Nghệ nhân Quốc gia Ngô Thị Tính và hành trình “giữ lửa” nghề làm bánh truyền thống

Người nghệ nhân "giữ lửa" với nghề

Nghệ nhân Ngô Thị Tính sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống làm bánh kẹo truyền thống lâu đời tại Hà Nội. Từ nhỏ, bà đã được tiếp xúc và học hỏi từng công đoạn tỉ mỉ của việc làm bánh từ cha mẹ và ông bà. 

Nghề làm bánh truyền thống đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và lòng đam mê với từng nguyên liệu riêng có của loại bánh ấy, nào là bánh chả, bánh cốm, bánh trung thu. Mỗi chiếc bánh đều mang trong mình hương vị truyền thống, là sự kết hợp của tinh hoa ẩm thực dân tộc và tình yêu của người thợ làm bánh.

Theo thời gian, khi kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ, nghề làm bánh truyền thống cũng đứng trước nguy cơ mai một. Thị trường bị lấn át bởi các loại bánh kẹo công nghiệp ngoại nhập, nhiều cơ sở làm bánh truyền thống phải đóng cửa vì không thể cạnh tranh. Trước thực trạng đó, nghệ nhân Ngô Thị Tính đã quyết tâm bảo vệ nghề gia truyền, đồng thời tìm cách nâng tầm thương hiệu bánh truyền thống không chỉ ở trong nước mà còn vươn ra quốc tế.

Nhìn thấy tiềm năng to lớn từ nghề làm bánh truyền thống của gia đình, bà đã không ngừng nỗ lực tìm kiếm các giải pháp để vừa bảo tồn giá trị cốt lõi của nghề, vừa đổi mới để phù hợp với nhu cầu thị trường hiện đại. Bà hiểu rằng, để thương hiệu bánh truyền thống tồn tại và phát triển, không chỉ cần chất lượng sản phẩm mà còn phải chú trọng đến mẫu mã, bao bì và việc xây dựng chiến lược kinh doanh bài bản.

Với những đóng góp và thành tựu trong việc bảo tồn và phát triển nghề làm bánh kẹo truyền thống, nghệ nhân Ngô Thị Tính đã nhận được nhiều giải thưởng và danh hiệu cao quý. 

Bà từng được vinh danh là Nghệ nhân văn hóa nghệ thuật ẩm thực làng nghề Việt Nam vào năm 2019. Cặp bánh kỷ lục Cốm *Phu thê của công ty cổ phần bánh mứt kẹo Bảo Minh đã được Hiệp Hội làng nghề Việt nam phong tặng là “Bảo Vật Tinh Hoa Làng Nghề Việt Nam” vào ngày 15/10/2022. Thương hiệu Bảo Minh cũng liên tục được trao tặng các giải thưởng về chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn ISO- 2200/2018 và HACCCP đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm với số vốn đầu tư trên 100 tỷ đồng, đóng góp to lớn vào nền kinh tế quốc gia.

Bảo Minh Heritage và dấu ấn văn hoá Việt trên từng thức quà di sản

Cắt miếng bánh dẻo đậu xanh tại Bảo Minh Heritage chúng tôi như cảm giác được phần bột dẻo dính dưới lưỡi dao. Nếm vào, đủ đầy hương vị ngập tràn trong khoang miệng. Là cái mềm thơm của bột chuẩn, vị bùi ngon, thanh thanh của phần nhân đậu xanh, không hề ngán... Người chả yêu ăn ngọt cũng ăn được tới nửa chiếc.

Nghệ nhân Tính kể, tôi phải rất "khó tính" trong việc làm bánh Trung thu, cũng là bởi đó là "truyền thống" của gia đình. Bánh nướng, bánh dẻo là thức bánh mà gia đình tôi luôn dành để thắp hương ông bà, tiên tổ mỗi dịp rằm tháng Bảy- Lễ Vu lan; cũng như rằm tháng Tám- Tiết Trung thu. 

