Ngành hóa chất Việt ứng dụng AI và dữ liệu lớn để chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Sáng ngày 10/6, lễ khai mạc chuỗi triển lãm chuyên ngành sơn phủ, giấy, cao su, nhựa và hoá chất năm 2026 đã diễn ra tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh. Phát biểu tại sự kiện, ông Phùng Mạnh Ngọc, Cục trưởng Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) khẳng định ngành hóa chất là một trong những ngành công nghiệp nền tảng, giữ vai trò "mắt xích" quan trọng trong hầu hết các chuỗi sản xuất công nghiệp hiện đại.

Từ nông nghiệp, y tế, dược phẩm đến các lĩnh vực công nghệ cao như điện tử, bán dẫn và năng lượng mới, các sản phẩm hóa chất đều đóng vai trò là nguyên liệu đầu vào không thể thiếu. Ông Ngọc cũng nhấn mạnh rằng trình độ phát triển ngành hóa chất chính là chỉ dấu phản ánh năng lực công nghiệp của mỗi quốc gia.

Trong bối cảnh mới, ngành hóa chất Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình dựa trên tài nguyên sang mô hình dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành cần thực hiện các giải pháp trọng tâm: Đẩy mạnh đưa AI, Big Data, tự động hóa vào quản trị sản xuất và quản lý an toàn hóa chất. Phát triển chuỗi cung ứng thông minh để nâng cao năng suất và khả năng tự chủ của nền kinh tế. Tập trung nghiên cứu sản xuất các loại hóa chất tinh khiết, hóa chất chuyên dụng và nguyên liệu hóa dược có hàm lượng khoa học công nghệ cao.

Đặc biệt, các lĩnh vực như hóa chất phục vụ công nghiệp bán dẫn, pin năng lượng và hydrogen xanh đang nổi lên như những hướng phát triển chiến lược để nâng tầm năng lực cạnh tranh quốc gia.

Bên cạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh được xem là yêu cầu tất yếu để ngành hóa chất Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế. Ngành hóa chất cần đi đầu trong việc thực hiện kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải carbon và phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường.

Chuỗi triển lãm năm 2026 với sự tham gia của gần 400 thương hiệu từ 17 quốc gia đã tạo nên một hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh. Đây không chỉ là nơi giới thiệu các giải pháp vật liệu mới, polymer tuần hoàn mà còn là diễn đàn để các doanh nghiệp tìm kiếm giải pháp cho lộ trình giảm phát thải và phát triển bền vững.

Sự kết hợp giữa ứng dụng AI, dữ liệu và chuyển đổi xanh sẽ giúp ngành hóa chất Việt Nam không chỉ dừng lại ở vai trò cung ứng nguyên liệu mà còn trở thành động lực thúc đẩy năng suất lao động và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong khuôn khổ triển lãm từ ngày 10 - 12/6 sẽ diễn ra nhiều diễn đàn, hội thảo chuyên đề tập trung vào các chủ đề như lộ trình giảm phát thải carbon, phát triển vật liệu mới, chuyển đổi số trong sản xuất, giải pháp bao bì xanh và kinh tế tuần hoàn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết những thách thức thực tiễn trong quá trình chuyển đổi xanh, đáp ứng tiêu chuẩn về môi trường và phát triển bền vững.

Một điểm mới khác của chuỗi triển lãm năm nay là việc xây dựng các khu trưng bày chuyên đề theo từng lĩnh vực, tạo điều kiện để khách tham quan và doanh nghiệp tiếp cận thông tin một cách trực quan và chuyên sâu hơn. Đối với ngành giấy và bao bì, triển lãm giới thiệu Asia Paper Mills Pavilion - khu trưng bày quy tụ các nhà máy giấy và doanh nghiệp hàng đầu khu vực châu Á.

Trong khi đó, lĩnh vực cao su và nhựa tập trung giới thiệu các giải pháp về cao su tự nhiên, vật liệu kỹ thuật tiên tiến và polymer tuần hoàn, phản ánh xu hướng phát triển các sản phẩm có khả năng tái chế và giảm tác động môi trường.

Các giải pháp về công nghệ bề mặt cũng được trưng bày tại các khu chuyên biệt dành cho sơn công nghiệp, sơn gỗ nội thất và mực in. Không gian triển lãm còn được mở rộng sang các lĩnh vực hóa chất xanh, công nghệ xử lý nước, xử lý môi trường và công nghệ mài, đánh bóng phục vụ sản xuất công nghiệp.

Các doanh nghiệp chia sẻ, việc quy hoạch không gian trưng bày theo từng nhóm ngành không chỉ giúp khách tham quan dễ dàng tiếp cận các đối tác và sản phẩm phù hợp mà còn góp phần hình thành một hệ sinh thái kết nối đa dạng giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị sản xuất. Qua đó, các doanh nghiệp có cơ hội cập nhật công nghệ mới, tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời mở rộng hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước.

Tuấn Kiệt