Nhiều chính sách mới đồng loạt áp dụng từ ngày 1/3/2026

Hoàn thiện hệ thống quy hoạch, tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư

Luật Quy hoạch năm 2025 (Luật số 112/2025/QH15), được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, bắt đầu có hiệu lực từ đầu tháng 3/2026, hướng tới xây dựng hệ thống quy hoạch thống nhất từ trung ương đến địa phương.

Luật mới tập trung đơn giản hóa thủ tục, tăng phân cấp và xử lý tình trạng chồng chéo giữa các loại quy hoạch. Đáng chú ý, các dự án đặc biệt hoặc cấp bách có thể được triển khai ngay cả khi chưa hoàn toàn phù hợp với quy hoạch hiện hành, sau đó thực hiện điều chỉnh theo quy trình rút gọn nhằm giảm ách tắc trong đầu tư.

Quy trình lập quy hoạch cũng được chuyển sang triển khai đồng thời thay vì tuần tự, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Các quy hoạch sẽ được đánh giá định kỳ 5 năm hoặc rà soát đột xuất khi cần thiết, qua đó xử lý tình trạng quy hoạch treo kéo dài và nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai.

Cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh

Cùng thời điểm, Luật Đầu tư năm 2025 mang lại nhiều thay đổi theo hướng thông thoáng hơn cho doanh nghiệp. Danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện được cắt giảm đáng kể, cơ chế quản lý chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Nhà đầu tư nước ngoài được phép thành lập doanh nghiệp trước khi triển khai dự án nếu đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường. Đồng thời, nhiều thủ tục điều chỉnh dự án được đơn giản hóa, mở rộng phạm vi chuyển nhượng dự án và bãi bỏ quy định chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp mở rộng hoạt động.

Xây dựng cơ sở dữ liệu số cho thị trường bất động sản

Nghị định số 357/2025/NĐ-CP về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản cũng có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, đánh dấu bước tiến trong số hóa lĩnh vực này.

Theo quy định mới, mỗi bất động sản sẽ được cấp một mã định danh điện tử riêng, áp dụng cho từng căn hộ, nhà ở hoặc phần diện tích trong công trình. Dữ liệu được quản lý tập trung trên hệ thống thông tin quốc gia, đồng thời được công bố định kỳ hằng quý nhằm tăng tính minh bạch của thị trường.

Ngoài ra, việc cấp mã định danh còn được mở rộng cho đơn vị quản lý vận hành chung cư, môi giới bất động sản và các đối tượng thụ hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.

Thiết lập hành lang pháp lý cho trí tuệ nhân tạo

Luật Trí tuệ nhân tạo (Luật số 134/2025/QH15) chính thức tạo nền tảng pháp lý đầu tiên cho lĩnh vực AI tại Việt Nam. Luật phân loại hệ thống AI theo mức độ rủi ro để áp dụng cơ chế quản lý phù hợp, đồng thời điều chỉnh toàn bộ vòng đời công nghệ từ thiết kế, phát triển đến ứng dụng.

Nguyên tắc lấy con người làm trung tâm được nhấn mạnh, yêu cầu bảo đảm quyền riêng tư, quyền con người và an ninh quốc gia. AI không được phép thay thế trách nhiệm của con người và bị nghiêm cấm sử dụng nhằm lừa dối hoặc thao túng xã hội.

Siết quản lý ngân hàng, tăng an toàn giao dịch số

Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, các quy định mới hướng tới chuẩn hóa hoạt động và bảo vệ người dùng. Theo Thông tư 25/2026/TT-NHNN, tên tài khoản thanh toán của tổ chức phải phù hợp với tên pháp lý đăng ký, chấm dứt tình trạng sử dụng tài khoản cá nhân cho hoạt động kinh doanh.

Đối với tài khoản cá nhân, tên tài khoản phải trùng khớp với giấy tờ tùy thân. Song song đó, Thông tư 77/2025/TT-NHNN bổ sung yêu cầu kỹ thuật đối với ngân hàng số, trong đó xác thực sinh trắc học phải đạt tiêu chuẩn quốc tế và ứng dụng ngân hàng phải tự động ngắt kết nối khi phát hiện thiết bị không an toàn.

Bảo đảm quyền lợi khi xếp lương công chức

Thông tư 1/2026/TT-BNV hướng dẫn việc xếp lương đối với người được tuyển dụng vào công chức, bảo đảm quyền lợi dựa trên hệ số lương đang hưởng và ngạch công chức mới.

Người có hệ số trùng bậc được xếp ngang lương và tiếp tục hưởng phụ cấp thâm niên (nếu có). Trường hợp hệ số không trùng, việc xếp lương sẽ căn cứ vào mức gần nhất hoặc tổng hệ số đang hưởng; nếu cao hơn bậc cuối cùng của ngạch mới thì được bảo lưu chênh lệch.

Tăng kỷ cương quản lý nhà nước

Một số nghị định mới cũng siết chặt kỷ luật quản lý. Nghị định 336/2025/NĐ-CP quy định mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường bộ có thể lên tới 150 triệu đồng đối với tổ chức. Đồng thời, Nghị định 03/2026/NĐ-CP tăng yêu cầu công khai, minh bạch đối với hoạt động của các quỹ xã hội, quỹ từ thiện nhằm phòng ngừa sai phạm và nâng cao hiệu quả giám sát.

Việc đồng loạt triển khai các chính sách mới được kỳ vọng tạo động lực cải cách thể chế, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội.

Tiến Minh