cách hiểu khác nhau về quy định này: xác định theo giá trị thanh toán thực tế trong ngày hoặc xác định theo tổng giá trị vàng mua, bán trong ngày.

Thực tế kinh doanh phát sinh nhiều tình huống khiến doanh nghiệp lúng túng:

Trường hợp thanh toán trả chậm chia làm nhiều đợt: Khách hàng giao dịch đạt ngưỡng quy định nhưng chia làm nhiều lần thanh toán vào các ngày khác nhau (mỗi đợt dưới ngưỡng).

Trường hợp phát sinh nhiều giao dịch nhỏ trong ngày: Một khách hàng thực hiện nhiều giao dịch riêng lẻ trong ngày, mỗi lần trị giá dưới ngưỡng và trả bằng tiền mặt ngay tại thời điểm giao dịch (ví dụ: buổi sáng mua sản phẩm 10 triệu đồng trả tiền mặt; buổi tối cùng ngày mua thêm sản phẩm 10 triệu đồng).

Doanh nghiệp băn khoăn liệu có phải hoàn trả lại tiền mặt của giao dịch trước, thu hồi sản phẩm đã bán và yêu cầu khách hàng chuyển khoản lại toàn bộ số tiền phát sinh trong ngày hay không. Bảo Tín Minh Châu lo ngại phương án này gây rủi ro pháp lý lớn đối với các giao dịch đã hoàn tất hợp pháp theo Bộ luật Dân sự, đặc biệt khi khách hàng không hợp tác. Vì vậy, công ty đã kiến nghị cơ quan chức năng hướng dẫn cụ thể để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Ngân hàng Nhà nước giải đáp và làm rõ quy định

Ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt áp dụng thực tế là 5 triệu đồng/ngày

Phản hồi trước kiến nghị của doanh nghiệp, NHNN cho biết ngày 16/10/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP).

Theo quy định mới tại khoản 4 Điều 1 Nghị định số 390/2026/NĐ-CP, việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 5 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng bắt buộc phải thực hiện bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt. Nhờ đó, ngưỡng giá trị áp dụng chuẩn xác hiện nay là 5 triệu đồng, thay vì mức 20 triệu đồng như doanh nghiệp đề cập trong văn bản kiến nghị.

Mục tiêu của quy định này nhằm tăng cường tính minh bạch trong các giao dịch mua, bán vàng; nâng cao khả năng kiểm tra, đối chiếu dòng tiền, phòng chống thất thu thuế; hỗ trợ công tác phòng, chống rửa tiền và bảo đảm thống nhất với quy định về thanh toán không dùng tiền mặt trong pháp luật thuế.

Nguyên tắc xác định ngưỡng và xử lý hành vi né tránh

NHNN khẳng định ngưỡng 5 triệu đồng được tính dựa trên tổng giá trị mua, bán vàng trong ngày của một khách hàng, không tính riêng lẻ theo từng giao dịch hay từng đợt thanh toán.

Cơ chế áp dụng: Khi một giao dịch khiến tổng giá trị mua, bán vàng trong ngày của khách hàng đạt từ 5 triệu đồng trở lên, giao dịch đó và toàn bộ các giao dịch phát sinh tiếp theo trong cùng ngày bắt buộc phải thực hiện bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.

Chia nhỏ đợt thanh toán: Việc chia một giao dịch thành nhiều lần thanh toán không làm thay đổi nguyên tắc xác định ngưỡng theo tổng giá trị trong ngày.

Bên cạnh đó, NHNN lưu ý các tổ chức, cá nhân kinh doanh vàng phải nghiêm túc tuân thủ quy định về hóa đơn, chứng từ. Các trường hợp cố ý chia nhỏ giao dịch hoặc chia thành nhiều đợt thanh toán nhằm né tránh quy định thanh toán không dùng tiền mặt sẽ bị xem xét và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

NHNN đề nghị Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu căn cứ các quy định nêu trên để tổ chức thực hiện, bảo đảm tuân thủ đầy đủ phương thức thanh toán trong hoạt động kinh doanh vàng.

Tú Anh