Lấy tâm thế làm bánh cho khách như làm bánh cho nhà, nên mỗi chiếc bánh đều rất đặc biệt như vậy. Nghệ nhân Tính tâm sự: “Với bánh Trung thu, tôi luôn giữ nguyên vẹn hương vị cổ truyền nhưng kết hợp với các kỹ thuật hiện đại. Tôi tin rằng, bánh Trung thu không chỉ là thức quà, mà còn là biểu tượng của nền ẩm thực Việt Nam khi được đưa ra thế giới."

Đặc biệt, nghệ nhân Ngô Thị Tính còn triển khai dòng sản phẩm Bảo Minh Heritage dựa trên triết lý cốt lõi là nâng tầm đặc sản trở thành di sản. Quá trình này được thực hiện thông qua việc cấu trúc lại toàn bộ các sản phẩm bánh, mứt, kẹo truyền thống, đưa những thức quà quen thuộc vào một hệ thống quà tặng được quy chuẩn về chất lượng và hình thức. 

Doanh nghiệp không giới hạn sản phẩm ở một vài mặt hàng đơn lẻ mà mở rộng dải sản phẩm để phục vụ nhiều mục đích sử dụng khác nhau của người tiêu dùng. Dựa trên các nguyên liệu bản địa, bộ sưu tập Quà tặng Văn hóa của thương hiệu được thiết kế để tiếp cận nhiều nhóm khách hàng mục tiêu, từ người mua làm quà biếu cá nhân, doanh nghiệp tìm kiếm tặng phẩm tri ân đối tác, cho đến các cơ quan cần sản phẩm phục vụ hoạt động ngoại giao.

Cùng với việc chuẩn hóa chất lượng nguyên liệu, Bảo Minh Heritage tập trung đầu tư vào thiết kế bao bì nhằm gia tăng giá trị thương mại cho các sản phẩm truyền thống. Bao bì được doanh nghiệp định vị như một công cụ cung cấp thông tin thị giác, giúp người mua nhận diện ngay các yếu tố văn hóa Việt Nam. Thiết kế vỏ hộp khai thác trực tiếp các họa tiết từ tranh dân gian Hàng Trống, hình ảnh chim Lạc, hoa văn trên trống đồng Đông Sơn và các công trình kiến trúc như Chùa Một Cột, Phủ Chủ tịch. Phương pháp đưa mỹ thuật truyền thống lên bao bì giúp sản phẩm đáp ứng tiêu chí sang trọng của nhóm khách hàng doanh nghiệp và khách ngoại giao, đồng thời tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường quà tặng cao cấp.

Khía cạnh kỹ thuật của bao bì cũng được tính toán dựa trên hành vi của người tiêu dùng hiện đại. Thương hiệu lựa chọn kích thước hộp nhỏ gọn, tối ưu hóa không gian lưu trữ, tạo sự thuận tiện tối đa cho người mua, đặc biệt là nhóm du khách quốc tế cần sắp xếp sản phẩm vào hành lý cá nhân. Cấu trúc mở hộp theo cơ chế kéo trượt dạng vỏ bao diêm, mô phỏng các ngăn tủ mậu dịch kết hợp với bề mặt xử lý vân nổi tạo cảm giác như chất liệu mây tre đan, thể hiện sự nghiên cứu kỹ lưỡng về trải nghiệm người dùng. Việc đồng bộ hóa từ chất lượng bên trong đến hình thức bên ngoài giúp các sản phẩm bánh mứt kẹo thoát khỏi mác hàng hóa bình dân, xác lập vị trí vững chắc trong phân khúc quà tặng văn hóa.

Dưới sự dẫn dắt của Nghệ nhân Quốc gia Ngô Thị Tính, thương hiệu bánh mứt kẹo Bảo Minh không chỉ chiếm lĩnh thị trường trong nước mà còn vươn ra thế giới. Sản phẩm bánh kẹo Bảo Minh đã có mặt tại nhiều quốc gia như Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc, Úc và các nước châu Âu. Đây là minh chứng cho sự phát triển không ngừng nghỉ của một thương hiệu bánh truyền thống Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Quốc An (bài, ảnh)